Genova per noi, η Γένοβα για μας, τραγουδά ο Πάολο Κόντε σε ένα από τα πιο περίφημα κομμάτια του. Είκοσι χρόνια μετά τα κοσμοϊστορικά γεγονότα που πλαισίωσαν τη σύνοδο του G8 στο ιταλικό λιμάνι -ιδίως με τη δολοφονία του Κάρλο Τζουλιάνι από αστυνομικό, τα βασανιστήρια συλληφθέντων του Μπολτζανέτο και την επίθεση των καραμπινιέρων στο Λύκειο Ντίατς, τη σκληρή καταστολή- τι άραγε έχει απομείνει από εκείνο το κίνημα διαμαρτυρίας, που, προτού μεσολαβήσει η 11η Σεπτεμβρίου, για πολλούς προανήγγειλε μια νέα εποχή αμφισβήτησης κι ελπίδας για αλλαγή του παγκόσμιου συστήματος;
Είκοσι χρόνια μετά, τα ίδια αιτήματα και διεκδικήσεις που ενέπνευσαν τη (χαμένη) «Γενιά της Γένοβας», που ξεσήκωσαν το Occupy Wall Street το 2011 και συνεγείρουν το Black Lives Matter, δυστυχώς για εμάς, είκοσι χρόνια μετά μένουν τα ίδια και γεννούν περισσότερα. Ακόμη το εισόδημα του 1% του πληθυσμού της Γης είναι υπερδιπλάσιο από το πενέστερο μισό του. Η κλιματική αλλαγή, οι καινοτομίες εξακολουθούν να απειλούν ή να καταστρέφουν τον πλανήτη. Η παγκοσμιοποίηση (τούτη τη φορά ως όχημα για τη διασπορά και την εκμετάλλευση της πανδημίας) ακόμη προβληματίζει και διαιωνίζει ανισότητες. Είκοσι χρόνια μετά, άσβηστες μένουν οι φυλετικές διακρίσεις και το εθνικό και ταξικό μίσος, οι οικονομικοί και γεωστρατηγικοί ανταγωνισμοί.
Το Κίνημα της Γένοβας (και πριν από αυτό το Πόρτου Αλέγκρε και το Σιάτλ) γέννησε νέες μορφές αγώνα κι αυτο-οργάνωσης, αλλά επίσης και καινούργιους τρόπους κρηπίδωσης και επίθεσης, νέες μεθόδους ελέγχου, χειραγώγησης, αποπροσανατολισμού και καταστολής από το σύστημα και τις εξουσίες που το ποδηγετούν. Αφ’ ενός η αποφασιστικότητα και το θάρρος, από την άλλη η συκοφάντηση κι η παραπληροφόρηση/παραπλάνηση της κοινής γνώμης (η βία των Black Box και Attac, που σφετερίζονται την -ειρηνική- διαμαρτυρία, η αυτοάμυνα εν πανικώ του καραμπινιέρου-δολοφόνου Μάριο Πλακάνικα, το ψέμα ότι ο Τζουλιάνι σκοτώθηκε από πέτρα διαδηλωτή). Από τη μία, οι άοπλοι κι ανίσχυροι διαδηλωτές, από την άλλη οι μίσθαρνοι φύλακες των παγκόσμιων εκμεταλλευτών.
Με μια εγκάρσια διαπερατότητα το Κίνημα έπλασε μια νέα, παγκόσμια σχεδόν μορφή του «Κοινού», που δεν γνώριζε διαχωρισμούς ιδεολογικούς, ενώνοντας από αναρχικούς και οικολόγους κάθε κοπής, έως καθολικούς και απολίτικους «αγανακτισμένους» από τις αδικίες του συστήματος. Γέννησε νέες μορφές αυτο-οργάνωσης και συνεννόησης και δικτύωσης (όπως το Indymedia), πολύ πριν από την εφεύρεση του μαυλιστικού, ανοικτού στις διακρίσεις και άκρως κερδοσκοπικού Facebook του Ζάκερμαν.
Η Γένοβα προσπάθησε να ανοίξει σε μια συλλογική λεωφόρο το μονοπάτι που η κάθε μεμονωμένη συλλογικότητα χωριστά από τις άλλες ακολουθούσε. Εθεσε για πρώτη φορά στο προσκήνιο τις υπαρκτές ανισότητες, που ίσαμε τότε η μεταμοντέρνα αισιοδοξία και η μεταφυσική φαντασιοκοπία της «επιμειξίας των ειδών» εμφυσούσαν μέσα από μια υπόσχεση καταναλωτικής εξίσωσης και αλληλοαποδοχής. Στη Γένοβα τέθηκε διάτορα το ζήτημα της χρηματοδότησης και της στήριξης του φτωχού Νότου και του αναπτυσσόμενου κόσμου, ενάντια στην εκμετάλλευση -με πρόσχημα τη «δημοκρατία» (τους)- των πρώτων υλών και της ζωντανής εργασίας υποτελών χωρών τε και ανθρώπων. Καταγγέλθηκαν οι (υπερεθνικοί) δημόσιοι (;) θεσμοί και η συνάφειά τους με τις μεγάλες εταιρείες (σήμερα με την πανδημία την Big Pharma και τις πολυεθνικές) και τα συμφέροντά τους.
Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν, σε μακροσκοπικά αντίστοιχα ζοφερούς καιρούς, είχε δηλώσει πως η λύτρωση του καταπιεσμένου παρελθόντος (η Γένοβα εν προκειμένω) έχει ανατεθεί εξ ολοκλήρου στις πιο πρόσφατες συγκρούσεις. Εάν το Occupy Wall Street, το Κίνημα της 15ης Μαΐου δεν κατόρθωσαν να δημιουργήσουν ένα «Κοινό» (αντι-εξουσίας, αντι-παγκοσμιοποίησης, αντι-διαφθοράς κ.λπ.), ακόμη υπάρχουν θρυαλλίδες ή εμβρυακές κι αυθόρμητες μικρο- και μακρο- εξεγέρσεις (MeToo#, BLM), που πάντοτε κυοφορούν μέσα τους την ελπίδα και τον σπόρο για την ανάδυση μιας συνειδητοποιημένης και ταυτοποιημένης αγανάκτησης, η οποία μέλλει να μπολιάσει με επίγνωση, πραγματικά κοινωνική-αλληλέγγυα και πολιτική, ολάκερα στρώματα πολιτών και ίσως λαούς, που με πραγματική βούληση να αναλάβουν τον έλεγχο της ζωής, της εργασίας, των μέσων παραγωγής και αναπαραγωγής τους και τις τύχες, τις προσδοκίες και τις λαχτάρες τους και να αποφασίζουν εκείνοι άμεσα κι όχι άλλοι γι’ αυτούς.
*Δημοσιογράφος, δρ Γλωσσολογίας/Φιλοσοφίας
