Οι αποκλίνουσες απόψεις των δύο πρώην πρωθυπουργών για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις που είδαν το φως της δημοσιότητας απηχούν δύο επίσης αποκλίνουσες τάσεις στη συζήτηση για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Η πρώτη άποψη θεωρούσε ότι η διαδικασία της ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε. θα «κοινωνικοποιούσε» τη χώρα αυτή σε ένα πλαίσιο κανόνων και θεσμών και έτσι οι διαφορές που υπήρχαν θα επιλύονταν στη βάση αυτού του πλαισίου. Η θέση αυτή είχε δύο βασικές αδυναμίες. Πρώτον, υποτιμούσε την αντίδραση των μεγάλων κρατών-μελών της Ε.Ε. σε μια ουσιαστική ενταξιακή διαδικασία της Τουρκίας. Δεύτερον, δεν αντιλαμβανόταν ότι η Τουρκία πάντα επιθυμεί μια à la carte σχέση με την Ε.Ε. που δεν θα δεσμεύει τις κινήσεις της στο εσωτερικό και το εξωτερικό.
Η δεύτερη άποψη αντανακλά την απουσία εναλλακτικής στρατηγικής μετά την απόρριψη του Σχεδίου Ανάν από τον κυπριακό λαό. Οταν η στρατηγική της επίλυσης των ελληνοτουρκικών διαφορών μέσω του ευρωπαϊκού πλαισίου έχασε τη δυναμική της, η ελληνική πλευρά ξαναγύρισε στις θέσεις και την τακτική της δεκαετίας του 1980, σε ένα όμως τελείως διαφορετικό περιφερειακό και παγκόσμιο περιβάλλον. Ετσι, και στη Λευκωσία και στην Αθήνα δημιουργήθηκαν αυταπάτες περί αντιμετώπισης των τουρκικών αξιώσεων μέσω των συμμαχιών που θα σφυρηλατούσε η εκμετάλλευση του φυσικού αερίου στην Ανατ. Μεσόγειο.
*Αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και υπεύθυνος του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών, www.cemmis.edu.gr
