Κούβα: τα εύσημα της Αμερικής

Ενώ παγκόσμιως η πανδημία έχει αποτελέσει αφορμή για να παγιωθεί «ένα νέο θεραπευτικό ήθος» που αναζητά την υγεία αποκομμένη από τις κοινωνικές συνθήκες αναίρεσής της και προβάλλει τον «πολυέξοδο» Covid-19 ως χτύπημα για τις οικονομίες των χωρών, υπάρχει και μια άλλη προσέγγιση που έρχεται από την Κούβα. «Δεν είμαστε μια πολυεθνική όπου η απόδοση των επενδύσεων είναι η πρώτη προτεραιότητά μας», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής του κουβανέζικου εμβολίου F. Vérez. «Πρώτη προτεραιότητά μας είναι η δημιουργία υγείας και η απόδοση των επενδύσεων είναι συνέπεια αυτού».

Σε μία με έντονες κοινωνικές αναφορές οικονομία, που δεν θεωρεί την επένδυση στην υγεία «δυσβάστακτο έξοδο», η επένδυση στη δημόσια υγεία έχει οδηγήσει σε δεκάδες ιατρικά ερευνητικά ινστιτούτα και πλεόνασμα γιατρών, και η Κούβα στέλνει ιατρικές αποστολές «που προσέφεραν στο εισόδημα της χώρας 5,4 δισεκατομμύρια δολάρια το 2019, διπλάσιο από τον τουρισμό, ένας από τους κύριους κινητήρες της οικονομίας», σημειώνεται σε πρόσφατο δημοσίευμα των Νew Υork Times. Η χώρα «είναι ένας γίγαντας βιοτεχνολογίας», λέει η Gail Reed.

Η Κούβα ξεκίνησε να επενδύει χρήματα στη βιοτεχνολογία τη δεκαετία του ’80 ως μέρος της προσπάθειας να γίνει το έθνος αύταρκες μπροστά στον αποκλεισμό των ΗΠΑ που δυσκόλευε την αγορά φαρμάκων από το εξωτερικό. Σήμερα παράγει οκτώ από τα 12 παιδικά εμβόλια και τα εξάγει σε περισσότερες από 30 χώρες.

Κουβανέζοι επιστήμονες έχουν αναπτύξει επίσης καινοτόμες θεραπείες, συμπεριλαμβανομένου ενός εμβολίου κατά του καρκίνου του πνεύμονα, το οποίο δοκιμάζεται από το Roswell Park, το Κέντρο Καρκίνου στη Νέα Υόρκη.

«Μερικές φορές οι άνθρωποι πιστεύουν ότι στην Κούβα παράγουν τα φάρμακα στο γκαράζ τους και τα δίνουν σε ανθρώπους, και αυτό δεν είναι αλήθεια», λέει στους Times η C. Johnson, πρόεδρος του Roswell Park. «Εξασκούνται ακριβώς με τις ίδιες υψηλές προδιαγραφές με κάθε άλλη χώρα που παράγει υψηλής τεχνολογίας φάρμακα».

Αυτός ο τρόπος αντιμετώπισης της υγείας των πολλών έχει οδηγήσει στην παραγωγή ενός εμβολίου «ελκυστικού για τις φτωχότερες χώρες που συχνά στερούνται εξοπλισμού και χρημάτων για να κρατήσουν χιλιάδες παγωμένες δόσεις», σημειώνουν οι Times στην αξιολόγησή τους.

Βέβαια η παραγωγή του εμβολίου του κορονοϊού δυσκόλεψε μετά την επανενεργοποίηση του εμπάργκο από την προεδρία Τραμπ. «Οι επιστήμονες… δεν ήταν σε θέση να αγοράσουν όλο τον εξοπλισμό και τις πρώτες ύλες…». Κι όμως, ακόμη και σε αυτές τις συνθήκες η κατασυκοφαντημένη Κούβα, που με την Ταξιαρχία «Henry Reeve» καταπολεμά τον Covid-19 σε 38 χώρες, αποτελεί το παράδειγμα σε κράτη με επικοινωνιακή, παθητική και κυνική διαχείριση, όπως το δικό μας, κάνοντας επίκαιρο για ακόμη μία φορά το αίτημα για την απονομή του Βραβείου Νόμπελ στους γιατρούς της.