Το κείμενο-σπονδή στο ποδόσφαιρο που ακολουθεί είναι πηγαία ανάγκη με την έστω ασυναίσθητη… συνδρομή και του κορονοϊού. Κι εξηγούμαστε πριν αποτυπώσουμε ατόφιες σκέψεις λογοτεχνών, εμπνευσμένων αστών, μα και άσημων ταπεινών για το αγαπημένο παιχνίδι. Οσες ηχούν και ως αντιστάσεις στον επαγγελματικό, συχνά τραχύ, δρόμο που έχει πάρει και το ποδόσφαιρο στις μέρες μας.
Αρχική αφορμή της διάθεσής μας ήταν πρόσφατη (20/3) επικοινωνία με το περιβάλλον του Πιέρ Εμερίκ Ομπαμεγιάνγκ. Παραμονές του επαναληπτικού με τον Ολυμπιακό, με αφορμή την τιμωρητική διάθεση του προπονητή της Αρσεναλ για την αργοπορία του στην προπόνηση, ο εγκέφαλος της ενδεκάδας της είπε «η τυπολατρία μάχεται την ουσία, βέβαια το όνειρο και στο σύγχρονο ποδόσφαιρο, όπως και σχεδόν σε όλες τις δραστηριότητες της εποχής μας». Λίγες μέρες μετά, στο παιχνίδι Σερβία – Πορτογαλία, η απόφαση του Ρονάλντο να εκσφενδονίσει το περιβραχιόνιο του αρχηγού και να δραπετεύσει απ’ το γήπεδο επανέφερε τα ίδια λόγια για τους συχνά αλόγιστους ρυθμούς και την πίεση που συνεπάγεται η επιχείρηση (ακριβής χαρακτηρισμός) ποδόσφαιρο στις μέρες μας.
Το βράδυ της Τρίτης, ο, πορτογαλικής καταγωγής, πολιτογραφημένος Λουξεμβούργιος Ζέρσον Ροντρίγκες μετά το τέλος του παιχνιδιού Πορτογαλία – Λουξεμβούργο (2-1) στοχάστηκε «όταν φύγει η πανδημία αναρωτιέμαι αν ως καλοί μαθητές θα εξυγιάνουμε συμπεριφορές και σχέσεις σε κάθε επίπεδο, άρα και στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο που βλέπει τον επαγγελματία και ελάχιστα νοιάζεται για τον άνθρωπο».
Η «Bella Dona» βλέπει το φεγγάρι
Χαμογελάσαμε με νόημα, ψελλίσαμε «στον φτωχό Πελέ έφτιαξαν την κούνια με έναν κόκκο καφέ κάτω απ’ το φεγγάρι», αγαπημένο στίχο από το ποίημα «Μπαλάντα για τον Πελέ» του Οράσιο Φερέρ. Οι συνθήκες που υπαγορεύει ο άσπονδος κορονοϊός ωθούν (ιδού η συνδρομή του) τη σκέψη μας στην επαναφορά λυρισμού. Μέρες τώρα, λοιπόν, ανασύρουμε από τη μνήμη αλλά και συμβουλευόμαστε σημειώσεις σε παλιότερα αλλά και νέα δημοσιογραφικά χειρόγραφα (και όχι κομπιούτερ) όπου είναι αποτυπωμένες λέξεις, φράσεις λογοτεχνών για το ποδόσφαιρο που νοσταλγούμε.
Το ποδόσφαιρο της εποχής που έπαιζε «ο μαύρος πρίγκιπας» και «τσιγγάνος των γηπέδων». Ετσι ονομάζει τον Πατρινό μαέστρο Κώστα Δαβουρλή ο ποιητής και συμπαίκτης του, Θανάσης Βενέτης, στη «Μικρή ωδή για τον Κώστα Δαβουρλή».
Αυτό που ο εμπνευσμένος Ιταλός σκηνοθέτης, συγγραφέας, ζωγράφος Πιερ-Πάολο Παζολίνι χαρακτήρισε «τελευταία ιερή παράσταση των καιρών μας, ιεροτελεστία, αν και είναι μια απόδραση». Ο ίδιος πρόσθεσε πως «το ποδόσφαιρο είναι το θέαμα που αντικατέστησε το θέατρο», ήταν τμήματα της απάντησής του στην ερώτηση γιατί εμπιστεύτηκε στον ερασιτέχνη ποδοσφαιριστή Ενρίκε Ιραζοκούι τον ρόλο του Χριστού στην αριστουργηματική κινηματογραφική ταινία του «Το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο».
Ακόμη και «αιώνιο πάθος» μπορούσε να αποκαλέσει το αγαπημένο παιχνίδι. Πρόκειται για τον καθορισμό που υπαγόρευσε η έμπνευση στον Μάνο Χατζιδάκι, έτσι ονόμασε ο μελωδιστής των ονείρων μας το ποίημα που ο ίδιος καθόρισε «μπαλάντα για τον Τζορτζ Μπεστ», «τον ποδοσφαιριστή» που όπως γράφει ο συνθέτης του «Μεγάλου Ερωτικού» «σφυροκόπαε τη βροχή».
Συμφωνεί μαζί του ο Μανόλης Αναγνωστάκης, πώς αλλιώς θα έγραφε πως «αγαπήσαμε με την φλόγα του έφηβου ερωτευμένου αυτή την υπεργήινη Βella Dona», όπως, μεταξύ άλλων, ονομάζει τον, αναμορφωτή του ποδοσφαίρου, Αγιαξ, υπό την υψηλή αισθητική του Γιόχαν Κρόιφ. Την ομάδα που «δεν κράτησε πολύ η αστραποβολή της» επειδή «όλα τα καταυγαστικά όνειρα δεν κρατούν πολύ». Δεν γινόταν αλλιώς… Επειδή ο Αγιαξ, συνεχίζει ο Αναγνωστάκης, ήταν «όπως όλες οι πρωτοπορίες που ανατρέπουν όλα τα γερασμένα κατεστημένα και τις χρυσές μετριότητες. Περνούν σαν αστραπή, αλλά όσοι δουν τη λάμψη τους δεν την ξεχνούν ποτέ»…
Προφανώς γι’ αυτό ο Ούγγρος Ζακ Γκιλ έχει γράψει στο δικό του ποίημα με τίτλο «Φέρεντς Πούσκας» για τον καλλιτέχνη της αξέχαστης Εθνικής των Μαγυάρων πως «από το αριστερό πόδι του αναγγέλλεται η ελευθερία».
