Στη «γραμμή» κατευνασμού κινείται η έκθεση του ύπατου εκπρόσωπου της Ε.Ε. για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Ζοζέπ Μπορέλ. Πρόκειται για κείμενο βάσει του οποίου θα συζητήσουν οι ηγέτες στη σύνοδο κορυφής της επόμενης εβδομάδας σχετικά με τις ευρωτουρκικές σχέσεις.
Σύμφωνα με διαρροές στον διεθνή Τύπο η ΕΕ «καλοπιάνει» την Τουρκία με: μεταναστευτικό και τελωνειακή ένωση ενώ υπάρχει και αναφορά για προϋποθέσεις (conditionality) και αντιστροφή της θετικής ατζέντας αν η Τουρκία αλλάξει την συμπεριφορά της ξανά.
Χαρακτηριστικό είναι το σημερινό ρεπορτάζ του POLITICO. Στην έκθεση για την τρέχουσα κατάσταση, την οποία εκπόνησε η Επιτροπή και ο ύπατος εκπρόσωπος εξωτερικών υποθέσεων, η οποία εστάλη στις πρωτεύουσες την Παρασκευή, το κύριο μήνυμα είναι: «Από τον περασμένο Δεκέμβριο, η Τουρκία έχει δείξει μια πιο ήρεμη, πιο εποικοδομητική στάση σε διάφορα θέματα, συμπεριλαμβανομένων των διμερών σχέσεών της με πολλά κράτη μέλη της ΕΕ. Αυτά είναι θετικά και ευπρόσδεκτα βήματα προς τα εμπρός » ωστόσο «δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για τη σοβαρότητα της καλής συμπεριφοράς».
Η έκθεση παρέχει ορισμένα μαστίγια σε περίπτωση που η Τουρκία «δεν προχωρήσει εποικοδομητικά στην ανάπτυξη μιας πραγματικής εταιρικής σχέσης με την ΕΕ, αλλά αντίθετα επιστρέψει σε ανανεωμένες μονομερείς ενέργειες ή προκλήσεις».
Αλλά και μερικά «οικονομικά καρότα», όπως «επέκταση της υπάρχουσας τελωνειακής ένωσης και καλύτερη συμμετοχή στην επόμενη γενιά προγραμμάτων της ΕΕ, όπως το Erasmus +, το Horizon Europe κ.λπ. στο νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο».
Κύριο σημείο: Η μετανάστευση. Οι διπλωμάτες είπαν ότι ο φάκελος, πιθανότατα θα δείξει μια νέα θετική ατμόσφαιρα. «Υπάρχουν προσδοκίες ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να επιφορτιστεί με την εξεύρεση τρόπων αναχρηματοδότησης της συμφωνίας μετανάστευσης που επιτεύχθηκε πριν από πέντε χρόνια» αναφέρει η έκθεση.
Σχετικά με την ισχύουσα συμφωνία: Το πρώτο βήμα προς μια «πιο αποτελεσματική και αμοιβαία επωφελής εφαρμογή» της υπάρχουσας συμφωνίας θα μπορούσε να είναι η βελτίωση της διαχείρισης της μετανάστευσης, προτείνει η έκθεση Μπορέλ. «Αυτό θα σήμαινε συγκεκριμένα ότι η Τουρκία θα ξαναρχίσει χωρίς καθυστέρηση τη διαδικασία επιστροφής από τα ελληνικά νησιά, ξεκινώντας από τους 1450 επαναπατριζόμενους των οποίων οι νομικές προσφυγές έχουν ολοκληρωθεί». Οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει σε αντάλλαγμα να εντείνουν τις επανεγκαταστάσεις από την Τουρκία στην ΕΕ.
Ο EUObserver σημειώνει πως η έκθεση της ΕΕ για την Τουρκία περιλαμβάνει πιθανές κυρώσεις για τον τουρισμό αλλά και προσφορά περισσότερων χρημάτων για το μεταναστευτικό.
Οι σκληρότερες επιλογές κυρώσεων περιελάμβαναν: «μέτρα που στοχεύουν … τομείς σημαντικούς για την τουρκική οικονομία, όπως απαγόρευση παροχής τουριστικών υπηρεσιών, αρνητικές ταξιδιωτικές συμβουλές από τα κράτη μέλη».
Μιλά επίσης για «μέτρα στον τομέα της ενέργειας και σε συναφείς τομείς, όπως απαγορεύσεις εισαγωγών / εξαγωγών σε ορισμένα αγαθά και τεχνολογίες».
Όμως, τυχόν κυρώσεις πρέπει να εξαλειφθούν σταδιακά με «αναστρέψιμο» τρόπο, προκειμένου να «προσαρμοστούν στην κατάσταση».
Εν τω μεταξύ, αν τα πράγματα πάνε καλά, η ΕΕ θα πρέπει να ξεκινήσει εκ νέου συνομιλίες για τον «εκσυγχρονισμό και επέκταση του πεδίου εφαρμογής της τρέχουσας τελωνειακής ένωσης ΕΕ-Τουρκίας», προσθέτει η έκθεση.
Θα πρέπει επίσης η ΕΕ να βοηθήσει την Τουρκία να ανταποκριθεί στις προϋποθέσεις για ταξίδια χωρίς βίζα.
Το Bloomberg αναφέρει ότι οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ θα συζητήσουν επιλογές για προσέγγιση με την Τουρκία.
* Σε εξέλιξη βρίσκεται στις Βρυξέλλες το Συμβούλιο των Ευρωπαίων Υπουργών Εξωτερικών όπου θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά η έκθεση του Ζοζέπ Μπορέλ.
