«Ο Μανσούρ Αμπάς είναι ισλαμιστής σε ιδεολογία, οδοντίατρος στο επάγγελμα και τζέντλεμαν στην προσωπική συμπεριφορά του», λέει ο Αρίκ Ραντίτσκι, αναλυτής στο Ινστιτούτο Δημοκρατίας του Ισραήλ, για τον 46χρονο πολιτικό τον οποίο τα τελευταία 24ωρα όλοι χαρακτηρίζουν στο Ισραήλ τη μεγάλη έκπληξη των πρόωρων εκλογών της Τρίτης και πιθανό ρυθμιστή του μετεκλογικού σκηνικού στη χώρα.
Κι αυτό, χάρη στις μόλις τέσσερις έδρες που εξασφάλισε το κόμμα του, η Ενωμένη Αραβική Λίστα (UAL), -κόντρα στις δημοσκοπήσεις- σε συνδυασμό με την αδυναμία των δύο βασικών πολιτικών «στρατοπέδων» να εξασφαλίσουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, σε ένα βαθιά πια διχασμένο Ισραήλ.
Ειδικά για τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, θα έλεγε κανείς ότι είναι ειρωνεία της τύχης να εξαρτάται -κατά ένα μετεκλογικό σενάριο- από τη στήριξη ενός Ισραηλινού Αραβα για την πολιτική επιβίωσή του και πιθανόν και για την προστασία του από τα ανοιχτά μέτωπα που έχει, ως κατηγορούμενος για διαφθορά, με την ισραηλινή Δικαιοσύνη…
Ανεξαρτήτως του πώς θα κυλήσουν οι εξελίξεις, το «κλείσιμο του ματιού» από τον Νετανιάχου για πιθανή κυβερνητική συνεργασία με το UAL, παρά τις έντονες αντιδράσεις των ακροδεξιών του εταίρων, πρακτικά καταρρίπτει ένα πολιτικό «ταμπού» στο Ισραήλ με τον πάγιο αποκλεισμό των ισραηλινο-αραβικών κομμάτων από κάθε διαπραγμάτευση για τον σχηματισμό κυβέρνησης, και δη της Ακρας Δεξιάς.
Ακόμη κι εάν αυτή η αλλαγή έρχεται από τα δεξιά των μειονοτικών (20,95% του πληθυσμού) και επίσης διασπασμένων πολιτικά Ισραηλινών Αράβων, φέρνει δυνητικά, μοιραία και αναπάντεχα την ατζέντα τους στο επίκεντρο της πολιτικής σκηνής της χώρας. Για τον Μανσούρ Αμπάς -που πολλοί χαρακτηρίζουν πολιτικό ρεαλιστή και άλλοι πολιτικό οπορτουνιστή- ήταν ένα προσωπικό στοίχημα και ρίσκο.
Εκλεγείς πρώτη φορά μόλις προ διετίας με την Κοινή Λίστα (έναν συνασπισμό ισραηλινο-αραβικών κομμάτων, που στις εκλογές του 2020 είχε καταφέρει να αναδειχθεί τρίτη κοινοβουλευτική δύναμη στη χώρα), αποφάσισε αυτή τη φορά, προεκλογικά, μόλις στα τέλη Ιανουαρίου, να σπάσει τους δεσμούς του με τα υπόλοιπα κόμματα -που είχαν ούτως ή άλλως διαταραχθεί από διάφορες ακραίες θέσεις του Μανσούρ- και να κατέβει στις εκλογές της 23ης Μαρτίου σόλο.
Πολιτικός εκφραστής του μετριοπαθούς Νότιου Τομέα του Ισλαμικού Κινήματος στο Ισραήλ (ο Βόρειος έχει τεθεί εκτός νόμου από το 2015, λόγω των στενών δεσμών του με τη Χαμάς και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα), ο Μανσούρ Αμπάς διακηρύττει ότι εξακολουθεί να μοιράζεται πολλούς κοινούς στόχους με την Κοινή Λίστα για την καταπολέμηση των βασικότερων προβλημάτων της κοινότητας των Ισραηλινών Αράβων.
Θέλει τη λήψη μέτρων για την καταπολέμηση της αυξημένης εγκληματικότητας στους κόλπους της, τη βελτίωση των τοπικών υποδομών και την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, καθώς και την ακύρωση του Νόμου Κράτους-Εθνους, που όρισε το Ισραήλ ως «εβραϊκό κράτος», κατήργησε την αναγνώριση της αραβικής ως επίσημης γλώσσας, ισότιμης με την εβραϊκή, και ουσιαστικά κατέστησε τους Ισραηλινούς Αραβες πολίτες Β’ κατηγορίας. Ο Μανσούρ ζητά επίσης την αναγνώριση των χωριών των Βεδουίνων, που αποτελούν και σημαντικό κομμάτι της εκλογικής βάσης του στην ημιερημική Νεγκέβ, στον Νότο.
Ωστόσο, η ατζέντα του έχει κι άλλα, σκοτεινά σημεία. Είναι βαθιά ισλαμοσυντηρητική, άκρως ομοφοβική (ο ίδιος είχε υπερψηφίσει σκανδαλώδες νομοσχέδιο για την υποβολή μελών της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+ σε «θεραπεία μεταστροφής» του σεξουαλικού προσανατολισμού τους) και πολιτικά, επικίνδυνα επαμφοτερίζουσα.
Μετεκλογικά, ο ίδιος λέει ότι κανένα από τα δύο πολιτικά «στρατόπεδα» δεν θα πρέπει να θεωρεί ότι τον έχει στο «τσεπάκι». Εδώ και μήνες πάντως, ο Μανσούρ έχει αρχίσει ένα έντονο πολιτικό «φλερτ» με τον Νετανιάχου.
Τον περασμένο Οκτώβριο, στήριξε το μπλόκο του δεξιού Λικούντ, του κόμματος του Ισραηλινού πρωθυπουργού, στο αίτημα της αντιπολίτευσης για σύσταση εξεταστικής επιτροπής της ισραηλινής Βουλής για τον ρόλο του Νετανιάχου στο σκάνδαλο δωροδοκιών στην αγορά γερμανικών υποβρυχίων. Τώρα, δε, δηλώνει αντίθετος και στα σχέδια του αντι-Νετανιάχου μπλοκ για την προώθηση νομοσχεδίου που θα απαγορεύει την ανάληψη της πρωθυπουργίας από οποιονδήποτε σε βάρος του οποίου έχουν απαγγελθεί κατηγορίες για ποινικό αδίκημα – όπως είναι τα σκάνδαλα διαφθοράς για τα οποία ήδη δικάζεται ο Μπενιαμίν Νετανιάχου.
