Για δεύτερη χρονιά φέτος η «Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκα» δεν θα τιμηθεί πουθενά με δημόσιες συγκεντρώσεις, αλλά μόνο με διαδικτυακές εκδηλώσεις, επειδή στις περισσότερες χώρες έχει επιβληθεί η «κοινωνική αποστασιοποίηση» λόγω της επιδημίας του κορονοϊού.
Παρόλα αυτά, η φετινή «ψυχρή» και «απρόσωπη» 8η Μαρτίου είναι μία ευκαιρία για να αναλογιστούμε το υψηλότατο τίμημα που οι περισσότερες γυναίκες έχουν πληρώσει -και θα εξακολουθήσουν να πληρώνουν- εξαιτίας του ιδιαίτερου κοινωνικού τους ρόλου στην τρέχουσα κρίση.
Πράγματι, από τη αρχή της πλανητικής-υγειονομικής κρίσης πριν από έναν χρόνο μέχρι σήμερα, οι γυναίκες βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή στη μάχη κατά της επιδημίας της νόσου Covid-19, όχι μόνο επειδή αποτελούν πλειονότητα μεταξύ των εργαζομένων στον τομέα της Yγείας, αλλά και επειδή επωμίστηκαν συγκριτικά μεγαλύτερο βάρος από τις καταστροφικές επιπτώσεις της εισβολής του νέου κορονοϊού σε κάθε πτυχή της ζωή μας, ατομικής και συλλογικής.
Ετσι, την προηγούμενη χρονιά, η πανδημική εξάπλωση του νέου κορονοϊού SARS CoV-2 έπληξε εργασιακά, οικονομικά και άρα κοινωνικά τις γυναίκες περισσότερο απ’ ό,τι τους άνδρες.
Χωρίς εξαιρέσεις, τους τελευταίους μήνες, τις επιπτώσεις της τρέχουσας πανδημίας πλήρωσαν -και θα εξακολουθήσουν να πληρώνουν- ιδιαίτερα οι γυναίκες, οι οποίες, ανεξαρτήτως ηλικίας και γεωγραφικής προέλευσης, υπήρξαν τα πρώτα θύματα αυτής της κρίσης αφού μία στις δύο εργαζόμενες γυναίκες είδαν, τους τελευταίους μήνες, να επιδεινώνεται η οικονομική ανισότητα και οι κοινωνικές τους σχέσεις με τους άνδρες.
Κοντολογίς, μια συντηρητική διαχείριση της αναπόφευκτης κοινωνικοοικονομικής κρίσης, που συνοδεύει την πανδημία, θα επιδεινώσει τις προϋπάρχουσες ανισότητες μεταξύ των δύο φύλων και είναι ορατός ο κίνδυνος να δούμε, τα επόμενα χρόνια, ακόμα και στις πιο ανεπτυγμένες κοινωνίες, τη μερική απώλεια κάποιων κοινωνικών κατακτήσεων των γυναικών ως προς τα δικαιώματά τους στη φυλετική ισότητα.
Υπάρχουν ήδη πολλές ενδείξεις ότι οι επιπτώσεις της πανδημίας είναι πολύ βαρύτερες για το γυναικείο φύλο, όχι μόνο γιατί αρκετές γυναίκες εργάζονται ως υγειονομικοί στις ιδιαίτερα επιβαρυμένες για την υγεία τους συνθήκες των νοσοκομείων, αλλά αυτές είχαν και επιπρόσθετη εργασία με τα παιδιά τους λόγω του κλεισίματος των σχολείων και με τους ηλικιωμένους συγγενείς που χρειάζονταν βοήθεια.
Οι γυναίκες, δυο φορές θύματα της πανδημίας
Ωστόσο, όπως ορθά επισημαίνεται στο Θέμα της «Εφ.Συν.» το Σαββατοκύριακο, με τίτλο «Ο κορονοϊός βάθυνε και την πανδημία της ανισότητας»: «Δεν ήταν μόνο οι υγειονομικοί που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή. Και σε άλλους τομείς που κρίθηκαν ως “βασικές υπηρεσίες” η πλειονότητα των εργαζομένων είναι γυναίκες. Αποτελούν το 93% των παιδοκόμων και βοηθών δασκάλων, το 95% σε οικιακές βοηθούς και καθαριστές, το 82% σε ταμίες σε σούπερ μάρκετ.
Χάρη σε αυτές, που δεν έχουν την επιλογή ούτε τη δυνατότητα της κοινωνικής αποστασιοποίησης για να προστατευτούν από τον ιό, σε σημαντικό βαθμό διατηρήθηκαν ενεργά τα υγειονομικά, κοινωνικά και οικονομικά μας συστήματα».
Εξάλλου, απ’ όλες τις σχετικές έρευνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και πολλών άλλων οργανισμών προκύπτει σαφώς ότι, κατά τη μακρά περίοδο των επαναλαμβανόμενων λοκντάουν, η οικογενειακή βία κατά των γυναικών αυξήθηκε σημαντικά: μόνο στις χώρες της Ε.Ε. οι καταγγελίες για κακοποίηση των γυναικών από τους άντρες τους αυξήθηκαν μέχρι και 60%!
Το γεγονός αναγνωρίζεται ρητά και από τη δημοσιοποίηση, πριν από τρεις ημέρες, της ετήσιας έκθεσης για το 2021 της Επιτροπής για την ισότητα των φύλων στην Ε.Ε. (βλ. 2021 Report on gender equality in the EU), η οποία δείχνει σαφώς τον ιδιαίτερα αρνητικό αντίκτυπο στις γυναίκες των κυρίαρχων πολιτικών που υιοθετήθηκαν κατά της επιδημίας Covid-19 στην Ε.Ε. και αλλού.
«Η πανδημία έχει επιδεινώσει τις υφιστάμενες ανισότητες μεταξύ γυναικών και ανδρών σχεδόν σε όλους τους τομείς της ζωής, τόσο στην Ευρώπη όσο και πέραν αυτής, με συνέπεια την οπισθοδρόμηση όσον αφορά τα επιτεύγματα των προηγούμενων ετών που κερδήθηκαν με κόπο». […]
Η έκθεση, μάλιστα, της επιτροπής της Ε.Ε. διευκρινίζει σαφώς τους λόγους που η πανδημία COVID-19 έχει αναδειχτεί σήμερα σε μεγάλη πρόκληση για την ισότητα των φύλων, όπως ρητά αναφέρει: «Τα κράτη-μέλη κατέγραψαν αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας. Για παράδειγμα, ο αριθμός των αναφορών σχετικά με την ενδοοικογενειακή βία στη Γαλλία αυξήθηκε κατά 32% κατά την πρώτη εβδομάδα του περιορισμού της κυκλοφορίας και στη Λιθουανία κατά 20% τις τρεις πρώτες εβδομάδες. Η Ιρλανδία κατέγραψε πενταπλάσια αύξηση στις αγωγές ενδοοικογενειακής βίας και οι ισπανικές αρχές ανέφεραν αύξηση των κλήσεων κατά 18% κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο του εγκλεισμού».
Συνεπώς, την εποχή της πανδημίας, οι γυναίκες είναι δυο φορές θύματα: αφενός του κινδύνου να μολυνθούν στην εργασία τους και επιπρόσθετα να υποστούν την ψυχοσωματική βία των αντρών τους. Επομένως, αποτελεί επιτακτική ανάγκη να σπάσουμε την κοινωνική απομόνωση και την υποκριτική σιωπή που καλύπτει αυτήν τη διττή κακοποίηση των γυναικών.
