Τις παραδοχές των δύο μακροοικονομικών σεναρίων -βασικού και δυσμενούς- των τεστ αντοχής (stress tests) στα οποία θα υποβληθούν οι ευρωπαϊκές τράπεζες ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (ΕΒΑ) δέκα μήνες μετά το ξέσπασμα της πανδημίας του κορονοϊού και ενώ κανείς δεν είναι σε θέση να προβλέψει από πόσα «κύματα» πρέπει να περάσει ακόμα η Ευρώπη και ολόκληρος ο κόσμος μέχρι να επιστρέψει η… νηνεμία μια σχετικής κανονικότητας.
Στο δυσμενές σενάριο η μείωση του ΑΕΠ της ευρωζώνης είναι 1,5% το 2021, 1,9% το 2022 και -0,2% το 2023, ενώ στο βασικό σενάριο έχει θετικό πρόσημο και αυξάνεται κατά 3,9%, 4,2% και 2,1% αντίστοιχα.
Οι ελληνικές τράπεζες θα «δοκιμαστούν» με δυσμενές σενάριο που κάνει λόγο για μείωση του ΑΕΠ 1,8% φέτος, 2,5% το 2022 και ανάπτυξη 0,7% το 2023. Αντίθετα, το βασικό σενάριο του stress test προβλέπει ανάπτυξη 4,2% το 2021, 4,8% το 2022 και 3,7% το 2023.
Για τη Γερμανία, την ατμομηχανή της «γηραιάς ηπείρου», η ΕΒΑ στο δυσμενές σενάριο εκτιμά ύφεση 2,7%, 0,5% και 0,7% μέχρι το 2023 και στο βασικό ανάπτυξη 3%, 4,5% και 1,8%
Τα πανευρωπαϊκά stress tests επρόκειτο να διεξαχθούν πέρσι, ωστόσο αναβλήθηκαν καθώς το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα βρέθηκε αντιμέτωπο με μια πραγματική δοκιμασία κάνοντας αγωνιώδης προσπάθειες όχι απλώς να αντεπεξέλθει στις νέες συνθήκες που επέβαλαν τα lockdowns και τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης, αλλά κυρίως να αποτελέσει μέρος της λύσης για την οικονομία που μετά το πρώτο απότομο φρένο λειτουργεί στο ρελαντί και προσπαθεί να αυξήσει ταχύτητα. Και σε αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε η νομισματική πολιτική της ΕΚΤ και οι πρωτοβουλίες σε επίπεδο εποπτείας
Προληπτικά μέτρα
Δέκα μήνες μετά το πρώτο ξέσπασμα της πανδημίας και το πρώτο ισχυρό σοκ -αυτό της Ιταλίας- οι φόβοι που γεννά όχι μόνο ο Covid-19, αλλά και το ευρωπαϊκό έλλειμμα ηγεσίας -όπως φάνηκε και από την υπόθεση των εμβολίων- επιτείνουν την αβεβαιότητα σε υγειονομικό, κοινωνικό και φυσικά οικονομικό επίπεδο.
Ετσι τα stress tests, που τυπικά ξεκίνησαν την Παρασκευή με την ανακοίνωση των παραδοχών από την ΕΒΑ, έρχονται να καταλήξουν σε ένα όσο το δυνατόν ασφαλέστερο συμπέρασμα σχετικά με τη δυνατότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών να αντέξουν τις επιπτώσεις τις πανδημίας την τριετία 2021-2023. Και κυρίως να καταγράψουν τις επιπτώσεις που θα έχει η πανδημία στα «κόκκινα» δάνεια των τραπεζών -με δεδομένο ότι λήγουν στο τέλος Μαρτίου τα μορατόριουμ- και κατ’ επέκταση στην οικονομία. Γι’ αυτό τον λόγο η ΕΒΑ καλεί τις τράπεζες να λάβουν προληπτικά μέτρα, ώστε οι επιπτώσεις να είναι διαχειρίσιμες και να μη γίνουν οι τράπεζες μέρος του προβλήματος. Αυτό θα φανεί και από τα αποτελέσματα των stress tests, που θα ανακοινωθούν στις 31 Ιουλίου.
Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, όπως αναφέρει η ΕΒΑ, θα είναι λεπτομερής για τις 50 μεγαλύτερες τράπεζες της ευρωζώνης, ενώ για τις ελληνικές και τις υπόλοιπες μικρότερες τράπεζες το περιεχόμενο της ανακοίνωσης θα το καθορίσει ο επόπτης, εν προκειμένω ο SSM.
Τα δύο μακροοικονομικά σενάρια βάσει των οποίων θα «τρέξουν» τα stress tests, το βασικό και το δυσμενές, ξεκινούν από την ίδια πολύ χαμηλή αφετηρία στην οποία βρίσκονται οι οικονομίες της Ευρώπης. Το δυσμενές σενάριο βασίζεται σε μια υπόθεση παρατεταμένης κρίσης του Covid-19 σε ένα περιβάλλον χαμηλότερων επιτοκίων μεγάλης διάρκειας, στο οποία τα αρνητικά «σοκ» για την εμπιστοσύνη θα παρατείνουν την οικονομική συρρίκνωση.
Οι ελληνικές τράπεζες
Πάντως σε ό,τι αφορά τις ελληνικές τράπεζες, δεν υπάρχει ανησυχία και εκτιμάται ότι θα αντεπεξέλθουν στη δοκιμασία, για την οποία προετοιμάζονται και δεδομένης της αβεβαιότητας λόγω πανδημίας ετοιμάζονται για κεφαλαιακές ενέσεις πριν από την ολοκλήρωση των stress tests.
Αναλυτικά οι παραδοχές των δύο σεναρίων για τις ελληνικές τράπεζες:
Με αφετηρία την παραδοχή για συρρίκνωση 10% του ΑΕΠ το 2020, το βασικό σενάριο προβλέπει ανάπτυξη 4,2% το 2021, 4,8% το 2022 και 3,7% το 2023. Στο δυσμενές σενάριο η ύφεση το 2021 διαμορφώνεται στο 1,8%, στο 2,5% το 2022 ενώ το 2023 η ανάπτυξη θα είναι ασθενική στο 0,7%.
Σε ό,τι αφορά την ανεργία, το 2020 «κλείνει» στο 16,7% και αποκλιμακώνεται, στο βασικό σενάριο στο 13,9% μέχρι το 2023, ενώ στο δυσμενές διαμορφώνεται στο 18,9% το 2021, αυξάνεται στο 22,1% το 2022 και στο 22,2% το 2023.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το κεφάλαιο ακίνητα -επηρεάζουν τις αποτιμήσεις των collaterals-, με τις παραδοχές να είναι πιο αυστηρές για τα εμπορικά ακίνητα. Το βασικό σενάριο «δίνει» μικρή αύξηση 0,3% ανά έτος για την περίοδο 2021-2023, ενώ αντίθετα στο δυσμενές σενάριο οι τιμές καταγράφουν πτώση 13,4% φέτος, 9,3% και 3,4% το 2023.
Για τα οικιστικά ακίνητα οι παραδοχές είναι σαφώς πιο ήπιες. Το δυσμενές σενάριο ναι μεν «προβλέπει» πτώση τιμών και τις τρεις χρονιές, αλλά σε πολύ μικρότερο ποσοστό: -5,8% το 2021, -3,1% το 2022 και -1,3% το 2023. Στο βασικό σενάριο οι παραδοχές είναι σαφώς πιο αισιόδοξες καθώς μετά από πτώση 1,5% το 2021, οι τιμές αυξάνονται το 2022 κατά 5,1% και κατά 4,3% το 2023.
Για 6,1 δισ. η Εθνική στον «Ηρακλή»
Αίτημα ένταξης στο πρόγραμμα παροχής εγγυήσεων του Δημοσίου «Ηρακλής» κατέθεσε η Εθνική Τράπεζα για την τιτλοποίηση «Frontier» που αφορά μη εξυπηρετούμενα δάνεια συνολικής λογιστικής αξίας 6,1 δισ. ευρώ.
Η αίτηση προς το υπουργείο Οικονομικών αφορά τις ομολογίες υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας (senior bonds) ύψους 3,31 δισ. ευρώ. Οπως αναφέρει το υπουργείο, η ΕΤΕ είναι το τέταρτο σε σειρά πιστωτικό ίδρυμα που καταθέτει σχετικό αίτημα και κατόπιν της εξέλιξης αυτής, τρεις μήνες πριν από τη λήξη του προγράμματος «Ηρακλής», επιτυγχάνεται μείωση των «κόκκινων» δανείων κατά περίπου 27 δισ. ευρώ, μέσα σε έναν χρόνο από την ψήφιση του νόμου και με τη συμμετοχή και των τεσσάρων συστημικών τραπεζών.
