«Φρένο» από τον ΠΟΥ στις τυμπανοκρουσίες

Tο πρόσωπο της χθεσινής μέρας ήταν αναμφισβήτητα η Βρετανίδα γιαγιά Μάγκι Κίναν: ο πρώτος άνθρωπος στον δυτικό κόσμο που έκανε επίσημα το εμβόλιο των Pfizer/BioNTech κατά της λοίμωξης Covid-19, εγκαινιάζοντας το εμβολιαστικό πρόγραμμα-μαμούθ της Βρετανίας – της χειρότερα πληγείσας χώρας στην Ευρώπη, που θρηνεί τουλάχιστον 62.000 νεκρούς από την πανδημία του νέου κορονοϊού.

Η «ιστορική στιγμή», σύμφωνα με υγειονομικούς του βρετανικού ΕΣΥ (NHS), συντελέστηκε στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Κόβεντρι της κεντρικής Αγγλίας, με την Κίναν -που γίνεται 91 ετών την ερχόμενη βδομάδα- να δηλώνει πως αισθάνεται «προνομιούχα» και να παρακινεί τους συμπολίτες της να ακολουθήσουν το παράδειγμά της. «Είναι το καλύτερο πρόωρο δώρο γενεθλίων που θα μπορούσα να ευχηθώ», είπε συγκινημένη, «επειδή σημαίνει ότι μπορώ επιτέλους να προσβλέπω στο να περάσω χρόνο με την οικογένειά μου και φίλους το νέο έτος, έχοντας μείνει μόνη μου το μεγαλύτερο μέρος της χρονιάς».

Η τύχη τα έφερε έτσι ώστε ο δεύτερος κατά σειρά που εμβολιάστηκε στη χώρα, και μάλιστα στο ίδιο νοσοκομείο, να είναι ο 81χρονος Ουίλιαμ Σέξπιρ, συνονόματος βέβαια του κορυφαίου Βρετανού δραματουργού και ποιητή. Βουρκώνοντας την ώρα που μιλούσε ζωντανά στην τηλεόραση, ο υπουργός Υγείας Ματ Χάνκοκ χαρακτήρισε τη χθεσινή μέρα «V-Day», παίζοντας με έναν διπλό συμβολισμό: την «Ημέρα της Νίκης» για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (Victory Day) και την «Ημέρα των Εμβολιασμών» (Vaccine Day).

Η έναρξη του μαζικού εμβολιαστικού προγράμματος στη Βρετανία αποτελεί ορόσημο στη μάχη κατά της πανδημίας, με πολλά κράτη της υφηλίου να το παρακολουθούν στενά για να πάρουν μαθήματα, αφού συνιστά ένα εξαιρετικά περίπλοκο εγχείρημα λόγω και των συνθηκών βαθιάς κατάψυξης στις οποίες πρέπει να αποθηκεύεται το συγκεκριμένο εμβόλιο δύο δόσεων, που έλαβε ως γνωστόν επείγουσα έγκριση από την αρμόδια βρετανική ρυθμιστική αρχή. Αντίστοιχη απόφαση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων, που αναμένεται έως τις 29 Δεκεμβρίου, θα ανοίξει τον δρόμο για την άμεση διάθεσή του στην Ε.Ε., άρα και στη χώρα μας.

Οι εμβολιασμοί στη Βρετανία γίνονται προς το παρόν με στοχευμένα ραντεβού σε 50 νοσοκομεία-κόμβους. Σε πρώτη φάση, προτεραιότητα έχουν οι φιλοξενούμενοι και το προσωπικό μονάδων φροντίδας ηλικιωμένων, τα άτομα άνω των 80 ετών και οι υγειονομικοί πρώτης γραμμής. Η δεύτερη δόση θα χορηγηθεί σε τρεις βδομάδες, ενώ θα χρειαστεί να περάσουν αρκετές μέρες ακόμα προτού αναπτυχθεί ανοσία στον ανθρώπινο οργανισμό. Ο Χάνκοκ υπογράμμισε μάλιστα πως οι πολίτες θα πρέπει να εφαρμόζουν τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης μέχρι την άνοιξη τουλάχιστον. Σε ανάλογο πνεύμα, ο ΠΟΥ τόνισε χθες πως τα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας -και όχι τα εμβόλια από μόνα τους- μπορούν να αποτρέψουν μια νέα αναζωπύρωση της πανδημίας.

Υπό αυτόν τον φόβο μάλιστα -καθώς τα νέα κρούσματα δεν λένε να μειωθούν και η πίεση στα συστήματα δημόσιας υγείας παραμένει ασφυκτική- στη Γερμανία εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο να σκληρύνει το μερικό λοκντάουν και να μην υπάρξει χαλάρωση των μέτρων μεταξύ παραμονής Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς, όπως ζητά μεταξύ άλλων η ένωση νοσοκομείων της χώρας, αλλά και η ίδια η Ανγκελα Μέρκελ που προειδοποίησε πως με τους υπάρχοντες περιορισμούς δεν θα βγει ο χειμώνας. Ηδη Βαυαρία και Σαξονία αυστηροποίησαν τα μέτρα σε τοπικό επίπεδο. Και στη Γαλλία, όλο και πιο χλομή φαντάζει η πιθανότητα να χαλαρώσει το λοκντάουν στις 15 Δεκεμβρίου, αφού τα κρούσματα δεν έχουν πέσει ακόμα κάτω από τα 5.000 σε ημερήσια βάση, όπως προβλέπει το σχέδιο αποκλιμάκωσης των περιορισμών.

Το «εμβόλιο των φτωχών»

Περιπλέκοντας, εν τω μεταξύ, το αν και πότε θα λάβει επίσης επείγουσα έγκριση, δημοσιεύτηκαν χθες στο ιατρικό περιοδικό Lancet τα τελικά αποτελέσματα της τρίτης φάσης κλινικών δοκιμών του πειραματικού εμβολίου που ανέπτυξε η βρετανική AstraZeneca σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης – του λεγόμενου και «εμβολίου των φτωχών» εξαιτίας της πολύ χαμηλότερης τιμής του συγκριτικά με τα άλλα υποψήφια και του πλεονεκτήματός του να μη χρειάζεται αποθήκευση σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες. Επιβεβαιώνοντας τα αρχικά συμπεράσματα, το εν λόγω εμβόλιο είναι αποτελεσματικό κατά 70% μέσον όρο, εμφανίζοντας μεν αποτελεσματικότητα 90% σε μικρή ομάδα εθελοντών που έλαβαν «κατά λάθος» τη μισή πρώτη δόση, αλλά μόνο 62% στην πλειονότητα που το έλαβε εξ ολοκλήρου.

Σε παγκόσμια κλίμακα, τους μαζικούς εμβολιασμούς με το δικό της Sputnik V έχει ξεκινήσει πρώτη η Ρωσία, δίνοντας προτεραιότητα σε χιλιάδες υγειονομικούς και εκπαιδευτικούς. Αντίστοιχα και η Κίνα έχει αρχίσει να εμβολιάζει μεγάλες ομάδες ατόμων με εμβόλια εγχώριας ανάπτυξης.

Σύγχυση πάντως προκλήθηκε χθες με ένα εξ αυτών -της εταιρείας Sinovac συγκεκριμένα- καθώς η ινδονησιακή συνεργάτιδά της και παρασκευάστρια Bio Farma ανακοίνωσε αρχικά πως έχει αποτελεσματικότητα 97%, για να το πάρει πίσω κατόπιν, διευκρινίζοντας πως τα τελικά συμπεράσματα θα δημοσιοποιηθούν τον Ιανουάριο. Θυμίζουμε πως δυτικοί κυρίως επιστήμονες εκφράζουν επιφυλάξεις για τα ρωσικά και τα κινεζικά εμβόλια, επειδή οι κλινικές τους δοκιμές γίνονται με ακόμα ταχύτερες διαδικασίες και σε σχετικά μικρό αριθμό εθελοντών.