«Είχαμε και κάμποσους Τούρκους στο χωριό κείνα τα χρόνια και μεγάλη έχτρα στεκόταν ανάμεσα στις δυο φυλές. Ειρηνικά περνούσαμε, όμως απ’ έξω απ’ έξω, όσο ο ένας είχε την ανάγκη τ’ αλλουνού. Αυτοί βαστούσαν την εξουσία, εμείς τα χτήματα, την εξυπνάδα και τον παρά. Χώρια οι καφενέδες μας, χώρια τα γλέντια, χώρια κ’ οι γιορτές».
Ο Σκαμιώτης Στράτης Μυριβήλης για τον τίτλο του βιβλίου του «Ο Βασίλης ο Αρβανίτης», από το οποίο επέλεξα το παραπάνω απόσπασμα, εμπνεύστηκε κυρίως και κατά πρωτεύοντα λόγο από τη ζωή του Σκαμιώτη Βασίλη Καραγιάννη, ο οποίος ως αντάρτης πολέμησε το 1906 στον Μακεδονικό Αγώνα και το 1912 στην απελευθέρωση της Λέσβου.
Το 2012 στην εκατοστή επέτειο της απελευθέρωσης της Λέσβου επισκέφθηκα στο σπίτι της, στη Δραπετσώνα, την τότε ενενήντα οκτάχρονη Ηρώ Καραγιάννη, η οποία μου είπε τα εξής για τον θείο της Βασίλη Καραγιάννη:
«Ο πατέρας μου ο Αχιλλέας, που γεννήθηκε στη Σκαμιά Λέσβου, πήγε στη Σμύρνη και δούλεψε στο εμπορικό κατάστημα χονδρικής πώλησης ενός θείου του, στην παραλία της. Το μεγάλωσε και το κληρονόμησε. Τα δύο πρώτα αδέλφια μου, ο Βασίλης και η Μαρίτσα, γεννήθηκαν εκεί. Ο Βασίλης, που γεννήθηκε το 1912, δεν πήρε το όνομα Μιχάλης, του παππού μου από τον πατέρα μου, αλλά το όνομα Βασίλης, του αδελφού του πατέρα μου, μιας και η μητέρα μου, η Αμερσούδα, τον γέννησε την ίδια χρονιά που σκοτώθηκε μπαμπέσικα από τους Τούρκους ο θείος μου, ο Βασίλης Καραγιάννης, επειδή στην απελευθέρωση της Λέσβου σκότωσε έναν Τούρκο αντάρτη και κομιτατζή.
Το 1914 στον πρώτο διωγμό οι γονείς με τα δύο πρώτα αδέλφια μου έφυγαν από τη Σμύρνη και πήγαν στη Σκαμιά. Εγώ κι ο μικρός αδελφός μου, ο Μιχάλης, γεννηθήκαμε στη Σκαμιά. Το 1919 πήγαμε όλη η οικογένεια στην ελεύθερη ελληνική Σμύρνη και το 1922 με την Καταστροφή ξαναγυρίσαμε στη Σκαμιά και δεν ξαναπήγαμε απέναντι! Μετά το 1922, επειδή περιμέναμε να γυρίσουμε πίσω, δεν μιλάγαμε ούτε μεταξύ μας για σκοτωμούς. Το 1974, όταν οι Τούρκοι πάτησαν την Κύπρο και πήραν σχεδόν τη μισή, είπαμε πως δεν θα ξαναγυρίσουμε στην Μικρασία, στα σπίτια, στα χωράφια και στα μαγαζιά μας. Ηταν σαν να τα χάσαμε όλα για δεύτερη φορά! Τότε το πήραμε απόφαση, λύθηκε η γλώσσα μας κι αρχίσαμε να μιλάμε για το ποιος Ελληνας σκότωσε Τούρκο και ποιον Ελληνα σκότωσαν αυτοί!».
Εδώ και πάνω από έναν μήνα, όταν σκέφτομαι πώς και πότε θα σταματήσουν οι προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας σε βάρος της Κύπρου και της Ελλάδας, θυμάμαι την αξέχαστη Ηρώ Καραγιάννη.
