«Η οικονομική κατάσταση υποψηφίου σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί λόγο μη επιλογής σε Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών» καταλήγει το Φύλλο Εφημερίδας της Κυβέρνησης (ΦΕΚ) που ρυθμίζει την απαλλαγή από δίδακτρα των οικονομικά ασθενέστερων φοιτητών που επιθυμούν να φοιτήσουν σε ελληνικά πανεπιστημιακά ιδρύματα*. Φοιτητών που πληρούν τα ακαδημαϊκά κριτήρια εισαγωγής, στερούνται όμως την οικονομική δυνατότητα πληρωμής των διδάκτρων της ελληνικής «δωρεάν» εκπαίδευσης («έως και το 30% των εισακτέων που πληρούν ορισμένα εισοδηματικά κριτήρια απαλλάσσονται από την πληρωμή των διδάκτρων»).
Εδώ όμως έρχεται μία λέξη που πολλοί εμίσησαν – το πολυσυζητημένο «αλλά»…
«Ισως δικαιούσαι την απαλλαγή. Οφείλεις όμως πρώτα να καταβάλεις την πρώτη δόση – της τάξεως των 1.000 ευρώ. Μετά θα σου επιστραφεί»… Και έτσι, ξεκινάει η παρωδία με πρωταγωνιστή εμένα και το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.
Τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου μου γνωστοποιείται πως μία θέση σε ένα πρόγραμμα του πανεπιστημίου μού ανήκει και πως έως τις 15 του μηνός είχα διορία να αποδεχτώ. Εμενε μετά μόνο να κινήσω τη διαδικασία της απαλλαγής, όπως συμβαίνει στα ιδρύματα που τηρούν τον νόμο ή που -μάλλον- ακολουθούν την προβλεπόμενη διαδικασία.
Την Τετάρτη 14 του μηνός ενημερώνομαι πως οφείλω εν τέλει να προκαταβάλω το ποσό των 1.000€. Η γραμματεία αφότου μου κατέστησε σαφή την ημιμάθεια πάνω στο θέμα με παρέπεμψε στη διεύθυνση. Αρχικά, επικοινώνησα με το υπουργείο Παιδείας προκειμένου να ξεκαθαρίσω όποια πιθανή ασάφεια. «Το ίδρυμα δεν προβλέπεται να ζητάει το ποσό. Ομως δυστυχώς δεν υπάρχει κάποιος νόμος που να καθιστά αξιόποινη την πράξη αυτή». Αμέσως, ακολούθησε ένα μήνυμα στη διεύθυνση του προγράμματος όπου ανέφερα αυτά που προβλέπει το ΦΕΚ.
Η επικοινωνία, ατελέσφορη. «Με βάση τον κανονισμό του ΜΠΣ (Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών) οι φοιτητές καταβάλλουν τα τέλη της φοίτησης στις ημερομηνίες που ορίζονται». Κανένας πριν από εμένα δεν έθεσε ένα τέτοιο ερώτημα; Η μόνη απάντηση που πήρα ήταν η φανερά κατανοητική, σε δεύτερο χρόνο, στάση της γραμματείας.
Να αναφερθεί πως το ποσό που ατομικού εισοδήματος που καθιστά κάποιον δικαιούχο μετά το 24ο έτος της ηλικίας του για το 2020-21 είναι 8.195,00€. Αφαιρώντας τους φόρους, η προκαταβολή που ζητείται έως 22 του Οκτώβρη αναλογεί σε περίπου δύο μηνιαίους μισθούς*.
Δεν έχει σημασία ποια ή ποιος είμαι. Είμαι ο καθένας από εμάς που ενώ δικαιούμαστε μια δωρεάν φοίτηση, ένα ίδρυμα καταφέρνει μέσα από ορισμένα «παραθυράκια» του νόμου να μας στερήσει αυτή τη δυνατότητα. Τη δυνατότητα φοίτησης σε ένα μεταπτυχιακό που επιλεχθήκαμε βάσει του προπτυχιακού μας και των εθελοντικών εργασιών μας, βάσει των ετών που αφιερώσαμε στην εκμάθηση αγγλικών και ισπανικών για να γίνουμε «ανταγωνιστικοί στην αγορά εργασίας», με βάση τα βράδια που δουλέψαμε και τα πρωινά που ξυπνήσαμε για να πάμε στη σχολή -για να μπορούμε να ξαναπάμε στη σχολή.
Σημασία έχει ότι εγώ σήμερα αρνήθηκα τη θέση. Σημασία επίσης έχει ότι το υπουργείο Παιδείας δεν με προστάτεψε από μια αυθαιρεσία διασφαλίζοντάς μου το δικαίωμα που το ίδιο μου παρέχει.
Ζητώ προκαταβολικά την κατανόησή σας για τη διατήρηση της ανωνυμίας του τμήματος αλλά και της δικής μου. Πρωταρχικός μου σκοπός ήταν η γνωστοποίηση της κατάστασης και όχι η προσωπική καταγγελία, καθώς, όπως προανέφερα, είμαι «όλοι εμείς»…
*ΦΕΚ 2018, Υπουργική Απόφαση
(Το όνομα του επιστολογράφου στη διάθεση της εφημερίδας)
Η επιστολή δημοσιεύτηκε στο φύλλο της «Εφ.Συν.» τη Δευτέρα 19/10/2020.
