Μόλις δημοσιεύτηκαν τα συμπεράσματα εκτενούς βρετανικής έρευνας που επιβεβαιώνουν ότι κατά την παιδική ηλικία, μεταξύ 4 και 15 ετών, οι άνθρωποι διαθέτουν εντυπωσιακά μεγάλη ανοσία στον ιό της νόσου COVID-19. Ομως, ήδη από την ύστερη εφηβική ηλικία, δηλαδή νωρίτερα από όσο πιστεύαμε μέχρι τώρα, αρχίζει να παρατηρείται μια προοδευτική πτώση των ανοσιακών μας αποκρίσεων στους μολυσματικούς παράγοντες, γεγονός που εξηγεί γιατί τα ενήλικα άτομα είναι πολύ πιο ευάλωτα σε ορισμένες μεταδοτικές ασθένειες.
Από καιρό οι κλινικοί γιατροί είχαν διαπιστώσει ότι τόσο η σοβαρότητα των συμπτωμάτων όσο και η θνητότητα από τις περισσότερες ιογενείς λοιμώξεις εξαρτώνται όχι μόνο από τις ιδιαιτερότητες του κάθε ιού αλλά και από την ηλικία και τη φυσική κατάσταση των ξενιστών του. Ετσι, για παράδειγμα, η ιλαρά είναι μία ιογενής νόσος που η μεταδοτικότητα και η θνησιμότητά της αυξάνονται μετά το εικοστό έτος της ηλικίας, ενώ οι ενίοτε καταστροφικές συνέπειες της νόσου COVID-19 εκδηλώνονται συνήθως σε άτομα άνω των 40 ετών.
Ωστόσο, οι εκδηλώσεις και πολλών άλλων μολυσματικών παθήσεων, όπως π.χ. η ιλαρά, το AIDS, η φυματίωση, ο τύφος, είναι πιο σοβαρές στους ενηλίκους παρά στα παιδιά (κάτω των 15 ετών), τα οποία όταν μολύνονται εμφανίζουν πολύ ήπια συμπτώματα. Επίσης, η σοβαρότητα των λοιμώξεων από άλλες ασθένειες, όπως η εποχική γρίπη, η βρουκέλλωση, η πανώλη, εξαρτάται από την ηλικία και ανεβαίνει μετά τα 30 έτη, ενώ οι συνέπειες των ιογενών νόσων –ηπατίτιδα Α, SARS, MERS κ.ά.– μπορεί να γίνουν δραματικές μόνο μετά τα 40 έτη.
Ειδικότερα, όσον αφορά τη νέα πανδημία, από τις κλινικές και στατιστικές μελέτες επιβεβαιώνεται ότι ο οργανισμός των παιδιών είναι πολύ πιο προστατευμένος από τις συνέπειες της μόλυνσης από τον κορονοϊό SARS CoV-2.
Πράγματι, κατά τα πρώτα 15 χρόνια της ζωής τους, τα περισσότερα παιδιά είναι λιγότερο ευάλωτα στον κορονοϊό από τους ενηλίκους και αν μολυνθούν εμφανίζουν μόνο ήπια συμπτώματα, όπως ελαφρύ βήχα και πυρετό, μικρό ρινοφαρυγγικό ερεθισμό και διάρροια, συμπτώματα που ωστόσο υποχωρούν έπειτα από περίπου μία εβδομάδα.
Πώς εξηγείται, όμως, αυτή η εμφανής ηλικιακή διαφοροποίηση των απαντήσεων του ανθρώπινου ανοσιακού συστήματος στην ίδια μολυσματική αιτία;
Τα ευεργετικά οφέλη της ανοσιακής ανωριμότητας
Η σοβαρότητα των παρενεργειών της λοίμωξης από τον κορονοϊό εξαρτάται από την ηλικία, όπως έδειξε εκτενής μελέτη που πραγματοποιήθηκε υπό τη διεύθυνση της καθηγήτριας Judith Glynn στη Σχολή Υγιεινής και Τροπικών Παθήσεων του Λονδίνου (London School of Hygiene & Tropical Medicine).
Για να κατανοήσει το γιατί τα παιδιά σχολικής ηλικίας είναι πολύ λιγότερο ευάλωτα από τους ενηλίκους στην COVID-19, αυτή η ερευνητική ομάδα ανέλυσε 140 διαφορετικές βάσεις δεδομένων που προέκυψαν από πολυετείς έρευνες 32 μικροβιακών λοιμώξεων (οι 9 από αυτές τις λοιμώξεις ήταν ιογενείς και 13 βακτηριδιακές).
Ετσι διαπίστωσαν ότι η ανοσιακή απόκριση των παιδιών στη λοίμωξη από τον κορονοϊό είναι διαφορετική από αυτήν των ενηλίκων. «Γνωρίζαμε ότι οι ανοσολογικοί δείκτες αλλάζουν με την ηλικία, όμως, μέχρι τώρα, οι περισσότερες έρευνες επικεντρώνονταν σε προχωρημένης ηλικίας ενήλικα άτομα»… «Τα αποτελέσματά της έρευνάς μας δείχνουν ότι ανοσιακή απόκριση είναι η μέγιστη κατά τη σχολική ηλικία, οπότε και αρχίζει να μειώνεται προοδευτικά μετά τα 15 έτη», όπως εξηγεί η Judith Glynn.
Οπως επιβεβαίωσαν, στα βρέφη μέχρι ενός έτους οι ανοσιακές αποκρίσεις του οργανισμού είναι ανεπαρκείς, οπότε η μόλυνση από τον κορονοϊό ενδέχεται να τους προκαλέσει κάποιες σοβαρές επιπλοκές, σπανίως όμως τον θάνατο.
Αντίθετα, τα περισσότερα παιδιά ηλικίας από 1 έως 15 ετών βρίσκονται σε μια πολύ πιο ευνοϊκή ενδιάμεση κατάσταση: αν μολυνθούν από τον κορονοϊό το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν αντιδρά ούτε υπερβολικά, όπως συμβαίνει στους ενηλίκους, ούτε και ανεπαρκώς, όπως στα βρέφη.
Ακριβώς επειδή το ανοσιακό σύστημα των παιδιών δεν είναι ακόμη επαρκώς ανεπτυγμένο, ο οργανισμός τους δεν εμφανίζει τις τυπικές αυτοκαταστροφικές επιπλοκές που δημιουργούνται από τις υπερβολικές ανοσοποιητικές αντιδράσεις του οργανισμού των ενηλίκων στην εισβολή των ιών.
