Η επιστήμη, η θρησκεία, η καθηγήτρια

«Βεβαίως και θα κοινωνούσα», απάντησε αποφασιστικά η καθηγήτρια Επιδημιολογίας του Καποδιστριακού, Αθηνά Λινού, σε ερώτηση που της έγινε τις προάλλες στην ΕΡΤ, θέλησε δε επιπροσθέτως να τονίσει ότι «δεν υπάρχει επιδημιολογική μελέτη η οποία να αποδεικνύει ότι διά της καταπόσεως, όχι μόνο του σάλιου, αλλά και του ίδιου του ιού, μεταδίδεται η νόσος».

Κορύφωσε τη σκέψη της έτσι: «Δεν μπορούμε να λύσουμε πνευματικά θέματα κι ορθοδόξου πίστεως με τη λογική». Να δεχτούμε τον τρεμίζοντα συλλογισμό της. Να παραδεχτούμε ωσαύτως ότι η μεταφυσική, παρά τη σφοδρή κριτική εναντίον της από τους νέους χρόνους και εντεύθεν, εξακολουθεί να «τυραννά», να προβληματίζει το ανθρώπινο μυαλό και να κατέχει σημαντική θέση στις κοινωνίες, μέσω της θρησκείας κυρίως.

Βάζει θέματα η κ. Λινού, η οποία και προτάθηκε από τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης ως υπουργός Υγείας κοινής αποδοχής. Βεβαίως το ορθό θα ήταν να μας δείξει τον εαυτό της την ώρα που τελεί το μυστήριο της θείας ευχαριστίας. Θα έπειθε τότε και τον κάθε άπιστο, δύσπιστο έστω, ότι ναι, η επιστήμη δεν έχει κάνει ακόμη τις απαραίτητες μελέτες για το εάν μεταδίδεται ή όχι ο ιός διά της θείας κοινωνίας -αυτό όμως είναι ολίγον ελαφρύ, λαϊκιστικό. Το κυριότερο θα ήταν αν αποδεχόταν το μεταφυσικό, κάτι που αρνείται στη δήλωσή της.

Εχει σημασία να θυμηθεί κανείς τι έλεγε ο Αριστοτέλης, από τους κόλπους της σχολής του οποίου προέρχεται ο όρος μεταφυσική: αν δεν υπήρχε άλλη ουσία πέρα από αυτήν των εμπειρικών δεδομένων, πρώτη επιστήμη θα ήταν ασφαλώς η φυσική· επειδή όμως υπάρχει μία άλλη, αναλλοίωτη ουσία, πέρα και πάνω από τη φύση [ο θεός], προτεραιότητα στις επιστήμες έχει η μεταφυσική. Αυτά έλεγε ο Αριστοτέλης. Ισχύει κάτι τέτοιο σήμερα; Η καθηγήτρια γνωρίζει τα όρια της λογικής και γι’ αυτό έχει ενδιαφέρον η καθαρή θέση της ότι θα κοινωνούσε ευχαρίστως.

Γνωρίζει επίσης, είμαι σίγουρος, ότι το περιεχόμενο της μεταφυσικής στηρίζεται στον διαχωρισμό του υπερεμπειρικού Εκείθεν και του εμπειρικού Εντεύθεν, του Υπερβατικού και του Εμμενούς, του Θεού με άλλα λόγια και της Φύσης. Στην ιεράρχηση των «όντων» είμαστε κατώτεροι από τον θεό. Να έχουν έτσι ακόμη τα πράγματα; Κάπου διακρίνεται μια υπερβατική χροιά στη σκέψη της καθηγήτριας και μακάρι να μας έδινε τροφή για δικές μας σκέψεις, για δικές μας λύσεις στο δίπολο πνεύμα-ύλη. Μα, είναι δύο διαφορετικά πράγματα;

Σε ακραίες καταστάσεις, όπως αυτές που βιώνουμε, φρόνιμο θα ήταν να διαφυλαχτούν η λογική και η επιστήμη, τουλάχιστον από τη συντεταγμένη πολιτεία και τον κύκλο των επιστημόνων. Από την επιστήμη περιμένουμε το εμβόλιο, όχι από τη θρησκεία -επιτέλους.