«Αντιγόνη» του Νοέμβρη

Στις αρχές του περασμένου καλοκαιριού η Ναόμι Κλάιν, με αφορμή την κυκλοφορία του νέου της βιβλίου «On fire» (σε ελληνική μετάφραση «Στις φλόγες», εκδόσεις Κλειδάριθμος), υπενθύμιζε με νόημα τη φράση του «πατριάρχη» του νεοφιλελευθερισμού Μίλτον Φρίντμαν: «Μια κρίση καθιστά αυτονόητο ό,τι μέχρι χθες ήταν αδιανόητο».

Το ειδικό καθεστώς αστυνομοκρατίας και απαγόρευσης των συναθροίσεων τις μέρες που αποδίδονται τιμές στους νεκρούς και στους αγωνιστές της εξέγερσης του Πολυτεχνείου το 1973 ανακοινώθηκε πομπωδώς και με τυμπανοκρουσίες, με τρόπο τόσο αλαζονικό που ήταν δεδομένο ότι θα προκαλούσε αντιδράσεις.

Και, κυρίως, ήταν φανερό ότι η καθολική απαγόρευση, τουλάχιστον όπως τη σχεδίασαν οι ιθύνοντες, ήταν πρακτικά ανεφάρμοστη. Είναι απορίας άξιο το πώς η πολιτική ηγεσία και ο εκτελεστικός της βραχίονας, η Ελληνική Αστυνομία, εμφανίζονται εκ των υστέρων και εκ του αποτελέσματος είτε να μην μπορούν είτε να μη θέλουν να γνωρίζουν τη δυναμική των κινητοποιήσεων που έχουν αναπτυχθεί μεταπολιτευτικά.

Αλήθεια, τι από τα δύο είναι χειρότερο; Είναι δυνατόν να εξαγγέλλουν ότι μπορούν να κρατήσουν «το ποτάμι με τα χέρια»; Είναι δυνατόν να υποχρεώνουν ένα μεγάλο τμήμα του λαού να απαρνηθεί αγωνιστικές παρακαταθήκες και αντιστασιακές παραδόσεις δεκαετιών, που μετριούνται με χιλιάδες νεκρούς, βασανισμένους, εξορισμένους, με νιάτα και ζωές που θυσιάστηκαν στο όραμα ενός καλύτερου κόσμου;

Δεν γνωρίζουν οι ιθύνοντες ότι προκειμένου κάποιος ή μια συλλογικότητα να τιμήσει τους νεκρούς και τους αγωνιστές ενός αγώνα δίκαιου όπως ο αντιδικτατορικός δεν θα υπολογίσουν, τηρώντας τα υγειονομικά μέτρα, Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου και ΦΕΚ; Αραγε, οι ιθύνοντες έχουν διδαχτεί κάτι από την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή; Η Αντιγόνη μένει ως πανανθρώπινο παράδειγμα του μεγέθους της θυσίας στην οποία μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος προκειμένου να τιμήσει τους νεκρούς του. Οπως παράδειγμα προς αποφυγήν μένει και ο Κρέων που με το δόγμα «νόμος και τάξη» οδήγησε στα γνωστά τραγικά αποτελέσματα.

Φαίνεται ότι οι κυβερνώντες εκτός του Σοφοκλή ξέχασαν και τον Μοντεσκιέ (με την αρχή της διάκρισης των εξουσιών, του οποίου, μάλλον δεν τα ‘χουν καλά). Ο Μοντεσκιέ υποστήριξε ότι «η τυραννία ενός ηγεμόνα σε μια ολιγαρχία δεν είναι τόσο επικίνδυνη όσο η απάθεια των πολιτών σε μια δημοκρατία».

Παρ’ όλο τον σχεδόν καθολικό εγκλεισμό, την κατατρομοκράτηση, τον επί εικοσιτετραώρου βάσεως «κανονιοβολισμό» και την επιχειρούμενη πολιτική και πνευματική λοβοτομή εκ μέρους της πλειονότητας των μέσων ενημέρωσης, παρ’ όλο που η απαγόρευση συναθροίσεων προπαγανδίστηκε έτσι ώστε το αδιανόητο να παρουσιάζεται σαν αυτονόητο αλλά και εφαρμόσιμο… τελικά, εκ του αποτελέσματος, αυτό που αποδείχτηκε είναι η πολιτική, λογική και ιδεολογική γύμνια όσων υποστήριξαν την απαγόρευση των συναθροίσεων.

* (Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης