«Συμφωνίες του Αβραάμ» με τις «ευλογίες» Τραμπ

Θεωρητικά, τέτοιες στιγμές είχε να ζήσει ο Λευκός Οίκος από το 1994, όταν, υπό το βλέμμα του Αμερικανού προέδρου Μπιλ Κλίντον, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Γιτζχάκ Ράμπιν και ο Ιορδανός βασιλιάς Χουσέιν συνυπέγραψαν τη Διακήρυξη της Ουάσινγκτον που άνοιξε τον δρόμο για τη δεύτερη ειρηνευτική συμφωνία του Τελ Αβίβ (μετά την Αίγυπτο) με αραβικό κράτος.

Στη χθεσινή, εξίσου ιστορική τελετή στον Λευκό Οίκο, πρωταγωνιστές ήταν πάλι οι Αμερικανοί, οι Ισραηλινοί και Αραβες, εν προκειμένω δύο κράτη. «Οικοδεσπότης»-πάτρωνας ήταν ο… προεκλογικά ανήσυχος Ντόναλντ Τραμπ, που πανηγύρισε τη διπλωματική επιτυχία του, ούτε δύο μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου.

Στη μία πλευρά για τις υπογραφές των λεγόμενων «Συμφωνιών του Αβραάμ» ήταν ο «φίλος» του, πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου. Στην άλλη στέκονταν οι ΥΠΕΞ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Μπαχρέιν, παρόντες στην επισημοποίηση της εξομάλυνσης των σχέσεων με το Ισραήλ, με τις σιωπηρές «ευλογίες» της Σαουδικής Αραβίας (πάλαι ποτέ πρωταγωνιστή της Αραβικής Ειρηνευτικής Πρωτοβουλίας για το παλαιστινιακό, το 2002).

Με φόντο την κοινή έχθρα έναντι του Ιράν και χωρίς να αποτελούν πλήρεις ειρηνευτικές συνθήκες, οι «Συμφωνίες του Αβραάμ» ανοίγουν τον δρόμο για εγκαθίδρυση διμερών διπλωματικών σχέσεων, δημιουργία στενών συνεργασιών -επιχειρηματικών και οικονομικών-, καθώς και απευθείας αεροπορικής σύνδεσης μεταξύ των συνυπογραφόντων. Λίγο νωρίτερα εν τω μεταξύ, ο Τραμπ είχε προαναγγείλει ότι το παράδειγμα των ΗΑΕ και του Μπαχρέιν θα ακολουθήσουν «τουλάχιστον άλλες 5-6 χώρες»…

Ως «κατώφλι μιας νέας εποχής» χαιρέτισε τις χθεσινές συμφωνίες ο Νετανιάχου. Για «μαύρη ημέρα», που «προστίθεται στο ημερολόγιο της παλαιστινιακής οδύνης», έκανε λόγο η Παλαιστινιακή Αρχή, καταγγέλλοντας την «αραβική διάσπαση», που πιστοποίησε και η αδυναμία του Αραβικού Συνδέσμου να υιοθετήσει καταδικαστικό ψήφισμα. Στα υπό ισραηλινή κατοχή παλαιστινιακά εδάφη μιλούν νέτα-σκέτα για προδοσία.

Οι διακηρύξεις των ΗΑΕ, άλλωστε, ότι ήταν χάρη στη συμφωνία που απετράπη η παράνομη προσάρτηση παλαιστινιακής γης από το Ισραήλ, απορρίπτονται από αναλυτές ως καθαρή υποκρισία. Στην πραγματικότητα, τα Εμιράτα προσέφεραν στον Νετανιάχου «διέξοδο σε ένα άβολο πολιτικό αδιέξοδο», σχολιάζει ο βετεράνος αναλυτής του BBC σε θέματα Μέσης Ανατολής, Τζέρεμι Μπόουεν. Κι όπως έγραψε ο αρθρογράφος της ισραηλινής εφημερίδας Haaretz, Μεναχέμ Σάλεβ, αυτό που έγινε στην ουσία χθες ήταν το Ισραήλ και οι Αραβες εταίροι του «να αποκαλύψουν τους μυστικούς στρατηγικούς δεσμούς που διατηρούν εδώ και χρόνια».

Ο Τραμπ και ο Νετανιάχου, υπογράμμισε, «διογκώνουν τεχνητά τη σημασία των συμφωνιών, ανάγοντάς τες σε ιστορική επανάσταση, για να εκθειάσουν εαυτούς, να ενισχύσουν τη δημοτικότητά τους και να αποσπάσουν την προσοχή από τις μνημειώδεις αποτυχίες τους στη μάχη κατά του κορονοϊού, από τον πόλεμο που έχουν κηρύξει κατά του κράτους δικαίου και από τις προσπάθειές τους να εξαλείψουν τη δημοκρατία στις χώρες τους. Δεν είναι παρά μια ξεδιάντροπη προπαγάνδα»…

Παρά τα παχιά λόγια που εκστομίστηκαν χθες στον Λευκό Οίκο περί μιας νέας εποχής ειρήνης στη Μέση Ανατολή, η αλήθεια είναι μία. Το πιο ισχυρό κίνητρο γι’ αυτήν τη -θεωρούμενη μέχρι χθες ανίερη- συμμαχία μεταξύ του Ισραήλ και αραβικών κρατών του Κόλπου ήταν και παραμένει η κοινή έχθρα έναντι του σιιτικού Ιράν (η οποία έχει πλέον αρχίσει να σχηματοποιείται περιφερειακά και κατά της αποσταθεροποιητικής Τουρκίας).

Προς το παρόν, ο Τραμπ τρίβει τα χέρια του, αναμένοντας προεκλογική ενίσχυση του προφίλ και της δημοτικότητάς του, στήριξη από το εβραϊκό λόμπι και συσπείρωση γύρω του των ευαγγελικών ψηφοφόρων. Σε ανάλογα πολιτικά οφέλη ποντάρει και ο Νετανιάχου, που βρίσκεται αντιμέτωπος με μυριάδες προβλήματα στο εσωτερικό του Ισραήλ: Την εν εξελίξει δίκη του για σκάνδαλα διαφθοράς. Τη μόνιμα ρευστή συνοχή της συγκυβέρνησής του με τον Μπένι Γκαντς.

Τους κάκιστους χειρισμούς του στην πανδημία, οδηγώντας από την Παρασκευή τη χώρα σε δεύτερη, τουλάχιστον τριών εβδομάδων καραντίνα, την ώρα που η ισραηλινή οικονομία είναι ήδη σε βαθιά ύφεση, η ανεργία έχει εκτοξευτεί στο 18% και οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις εξαπλώνονται στους δρόμους.

Στους δρόμους, εν τω μεταξύ, κλιμακώνεται ένθεν κακείθεν και η οργή των διχασμένων Παλαιστινίων, που βλέπουν την περιφερειακή απομόνωση του Ισραήλ να σπάει, τη διαπραγματευτική ισχύ της ηγεσίας τους να μειώνεται -ενόσω συνδιαλέγεται όλο και πιο συχνά με την Τουρκία-, την Ευρώπη να τηρεί εκκωφαντική σιωπή μπροστά στις εξελίξεις και τον αγώνα τους να μη δικαιώνεται, με ορίζοντα ένα εξαιρετικά αβέβαιο μέλλον.