Με νουθεσίες προς την Αγκυρα, σε ύφος σχεδόν παρακλητικό, προσπαθεί το Βερολίνο να ρίξει γέφυρα διαλόγου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας την ώρα που οι τουρκικές προκλήσεις συνεχίζονται με αμείωτη ένταση. Ακόμα και χθες, μετά την παράταση της NAVTEX για το «Ορούτς Ρέις» και εν αναμονή της επίσκεψης του υπουργού Εξωτερικών της Γερμανίας Χ. Μάας στην Αθήνα και μετά στην τουρκική πρωτεύουσα, η γερμανική κυβέρνηση συνέχισε να εκφράζει συναισθήματα, αποφεύγοντας να διατυπώσει σαφή πολιτική θέση έναντι των εξελίξεων.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφεν Ζάιμπερτ επανέλαβε την ανησυχία του για την κατάσταση, ενώ ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Κρ. Μπούργκερ δεν παρέλειψε να εκφράσει και τη λύπη του για την παράταση της τουρκικής NAVTEX. «Λυπούμαστε για αυτήν την ανακοίνωση της Τουρκίας. Από τη δική μας σκοπιά, η παράταση των σεισμολογικών ερευνών του τουρκικού πλοίου εκεί αποτελεί στην παρούσα κατάσταση βήμα προς τη λάθος κατεύθυνση, διότι αυτό που τώρα χρειαζόμαστε είναι μηνύματα αποκλιμάκωσης».
Στο ενδεχόμενο επεισοδίου και στρατιωτικής σύγκρουσης ανέβασε τον τόνο ανησυχίας του Βερολίνου λέγοντας ότι «εάν οι εντάσεις αυξηθούν, μία περαιτέρω κλιμάκωση θα μπορούσε να έχει ακόμη πιο βαριές συνέπειες [στις σχέσεις της Τουρκίας με την Ε.Ε.]». Είναι τόση η δυσκολία της γερμανικής κυβέρνησης να χειριστεί την κατάσταση, που ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών απέφυγε να δώσει οποιαδήποτε απάντηση στο ζήτημα επιβολής κυρώσεων και τη στάση που θα τηρήσει η Γερμανία που ασκεί την προεδρία της Ε.Ε.
Από τις τελευταίες δηλώσεις των εκπροσώπων της γερμανικής κυβέρνησης σε συνδυασμό και με τις προηγούμενες το μόνο ξεκάθαρο μήνυμα είναι πως το Βερολίνο θέλει αποκλιμάκωση και έναρξη των διερευνητικών συνομιλιών μεταξύ Ελλάδας – Τουρκίας για τη διεξαγωγή διαλόγου.
Η μορφή, η ατζέντα και η κατάληξη δεν φαίνεται να είναι στα ενδιαφέροντα της γερμανικής κυβέρνησης, τουλάχιστον σε αυτή φάση. Ο Σ. Ζάιμπερτ μίλησε εκ νέου για «διαφιλονικούμενα θέματα», παραβλέποντας την ελληνική θέση ότι το μόνο θέμα προς συζήτηση είναι οι θαλάσσιες ζώνες, ενώ ο Κρ. Μπούργκερ διευκρίνισε πως μπορεί να υπάρξει συμμετοχή και άλλων θεσμών στις συζητήσεις «εάν οι εμπλεκόμενοι το επιθυμούν».
Διπλωματικό μυστήριο
Υπ’ αυτές τις συνθήκες, το σημερινό ταξίδι του Χ. Μάας είναι ένα διπλωματικό μυστήριο και σε περίπτωση αποτυχίας θα προστεθεί άλλο ένα πρόβλημα στην ήδη τεταμένη κατάσταση – ποιος θα φορτωθεί την ευθύνη. Ενδεικτικό της αγωνίας που διακατέχει το Βερολίνο είναι το σενάριο που θέλει τον Γερμανό υπουργό να καλεί τους ομολόγους του Ν. Δένδια και Μ. Τσαβούσογλου σε συνάντηση στο Βερολίνο, την προσεχή Παρασκευή 28 Αυγούστου, όπου θα διεξάγεται το διήμερο Συμβούλιο Εξωτερικών της Ε.Ε.
Σε τέτοια συνάντηση, όμως, στο περιθώριο του Συμβουλίου, εμφιλοχωρεί ο κίνδυνος τεχνητών καθυστερήσεων και παράτασης στη συζήτηση περί των κυρώσεων. Ο Ν. Δένδιας είχε χθες μακρά τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ν. Χριστοδουλίδη για όλες τις τελευταίες εξελίξεις και το επικείμενο Συμβούλιο Εξωτερικών της Ε.Ε. Σε δηλώσεις του ο υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου τόνισε ότι ένα από τα βασικά θέματα είναι «πως επηρεάζει η συμπεριφορά της Τουρκίας τις ευρωτουρκικές σχέσεις» και πρόσθεσε ότι το επόμενο ορόσημο για αυτό το θέμα είναι η σύνοδος των μεσογειακών χωρών της Ε.Ε. στις 10 Σεπτεμβρίου, στην Κορσική, με γαλλική πρωτοβουλία.
Και ενώ ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας θα κομίζει μηνύματα σε Αθήνα και Αγκυρα, το τουρκικό επιτελείο με νέα NAVTEX που έβγαλε χθες το απόγευμα προγραμματίζει να κάνει σήμερα ασκήσεις νότια της Κρήτης, σε τμήμα του τουρκο-λιβυκού μνημονίου.
Παράλληλα, με άλλη NAVTEX, συμπληρωματική για την προηγούμενη, με την οποία παρατείνονται οι έρευνες του «Ορούτς Ρέις», το τουρκικό επιτελείο αξιώνει από όλα τα διαπλέοντα σκάφη να μην πλησιάσουν το ερευνητικό της πλοίο σε απόσταση μικρότερη των 6 μιλίων. Νωρίτερα, είχε εκδοθεί ελληνική NAVTEX για τη διεξαγωγή αεροναυτικών ασκήσεων σε περιοχές εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, μεταξύ Ρόδου, Καστελόριζου, Καρπάθου και Κρήτης, μέχρι και αύριο. Σε δηλώσεις του ο υπουργός Αμυνας της Τουρκίας, Χ. Ακάρ, τόνισε –σύμφωνα με το πρακτορείο Anadolu– ότι «η ενέργεια αυτή [η ελληνική NAVTEX] δεν συνάδει με τις σχέσεις καλής γειτονίας και τους κανόνες της ναυτιλίας, θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια πλοήγησης, ενώ παράλληλα κλιμακώνει την ένταση».
«Ψυχραιμία και ετοιμότητα»
Σε δηλώσεις του, νωρίτερα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στ. Πέτσας επανέλαβε ότι «η Ελλάδα με ψυχραιμία και ετοιμότητα απαντά τόσο στο διπλωματικό όσο και στο επιχειρησιακό πεδίο. Και με εθνική αυτοπεποίθηση κάνει ό,τι χρειάζεται για να προασπίσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα». Ο εκπρόσωπος ανακοίνωσε και την κατασκευή άλλων 12 χιλιομέτρων φράκτη στον Εβρο, για την αποτροπή μαζικής εισόδου μεταναστών, έργο το οποίο θα γίνει τμηματικά μέσα στους επόμενους 8 μήνες και έχει προϋπολογισμό 63 εκατ. ευρώ.
Ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης, ο οποίος θα δει σήμερα τον Χ. Μάας πριν από τη συνάντηση του Γερμανού υπουργού με τον Ν. Δένδια, είχε χθες συνομιλίες με τον πρωθυπουργό της Βουλγαρίας Μπόικο Μπορίσοφ με την ευκαιρία της τελετής υπογραφής για τη συμμετοχή της βουλγαρικής εταιρείας Bulgartransgaz στο έργο του Τερματικού Σταθμού Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου Αλεξανδρούπολης. Ο Κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στα γεωπολιτικά οφέλη του έργου σημειώνοντας ότι «με τον νέο άξονα επιτυγχάνεται η διαφοροποίηση των οδεύσεων φυσικού αερίου όχι μόνο για τη Βουλγαρία, αλλά και για την Κεντρική Ευρώπη η οποία δεν θα έχει, πλέον, μία και μόνη πηγή ενέργειας».
Στα άκρα ο Ερντογάν, με νέες απειλές
Στα άκρα οδηγεί τα πράγματα ο Τούρκος πρόεδρος Τ. Ερντογάν, δηλώνοντας εν είδει τελεσιγράφου πως για ό,τι συμβεί στην Ανατολική Μεσόγειο μετά την ελληνική αντί-NAVTEX στην παράταση των ερευνών του «Ορούτς Ρέις» υπεύθυνη θα είναι η Ελλάδα. Μιλώντας σε σύνοδο του κόμματός του, ο Ερντογάν χαρακτήρισε την ελληνική NAVTEX άχρηστη και παράνομη και πρόσθεσε ότι το τουρκικό ερευνητικό σκάφος θα συνεχίσει τις έρευνες.
Ο πρόεδρος της Τουρκίας αναφέρθηκε εκ νέου και στη Γαλλία και σε όλες τις άλλες χώρες που καταγγέλλουν την τουρκική προκλητικότητα, λέγοντας ότι «αυτοί που έσυραν την Ελλάδα μπροστά στον τουρκικό στόλο δεν θα ξαναεμφανιστούν εάν προκύψει πρόβλημα», ενώ έβαλε και κατά της Ε.Ε. συνολικά, λέγοντας ότι τηρεί διαχρονικά «ανέντιμη και υποκριτική στάση έναντι της Τουρκίας».
