Η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου αλλάζει τον κανονισμό επιλεξιμότητας για τα Βραβεία Οσκαρ, επιβάλλοντας τη συμμετοχή όλων των φύλων και φυλών στην κινηματογραφική παραγωγή.
Η Αμερική ζει (ξανά) τα χρόνια της κοινωνικής πίεσης. Σε μια, κοντά, δεκαετία αγώνα για μια κοινωνία -και, κατ’ επέκταση, μια κινηματογραφική κοινότητα- πιο δίκαιη, το αίτημα της κοινής γνώμης και εκείνων που τη διαμορφώνουν για διεύρυνση της ισότητας γίνεται όλο και πιο ηχηρό. Κι έτσι, σ’ αυτό, η Ακαδημία της πιο λαϊκής των τεχνών, του κινηματογράφου, είναι αποφασισμένη να ανταποκριθεί. Εστω και με το ζόρι.
Εχοντας κάνει, τα προηγούμενα χρόνια, πιο περιορισμένες προσπάθειες ώστε στα μέλη της (και άρα στους ψηφοφόρους των Οσκαρ) να προστεθούν περισσότεροι άνθρωποι που δεν είναι «λευκοί, στρέιτ άνδρες», φέρνει τώρα στο τραπέζι έναν νέο κανονισμό εξαιρετικά αυστηρό (και μάλλον περίπλοκο).
Οπως δήλωσαν ο πρόεδρος της Ακαδημίας, Ντέιβιντ Ρούμπιν, και η διευθύνουσα σύμβουλος, Ντον Χάντσον: «Το διάφραγμα πρέπει να ανοίξει, ώστε να αντικατοπτρίζεται στην εικόνα η ποικιλομορφία του παγκόσμιου πληθυσμού μας, τόσο στη δημιουργία των κινηματογραφικών ταινιών όσο και στους θεατές που συνδέονται μαζί τους. Η Ακαδημία δεσμεύεται να παίξει καθοριστικό ρόλο στο να γίνει αυτή η σκέψη πραγματικότητα. Πιστεύουμε ότι ο νέος κανονισμός ενσωμάτωσης θα αποτελέσει καταλύτη για μια μακρόβια, ουσιαστική αλλαγή στη βιομηχανία μας».
Τι προβλέπει αυτός ο νέος κανονισμός; Οι λεπτομέρειες (και είναι πολλές) διατυπώνονται στο επίσημο website της Ακαδημίας, το Oscars.org, αλλά συνοπτικά χωρίζει την επιλεξιμότητα μιας ταινίας σε τέσσερις κατηγορίες απαιτήσεων.
Η πρώτη αφορά το «αφήγημα και την εμφάνιση» της ταινίας: σε ένα φιλμ, για να είναι επιλέξιμο, θα πρέπει ένας πρωταγωνιστής ή σημαντικός ήρωας, ή το 30% ενός ensemble cast, να είναι γυναίκες, άτομα με αναπηρία, άτομα από την κοινότητα των LGBTQ+, να έχουν καταγωγή ασιατική, νοτιοαμερικανική, αφροαμερικανική, ινδιάνικη ή να προέρχονται από τα νησιά του Ειρηνικού ή τη Μέση Ανατολή ή τη Βόρεια Αφρική, ή τα θέματα της ταινίας να απευθύνονται σ’ αυτό το κομμάτι του πληθυσμού – η ταινία αρκεί να πληροί μία από τις παραπάνω προϋποθέσεις, όχι όλες.
Η δεύτερη κατηγορία αναφέρεται στη σύνθεση της ομάδας παραγωγής της ταινίας και στο συνεργείο, δηλαδή στα δημιουργικά και διοικητικά στελέχη της: και πάλι, οι επικεφαλής των αρμοδιοτήτων της ομάδας παραγωγής και του συνεργείου ή τουλάχιστον έξι θέσεις τεχνικών, ή το 30% του συνολικού συνεργείου της ταινίας, πρέπει να προέρχονται από τις παραπάνω κοινότητες ανθρώπων.
Στην τρίτη κατηγορία, επιβάλλεται μια αντίστοιχη ενσωμάτωση στον εκπαιδευτικό χαρακτήρα μιας παραγωγής, στις πληρωμένες ή μη θέσεις των μαθητευόμενων και πρακτικάριων. Και στην τέταρτη κατηγορία προβλέπεται η ίδια κατανομή στις εργασίες που έχουν να κάνουν με την επαφή της ταινίας με το κοινό, δηλαδή το μάρκετινγκ, τη δημοσιότητα και τη διανομή – σ’ αυτούς τους κλάδους, επίσης πρέπει να συμπεριλαμβάνονται επικεφαλής και απλοί εργαζόμενοι των παραπάνω κοινωνικών και φυλετικών ομάδων.
Η Ακαδημία αφήνει στις ταινίες και στις εταιρείες παραγωγής ένα «περιθώριο» δύο ετών για να ολοκληρώσουν τα υπό παραγωγή πρότζεκτ τους και να προλάβουν να… συμμορφωθούν. Από την 96η Τελετή Απονομής των Βραβείων Οσκαρ, όμως, δηλαδή το 2024, οι ταινίες θα πρέπει να πληρούν τουλάχιστον τις δύο από τις τέσσερις αυτές προϋποθέσεις για να μπορέσουν να υποβληθούν ως υποψήφιες.
Το αποτέλεσμα είναι το ζητούμενο: προκειμένου να διεκδικήσει ένα χρυσό αγαλματάκι, μεγάλης ανταλλάξιμης αξίας στην κινηματογραφική αγορά, η αμερικανική βιομηχανία θα αναγκαστεί να διευρύνει την γκάμα των ανθρώπων που προσλαμβάνει και εκείνων που, τελικά, παίρνουν τις αποφάσεις. Και, για άλλη μια φορά, η αμερικανική κοινότητα βάζει κανονισμούς και όρια στην επαγγελματική αρένα, χωρίς να καταπιάνεται με την πηγή του προβλήματος, την καλλιέργεια εκείνης της εκπαίδευσης και του τρόπου σκέψης που θα διαμορφώσει ανθρώπους που δεν θα χρειάζονται αυστηρούς κανόνες για να κάνουν τα αυτονόητα.
