Παζάρι χωρίς προηγούμενο στις Βρυξέλλες

Η αντιμετώπιση των οικονομικών προκλήσεων που έφερε η πανδημία του κορονοϊού έγινε η αιτία για μαραθώνιες διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες, σε μια από τις πιο δύσκολες και πολύωρες Συνόδους Κορυφής που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα. 

Την Κυριακή, για τρίτη συναπτή ημέρα, οι 27 ηγέτες των χωρών – μελών της Ε.Ε. εμφανίστηκαν διχασμένοι σε βασικά σημεία για τον κοινό προϋπολογισμό και το Ταμείο Ανάκαμψης, συνολικού ύψους περίπου 1,8 τρισ. ευρώ. Στα θέματα συζήτησης και το κράτος δικαίου.

Έπειτα από πολύωρο σκληρό παζάρι για το ύψος των δανείων και των επιχορηγήσεων, διμερείς αλλά και διαπραγματεύσεις μεταξύ ευρύτερων ομάδων, οι 27 ξανακάθισαν στο ίδιο τραπέζι γύρω στις 8:15 ώρα Ελλάδος για δείπνο, το βράδυ της Κυριακής. 

Πιθανότατα θα διαπραγματευόμαστε μέχρι τη Δευτέρα, δήλωσε νωρίτερα η πρωθυπουργός της Φινλανδίας Σάνα Μαρίν σε δημοσιογράφους. Είναι σαφές ότι το κράτος δικαίου πρέπει να είναι μέρος της συμφωνίας για να μπορέσει η Φινλανδία να το αποδεχθεί, πρόσθεσε.

«Αγκάθι» το ύψος των επιχορηγήσεων

Όπως μετέδωσε το Politico, οι 27 εστίασαν στο συνολικό ύψους του Ταμείου Ανάκαμψης, για το οποίο κάποιες χώρες του λεγόμενου μπλοκ των «φειδωλών» πίεζαν προκειμένου να μειωθεί από τα 750 στα 700 δισ. ευρώ: απ’ αυτά τα μισά να είναι δάνεια και τα άλλα μισά επιχορηγήσεις. Το άλλο μπλοκ, που στοιχίζεται πίσω από τον «γαλλο-γερμανικό» άξονα, πίεζε για 400 δισ. σε επιχορηγήσεις, έχοντας ήδη κάνει πίσω από την αρχική θέση για 500 δισ. σε επιχορηγήσεις.

Σε μια προσπάθεια να πείσει τους «φειδωλούς»  (Ολλανδία, Αυστρία, Δανία, Σουηδία) να κάνουν κάποιες υποχωρήσεις ο Σαρλ Μισέλ αύξησε τις επιστροφές που λαμβάνουν από τις εισφορές τους στον προϋπολογισμό όπως και το ποσό που διακρατούν από τα έσοδα των τελωνείων της Ε.Ε. οι χώρες από 15% σε 20%, κάτι που θα σήμαινε μεγάλα κέρδη ειδικά για την Ολλανδία καθώς έχει κάποια απ’ τα μεγαλύτερα λιμάνια.

Οι «φειδωλοί» όμως απαίτησαν μεγαλύτερη αύξηση επιστροφών από αυτές που πρότεινε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, συνολικά επιπλέον 4 δισ ευρώ για την επόμενη επταετία.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε στο Reuters ότι είναι καλύτερα να αργήσει μια συμφωνία αλλά να είναι μεγάλο το πακέτο, παρά το αντίθετο.

«Κατά την άποψή μου είναι καλύτερο να συμφωνήσουν σε μια φιλόδοξη διευκόλυνση σύμφωνα με αυτές τις κατευθύνσεις, ακόμα κι αν χρειάζεται λίγο περισσότερος χρόνος. Ελπίζω ότι οι ηγέτες θα συμφωνήσουν σε κάτι φιλόδοξο και όχι γρήγορο», δήλωσε η Λαγκάρντ.

Αλλά και η Άνγκελα Μέρκελ προειδοποίησε νωρίτερα πως είναι πιθανό να μην επέλθει συμφωνία παρά την κρισιμότητα της κατάστασης.

«Δεν έχω δει ποτέ θέσεις τόσο εκ διαμέτρου αντίθετες» σχολίασε ο Μπέτελ για τα επτά χρόνια εμπειρίας του σε ευρωπαϊκές συναντήσεις.

Έκκληση Μισέλ για συμφωνία

Αίσθηση προκάλεσε η παρέμβαση του Σαρλ Μισέλ στο δείπνο, κατά την οποία παρότρυνε τους ηγέτες να καταλήξουν σε μια συμφωνία, υπογραμμίζοντας τις εξαιρετικές συνθήκες που δημιουργεί η πανδημία του κορονοϊού, καθώς και την οικονομική κρίση που έχει δημιουργηθεί. 

«Σήμερα, παγκοσμίως, έχουμε ξεπεράσει τους 600.000 θανάτους και αντιμετωπίζουμε μια άνευ προηγουμένου κρίση», δήλωσε αρχικά, για να αναφερθεί στην προσπάθεια που έχει γίνει μέχρι στιγμής για επίτευξη της ποθητής συναίνεσης.

«Ήταν σημαντικό να χτιστεί ενότητα μεταξύ μας να ακούσουμε ο ένας τον άλλο», είπε προσθέτοντας πως ο ίδιος έχει ακούσει προσεκτικά τον κάθε έναν ξεχωριστά. Αφού αναφέρθηκε στους συμβιβασμούς που έχουν γίνει μέχρι στιγμής (από τα ποσά των επιχορηγήσεων μέχρι τις επιστροφές στον προϋπολογισμό), κάλεσε τους ηγέτες να παρουσιάσουν ένα μέτωπο ενότητας ενώπιον των Ευρωπαίων πολιτών και της ανθρωπότητας. 

«Το ερώτημα είναι επομένως το ακόλουθο: είναι οι 27 ηγέτες υπεύθυνοι έναντι των λαών της Ευρώπης, και μπορούν να οικοδομήσουν την ευρωπαϊκή ενότητα και εμπιστοσύνη… Ή, με δάκρυα, θα παρουσιάσουμε το πρόσωπο μιας αδύναμης Ευρώπης, που υπονομεύεται από τη δυσπιστία;», ρώτησε χαρακτηριστικά. 

«Η επιθυμία μου είναι να καταλήξουμε σε συμφωνία και οι ευρωπαϊκές εφημερίδες να έχουν αύριο πρωτοσέλιδο το γεγονός ότι η Ε.Ε. πέτυχε μια αδύνατη αποστολή. Αυτό έχω στην καρδιά μου», είπε μέσω συναισθηματικής φόρτισης.

Καρφιά» Κόντε κατά Ρούτε

Από τις τριήμερες συζητήσεις δεν έλειψαν οι έντονοι διάλογοι. Χαρακτηριστικός ήταν ο τρόπος που μίλησε ο Ιταλός πρωθυπουργός στον Ολλανδό ομόλογό του, που εμφανίζεται ως «μπροστάρης» του μπλοκ των «φειδωλών».

«Μπορεί να είσαι ήρωας στην πατρίδα σου για λίγες ημέρες, αλλά έπειτα από λίγες εβδομάδες θα είσαι υπόλογος σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες που μπλόκαρες μια συμφωνία» φέρεται να είπε ο Τζουζέπε Κόντε στον Μαρκ Ρούτε, σύμφωνα με Ιταλό αξιωματούχο.

Κατά τη διάρκεια μίνι συνόδου ο Ιταλός πρωθυπουργός τόνισε επίσης πως το τελικό κόστος για το σχέδιο ανάκαμψης μπορεί να είναι δύο ή τρεις φορές μεγαλύτερο εάν η Ε.Ε. αποτύχει να δράσει άμεσα.

Όπως είπε ο Κόντε το ποσό που συζητείται τώρα είναι το ελάχιστο και πρόσθεσε ότι οι ολλανδικές αντιρρήσεις μπορεί να καταστρέψουν την ενιαία αγορά της Ε.Ε.