Ο δημιουργός του σινεμά

Ο Δημήτρης Παναγιωτάτος, που συμμετέχει και αυτός σε αυτήν τη στήλη, είναι ένας άνθρωπος που τον ξέρω πολλά χρόνια και τον συμπαθώ και τον εκτιμώ πολύ και αυτόν και το έργο του. Οπότε μπορώ να σχολιάσω το χθεσινό του κομμάτι σε αυτόν εδώ τον χώρο, γιατί βέβαια αν δεν τον συμπαθούσα και δεν τον εκτιμούσα, δεν θα καθόμουν να ασχοληθώ μαζί του.

Γράφει λοιπόν για το πώς ένας σκηνοθέτης στον χώρο του σινεμά μπορεί να είναι ο απόλυτος δημιουργός σε μία τέχνη που κακά τα ψέματα είναι συλλογική. Και που παρά τις διακηρύξεις της nouvelle vague περί auteur και απόλυτου δημιουργού, αν έστω και ένας από τους συνεργάτες του σκηνοθέτη δεν τα πάει καλά, μπορεί το αποτέλεσμα να μην είναι το αναμενόμενο. Σημαντικό δεν είναι να τα κάνει όλα ένας, αλλά να μπορεί ο σκηνοθέτης –ή και ο παραγωγός, παραγωγός με την έννοια του producer, όχι αυτού που βάζει τα λεφτά– να έχει ξεκάθαρη άποψη, να εμπνεύσει και να καθοδηγήσει τους υπόλοιπους πάνω στο όραμά του. Στην πραγματικότητα μόνο ένας στην ιστορία του σινεμά, όχι απλώς είναι ο απόλυτος δημιουργός, όχι μόνο κάνει τα πάντα, και τη χρηματοδότηση και την παραγωγή και τη σκηνοθεσία και το σενάριο και τον πρώτο ρόλο και το μοντάζ και τα σκηνικά και τα κοστούμια και τη μουσική και τα χτενίσματα και είναι από πίσω και από τη φωτογραφία και όλα τα άλλα και συγχρόνως οι ταινίες του να είναι σούπερ διαχρονικές, εμπορικές επιτυχίες, εισπρακτικές και καλλιτεχνικές και μέσα στον χρόνο να έχουν καταφέρει μοναδικά παραδείγματα, να νικήσουν ακόμα και την πρωτόγονη σήμερα τεχνική τους, δηλαδή ότι είναι οι περισσότερες βουβές και ασπρόμαυρες, και αφορούν τον κόσμο, από τους πιο αυστηρούς μελετητές του σινεμά έως τα παιδιά που είναι πάντα οι πιο σκληροί και αθώοι κριτές μέχρι σήμερα, και αυτός είναι ο Τσάρλι Τσάπλιν. Γιατί το παν δεν είναι να κάνεις τα πάντα επειδή δεν έχεις τη δυνατότητα να έχεις πολλούς συνεργάτες· το παν είναι να έχεις και το ταλέντο για όλα αυτά…

Ασφαλώς θα συμφωνήσω με τον Δημήτρη Παναγιωτάτο πως το ταλέντο είναι πάνω και πριν από όλα. Τα λεφτά σε βοηθούν να έχεις τους καλύτερους στον τομέα τους και να κάνεις σωστά τη δουλεία σου. Και αν για να ξεκινήσεις σου λείπουν τα λεφτά, το πάθος για να το κάνεις είναι σίγουρα το πιο σημαντικό από όλα. Και το πάθος καλύπτει όλες τις αδυναμίες. Δίνει ορμή και δύναμη σε έναν δημιουργό και καλύπτει κάθε αδυναμία. Στο ξεκίνημα βέβαια…

Ο συγγραφέας, ο γλύπτης, ο ζωγράφος ή και ο μουσικός είναι μοναχικοί καλλιτέχνες. Αλλά ο δημιουργός στο σινεμά δεν είναι. Και βέβαια ακόμα κι αν έχει το ταλέντο του Τσάπλιν, πρέπει να έχει και το κουράγιο του Τσάπλιν να προβάλλει την ταινία του σε επαρχιακούς κινηματογράφους πριν από την προβολή της στα κεντρικά σινεμά και να κόβει μετά τις σκηνές όπου το κοινό έδειξε να πλήττει.

Γιατί η τέχνη χρειάζεται κοινό. Δεν έχει σχέση αν έχει τεράστιο κοινό ή μόνο έναν άνθρωπο, αλλά κοινό χρειάζεται. Σε αυτό που λέω δεν νομίζω πως θα διαφωνήσει ο Δημήτρης, όπως επίσης και στο ότι άμα τα πράγματα είναι δύσκολα μπορείς να κάνεις την ταινία και με κάποιους φίλους, αλλά βέβαια είναι καλύτερα να κάνεις μια ταινία με τη συνεργασία και πολλών και των καλυτέρων του χώρου.

Το ταλέντο βέβαια είναι πάνω όλα…