Οι γυναίκες-ηρωίδες αυτής της κρίσης ήταν και είναι οι εργαζόμενες στην πρώτη γραμμή. Ιατροί και νοσηλεύτριες, κοινωνικοί λειτουργοί, οι εργαζόμενες στα σώματα ασφαλείας, στα καταστήματα τροφίμων, στα φαρμακεία, σε κάθε ανοικτή δημόσια υπηρεσία και επιχείρηση.
Τιμούμε όλες τις γυναίκες που έδωσαν και εξακολουθούν να δίνουν καθημερινά έναν δύσκολο αγώνα επιβίωσης, διαβίωσης και προσφοράς, μέσα σε πρωτόγνωρες αντιξοότητες και σε εντεινόμενες ανισότητες, και διεκδικούμε συνολικά την ουσιαστική βελτίωση της θέσης τους στην εργασία, την οικονομία και την κοινωνία.
Η σκέψη μας όμως είναι και στις πιο ευάλωτες γυναίκες και στα παιδιά, που στις ακραίες συνθήκες παρατεταμένης κοινωνικής απομόνωσης και εγκλεισμού στο σπίτι βίωσαν σιωπηλά τη βία πίσω από «σφραγισμένες» πόρτες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ήταν τόσο κατακόρυφη και ανησυχητική η αύξηση των περιστατικών από τις πρώτες ημέρες και εβδομάδες της καραντίνας, που ο ΟΗΕ απηύθυνε κάλεσμα σε όλες τις κυβερνήσεις να εντάξουν την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας και της βίας κατά των γυναικών στα εθνικά σχέδια αντιμετώπισης του CΟVID-19.
Πολλές ευρωπαϊκές χώρες προχώρησαν στη λήψη έκτακτων μέτρων, όπως η ενίσχυση των προσωρινών δομών φιλοξενίας ακόμη και σε κλειστά ξενοδοχεία, η λειτουργία ανοικτών κέντρων συμβουλευτικής και η δημιουργία άτυπων, μη ορατών δομών σε φαρμακεία και σούπερ μάρκετ. Μέτρα που έδωσαν σχετικά μια άμεση διέξοδο, όμως δεν επαρκούν.
Στην Ελλάδα, ο τετραπλασιασμός των καταγγελιών στη γραμμή SOS, με βάση τα επίσημα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν, κατέδειξε τις εκρηκτικές διαστάσεις της ενδοοικογενειακής βίας την περίοδο του εγκλεισμού. Απευθύνω έκκληση προς όλες τις κατευθύνσεις να μην εφησυχάσουμε ούτε στιγμή. Η βία δεν τελείωσε με τη λήξη της καραντίνας. Ο κίνδυνος παραμένει.
Οι δραματικές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας και η αύξηση της ανεργίας οδηγούν σε παρατεταμένη περίοδο αβεβαιότητας. Για πολλές οικογένειες αυτό σημαίνει παραμονή στο σπίτι σε συνθήκες που εξακολουθούν να είναι εξαιρετικά δύσκολες και ίσως επιδεινωθούν. Και ας μην ξεχνάμε. Η πραγματική αιτία της βίας είναι οι ίδιοι οι θύτες, όχι η πανδημία.
Η έμφυλη και η ενδοοικογενειακή βία συνιστούν ακραία μορφή διάκρισης και κατάφωρη παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Είναι πληγή με εκρηκτικές διαστάσεις, ανεξαρτήτως χώρας διαμονής, επιπέδου ζωής, εισοδήματος, μόρφωσης. Η ευρωομάδα μου και εγώ προσωπικά, ως μέλος της Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Ισότητα των Φύλων και τα Δικαιώματα των Γυναικών, καταθέσαμε συγκεκριμένες προτάσεις.
Αναδείξαμε την επείγουσα ανάγκη η Ε.Ε. και οι εθνικές κυβερνήσεις να λάβουν μέτρα για τη στήριξη γυναικών και παιδιών, πιέζοντας να συμπεριληφθούν σε ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Πρόκειται για εξαιρετικά κρίσιμα ζητήματα που προωθώ στην Κομισιόν, έχοντας αναλάβει εισηγήτρια σύνταξης και κατάθεσης έκθεσης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη βία μεταξύ συντρόφων.
Πρωτίστως, επιβάλλεται να κυρωθεί και να εφαρμοστεί από όλα τα κράτη-μέλη χωρίς περιορισμούς η Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης που ισχύει από το 2014, για να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά η βία κατά των γυναικών. Δεν νοείται σήμερα κράτη να αγνοούν αυτό το οριζόντιο πλαίσιο προστασίας, συναινώντας στην ένταση της βίας και την παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Ταυτόχρονα, διεκδικούμε:
● Κάθε πολιτική για την αντιμετώπιση της πανδημίας (υγεία, ασφάλεια, εργασία, παιδεία, οικονομία κ.ά.) να συμπεριλαμβάνει ως προτεραιότητα την προστασία των γυναικών και των παιδιών, με μέτρα προληπτικά και θεραπευτικά, ανεξαρτήτως από το εισόδημα και τον τόπο διαμονής τους.
● Ειδική μέριμνα με στοχευμένα προγράμματα στήριξης εφήβων και παιδιών που είτε έχουν υποστεί βία είτε είναι σιωπηλοί θεατές, τραυματίζονται σωματικά και ψυχικά και αύριο μπορεί να είναι τα ίδια ξανά θύματα ή θύτες.
● Οι υπηρεσίες και οι τηλεφωνικές γραμμές καταγγελιών για τη στήριξη γυναικών, εφήβων και παιδιών να ενισχυθούν και μετά το τέλος της υγειονομικής κρίσης και των περιοριστικών μέτρων.
● Να αξιοποιηθούν όλες οι δυνατότητες των νέων τεχνολογιών, ώστε τα θύματα της βίας να μπορούν να επικοινωνήσουν με τις αρχές, ακόμη και όταν βρίσκονται στον ίδιο χώρο με τον θύτη τους.
● Διαρκείς δυναμικές εκστρατείες ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης για τις διαθέσιμες τηλεφωνικές γραμμές, τις δομές και τις ψηφιακές ιστοσελίδες.
● Ενίσχυση των δομών της υγείας και της αστυνομίας και επένδυση στην ενίσχυση της κατάλληλης εκπαίδευσης του προσωπικού σε όλες τις συναρμόδιες υπηρεσίες για την αντιμετώπιση των περιστατικών βίας.
● Ταυτόχρονα να προτεραιοποιηθεί και η ψυχική υγεία, μέσα από την ενίσχυση των δημόσιων δομών και υπηρεσιών και του προσωπικού.
Η απάντηση απέναντι στη βία μπορεί να βρεθεί μόνο στο σύνολο της κοινωνίας. Πρέπει συνολικά άνδρες και γυναίκες, χωρίς ανοχή, να αντιμετωπίσουμε συμπεριφορές της ενδοοικογενειακής βίας και τις προσπάθειες απενεχοποίησής της. Ολοι μαζί, με κρατική, συλλογική και ατομική ευθύνη, να στηρίξουμε τους πιο ευάλωτους ανάμεσά μας. Και να φροντίσουμε με όλους τους μηχανισμούς και τα διαθέσιμα εργαλεία να δημιουργήσουμε ένα δίχτυ προστασίας τους, για την ψυχική και τη σωματική τους υγεία, στην επόμενη μέρα αυτής της κρίσης.
Το μήνυμα που στέλνουμε είναι ισχυρό σε έναν αγώνα που δεν είναι εύκολος αλλά είναι μονόδρομος: Nα εξαλείψουμε την ενδοοικογενειακή βία, για να κρατήσουμε όρθια την κοινωνία.
* Ευρωβουλευτής ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία (GUE-NGL)
