Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα έκθεση με τίτλο «Τίμιοι παράνομοι – Πρόσωπο. Ελευθερία. Σιωπή» εγκαινιάζεται την Τετάρτη 26 Φεβρουαρίου 2020, στις 20.00, στο MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών (Αποθήκη Β1, Λιμάνι Θεσσαλονίκης). Εκθεση που φιλοξενεί έργα έγκλειστων εκπαιδευόμενων στο 3ο ΣΔΕ Θεσσαλονίκης, του Kαταστήματος Kράτησης Διαβατών, τα οποία δημιουργήθηκαν μετά από συνεργασία με καλλιτέχνες οι οποίοι πραγματοποίησαν εργαστήρια εκεί.
Η τέχνη είναι ο δρόμος της εξωτερίκευσης και της αποσυμπίεσης όλων των «τρομακτικών» σκέψεων και αισθημάτων που γεννιούνται, βιώνονται, ενδοβάλλονται και μορφοποιούνται στο σώμα, εκδηλώνονται στο πνεύμα και στην ψυχή όσων βιώνουν εγκλεισμό.
Δεν μας ενδιαφέρει ο λόγος του εγκλεισμού, αλλά η δυνατότητα που έχουν οι κρατούμενοι για μια δεύτερη, τρίτη ευκαιρία επανένταξης. Η τέχνη μπορεί να γίνει ο φορέας της ίασης του πνεύματος, της σκέψης, το μονοπάτι μετάβασης από την παρανομία στην ηθική επάνοδο στην κοινωνία.
Ανθρωποι λοιπόν που κανείς δεν ξέρει αν θα συναντιούνταν ποτέ στον «έξω» κόσμο συνδημιουργούν, ανιχνεύοντας τα βιώματα της αναγκαστικής συνύπαρξής τους στον ίδιο χώρο, και οι δημιουργίες τους, υπό την καθοδήγηση αρχικά δύο καλλιτεχνών και στη συνέχεια με τη συμμετοχή άλλων οκτώ, στήνουν την έκθεση.
Ο τίτλος της έκθεσης μάλιστα ανήκει σ’ έναν ελεύθερο πια εκπαιδευόμενο, τον Besnik Firaku (θερινό σχολείο 2017).
Στην έκθεση περιλαμβάνονται κείμενα και έργα (φωτογραφίες, σχέδια, ζωγραφική, βίντεο, performance, εγκαταστάσεις, χαρακτικά) των εκπαιδευόμενων του σχολείου, καθώς και έργα των καλλιτεχνών που έχουν μπει και έχουν δουλέψει μέσα στις φυλακές.
Κάποια έργα είναι συλλογικά, άλλα έχουν δημιουργηθεί από τους εκπαιδευόμενους υπό την επίβλεψη των καλλιτεχνών και ορισμένα είναι αφιερωμένα από τους καλλιτέχνες στους κρατούμενους ή είναι η δική τους «εμπειρία εγκλεισμού».
Παρουσιάζονται ακόμη τρία πρότζεκτ του 3ου ΣΔΕ Θεσσαλονίκης (Γιώργος Βασιλειάδης: τατουάζ, Εύα Τζένου, Αννα Τζαμπάζη: η εφημερίδα του σχολείου, Βούλα Χατζηγεωργιάδου: κόμικς, βίντεο και animation) και η δουλειά του Β.Α.
Κύριοι άξονες αλλά και προβληματισμοί της έκθεσης είναι: η ιδρυματοποίηση, η ευαισθησία, η εικόνα και οι κώδικες του σώματος, της κίνησης (αυλισμός), η έννοια της ταυτότητας και του προσώπου, οι έννοιες της ελευθερίας, της σιωπής, η αντιμετώπιση του χρόνου, του ορίου και του ονείρου, του αδιάβατου, της απόγνωσης, της υπομονής. Ο,τι βιώνεται στην αλυσίδα του σωφρονιστικού ελληνικού συστήματος.
Αφετηρία της έκθεσης υπήρξαν τα εργαστήρια φιλοσοφίας, γραφής και performance που πραγματοποίησαν αρχικά η επιμελήτρια και θεωρητικός τέχνης Σοφία Ελίζα Μπουράτση και ο καλλιτέχνης Αλέξανδρος Πλωμαρίτης στο 3ο ΣΔΕ Θεσσαλονίκης.
Κατόπιν, άλλοι οκτώ καλλιτέχνες προσκλήθηκαν να ετοιμάσουν και να υλοποιήσουν ο καθένας ένα εργαστήριο, σε ένα σύνολο περίπου 110 εκπαιδευόμενων (2017-2020) στο σχολείο των φυλακών.
Η έκθεση -της οποίας ο εργαστηριακός χαρακτήρας, αλλά και η κοινωνική διάσταση εντάσσονται στους προγραμματικούς στόχους του MOMus-ΠΚΤ – θα συνοδευτεί από την έκδοση καταλόγου και από ένα παράλληλο πρόγραμμα δράσεων, διαλέξεων και συζητήσεων, που ακόμη όμως δεν έχουν ανακοινωθεί.
«Τίμιοι παράνομοι – Πρόσωπο. Ελευθερία. Σιωπή» 26 Φεβρουαρίου – 26 Απριλίου. MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών (Αποθήκη Β1, Λιμάνι Θεσσαλονίκης). Ξεναγήσεις, ανοιχτές στο κοινό με το εισιτήριο εισόδου, θα πραγματοποιούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της έκθεσης, κάθε Σάββατο στις 12.00.
Στην έκθεση συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Δημήτρης Αμελαδιώτης, Γιώργος Γεροντίδης, Μαίρη Ζυγούρη, Μαρία Κρεμέτη, Βιργινία Μαστρογιαννάκη, Ριάνον Μόργκαν, Αλέξανδρος Πλωμαρίτης, Τάκης Σπυρόπουλος, Δημήτρης Φραγκάκης
