Ο άνθρωπος που γελούσε ακόμα κι όταν διηγιόταν τον βασανισμό του

«Με παίρνουν από το “χειρουργείο” και με πηγαίνουν στο γραφείο του Καραμήτσου. Με αρπάζουν δυο από τα πόδια και δυο από τα χέρια και απειλούν να με πετάξουν από το παράθυρο του τετάρτου ορόφου. Το μόνο που σκέφτηκα εκείνες, τις “τελευταίες μου στιγμές”, ήταν τι να φωνάξω όταν με πετάξουν στο δρόμο: “Ζήτω το ΚΚΕ – Ζήτω η Σοβιετική Ενωση” ή “Ζήτω η Σοβιετική Ενωση – Ζήτω το ΚΚΕ”. Κι ενώ προσπαθούσα να βρω ποιο πρώτο ποιο δεύτερο, άκουσα τη φωνή του Καραμήτσου: “Κατεβάστε τον κάτω. Αυτός θα σαπίσει στη φυλακή”».

Ο αφηγητής της ιστορίας αυτής από τα χρόνια της χούντας Γρηγόρης Κοκοζίδης άφησε χθες την τελευταία του πνοή στη Θεσσαλονίκη σε ηλικία 83 ετών.

Ακουσα την ιστορία από τον ίδιο σε ταβέρνα της Θεσσαλονίκης, καθήμενος ανάμεσα σε ανθρώπους του αντιδικτατορικού αγώνα που ο καθείς τους είχε χαμηλότερη ποινή τα ισόβια. Τον τσιγκλούσαν «Γρηγόρη, πες μας για την τραμπάλα στην Ασφάλεια» και νόμιζα αστειεύονταν. Ηταν η πρώτη φορά που συναντούσα τον Κοκοζίδη, που γελούσε διηγούμενος την εικονική εκτέλεση που είχε υποστεί.

Παρατηρούσα αυτόν τον λαϊκό άνθρωπο με προσοχή, τόση που πρόδιδε τις αμφιβολίες μου ότι οι ζαβολιάρηδες της συντροφιάς κάνανε κάποιο από τα συνηθισμένα τους πειράγματα. Ο Κοκοζίδης με κοίταξε με βλέμμα διατρητικό, σπαθί ασταμάτητο ο τρόπος που κοιτούσε ακόμη και στις φωτογραφίες της Κρατικής Ασφάλειας. Ρώτησε μόνο «σ’ αρέσουν οι ιστορίες από το τότε;» έγνεψα ναι, και έβαλε το χέρι σε μια σακούλα από όπου έβγαλε ένα έντυπο-βιβλίο, «πάρε να μάθεις». Οι άλλοι της κομπανίας σοβαρεύτηκαν: «φρεσκαδούρα, μόλις κυκλοφόρησε, μόνος το έγραψε, μόνος το έβγαλε, μια ζωή παρανομία ο Γρηγόρης», «έχει τη φωτογραφία του και τα αποτυπώματά του, κράτα-το κειμήλιο, πρώτη φορά γράφονται αυτά».

Και φυσικά το κράτησα, έχει πάνω του τα αποτυπώματα όλων των βασανισμένων συντρόφων και συντροφισσών του Κοκοζίδη, με τις φωτογραφίες τους να αποτυπώνουν τη δροσιά της νεότητας και να κρύβουν όλη την αγριότητα που υπέστησαν στα μπουντρούμια της Ασφάλειας, ατόφιο κεφάλαιο στο μαρτυρολόγιο αυτής της γενιάς.

Και φυσικά, στο βιβλίο που εξέδωσε με τη βοήθεια του συντρόφου του Γιώργου Αδαμίδη («Η αντιδικτατορική κομμουνιστική νεολαία Θεσσαλονίκης, 1969-12974» διατίθεται δωρεάν, αν υπάρχουν πλέον αντίτυπα, από την Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων 1940-1974), ο Κοκοζίδης, ιδρυτικό στέλεχος της ΚΝΕ Θεσσαλονίκης μέσα στη χούντα, ονοματίζει και τον πράκτορα της ΚΥΠ που είχε φτάσει μεταδικτατορικά να γίνει γραμματέας της οργάνωσης πόλης Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ.

«Αποχαιρετάμε έναν άνθρωπο ο οποίος τίμησε με τη ζωή του τις ιδέες και τους αγώνες της Αριστεράς», έλεγε χθες η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ Θεσσαλονίκης και αυτό ακριβώς έκανε ο Κοκοζίδης, χωρίς ποτέ να ζητήσει κανένα αντιγύρισμα.

Γεννήθηκε το 1937 στη Μεθώνη Πιερίας και μεγάλωσε στη Νέα Ζωή, σημερινό Λουδία, του νομού Θεσσαλονίκης, όπου σήμερα στις 3 το μεσημέρι η οικογένειά του και οι σύντροφοί του θα τον αποχαιρετήσουν με πολιτική κηδεία.

Νέος εντάχθηκε στη νεολαία της ΕΔΑ, ήταν παρών στην ομιλία του Γρηγόρη Λαμπράκη τη μέρα της δολοφονίας του, εξορίστηκε στη Γυάρο και τη Λέρο, τυφλώθηκε προσωρινά από ρευματικό πυρετό, το 1969 αποφυλακίστηκε για λόγους υγείας, αλλά μόλις γιατρεύτηκε συνέχισε την αντιστασιακή του δράση, συνελήφθη για δεύτερη φορά και βασανίστηκε άγρια στα κρατητήρια της Ασφάλειας της οδού Βαλαωρίτου.

Ηταν ένας από τους τελευταίους πολιτικούς κρατούμενους που αποφυλακίστηκαν μετά την πτώση της χούντας. Αγωνιστής σε όλους τους τομείς, ο Κοκοζίδης ήταν ιδρυτής του Συλλόγου Φίλων Παιδιών με σύνδρομο Ντάουν.