ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Γιάννης Σβώλος
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Ακέραιος θρίαμβος σε κάθε επίπεδο υπήρξε η πρεμιέρα του βερντιανού «Ντον Κάρλο» στην πεντάπρακτη εκδοχή της Μόντενα από την ΕΛΣ (8/12/2019). Η αψεγάδιαστα υλοποιημένη, διεθνών προδιαγραφών παραγωγή υποστηρίχθηκε από διπλή διανομή στην οποία συμμετείχαν ξένοι και Ελληνες μονωδοί. Την παράσταση διηύθυνε ο γνώριμος και φετινός «φιλοξενούμενος καλλιτέχνης» της ΕΛΣ, Γάλλος αρχιμουσικός Φιλίπ Ογκέν.

Η αρχικά ανακοινωθείσα ως νέα παραγωγή σε σκηνοθεσία του Βρετανού σκηνοθέτη Γκρέιαμ Βικ ακυρώθηκε για λόγους υγείας του. Ετσι έργο παρουσιάστηκε σε σκηνοθεσία του Βρετανού σερ Νίκολας Χάιτνερ (2008), στην επιτυχημένη συμπαραγωγή του Βασιλικού Θεάτρου Κόβεντ Γκάρντεν με τη νεοϋορκέζικη ΜΕΤ και την Εθνική Οπερα της Νορβηγίας (Οσλο). Ας θυμίσουμε εδώ ότι όλες οι προηγούμενες εγχώριες παρουσιάσεις του «Ντον Κάρλο» πιστώνονται στην ΕΛΣ: Ηρώδειο (Μαργαρίτα Βάλμαν, 1966), Ολύμπια (Ντίνος Γιαννόπουλος 1987/88, 1988/89), Μέγαρο Μουσικής (Λουκίνο Βισκόντι 1965, 2005/06, συμπαραγωγή).

Ο έμπειρος Νίκολας Χάιτνερ πρότεινε μια άρρηκτα συνεκτικής εικαστικής αισθητικής σκηνοθεσία, καλαίσθητη, αφηγηματικά ισορροπημένη και ευανάγνωστη, με προσεγμένες μεταπτώσεις και θεατρικά υπογραμμισμένες εκπλήξεις καλαίσθητου εντυπωσιασμού. Επιπλέον καθοδήγησε τους έξι πρωταγωνιστές με ιδιαίτερη επιτυχία στο πλάσιμο συγκροτημένων, σαφώς διακριτών χαρακτήρων.

Ως επί το πλείστον αφαιρετικά/υπαινικτικά, αλλά εμπλουτισμένα σε κομβικές σκηνές με αναφορές σε εικονογραφία του ισπανικού «Χρυσού αιώνα», τα σκηνικά του Ιρλανδού Μπομπ Κρόλεϊ υποδήλωσαν πειστικά και με σαφήνεια χώρους και τόπους, ενώ, υποστηριζόμενα από τους τελειοθηρικά φροντισμένους, θεατρικούς φωτισμούς του Βρετανού Μαρκ Χέντερσον, δημιούργησαν αβίαστα υποβλητικές ατμόσφαιρες, στηρίζοντας έξοχα τη δράση.

Στο ίδιο μήκος κύματος, τα πλούσια, χρωματικώς επίτηδες υποτονισμένα ιστορικά κοστούμια του Κρόλεϊ και η εικαστικά στιλιζαρισμένη κινησιολογία της Βρετανής Σκάρλετ Μακμίν ολοκλήρωσαν μιαν αιθέρια, δυναμικά αρθρωμένη σκηνική αφήγηση, ιδανικά συντονισμένη προς το πνεύμα και την παλίμψηστη δραματουργία των Σίλερ/Βέρντι. Αριστοτεχνικά εντυπωσιακές ήσαν οι σκηνές στο μοναστήρι με τον τάφο του Καρόλου Ε΄ Πράξης, η σκηνή στους κήπους με την «Αρια του βέλου», η μεγάλη κορυφωματική σκηνή της «Πράξης πίστης» («Auto da fe»), η αναμέτρηση Φιλίππου-Ιεροεξεταστή, η τελική σκηνή.

Ενα έργο με έξι ιδιαίτερα απαιτητικούς βασικούς ρόλους, ο «Ντον Κάρλο», απαιτεί τίποτε λιγότερο από διανομή ικανών, κατά κανόνα διεθνών αστέρων μονωδών. Μουσικά η παράσταση ήταν μια πανδαισία βερντιανών φωνών. Τον επώνυμο ρόλο ενσάρκωσε άριστα ο ακμαίος Αργεντινός τενόρος Μαρτσέλο Πουέντε: ερμήνευσε με ευγενές πάθος, με φωτεινή, άριστα εστιασμένη, ρωμαλέα φωνή –αληθινό θείο δώρο!– και γενναιόδωρο, τελειοθηρικά πλασμένο τραγούδι.

Παράλληλα, σκηνικά, κράτησε αδιάλειπτα το ενδιαφέρον. Παρ’ ότι όχι όσο νεανική υποβάλλει ο ρόλος, η 52χρονη έμπειρη Ιταλίδα υψίφωνος Μπάρμπαρα Φρίτολι υπήρξε μια ιδανικά ευγενής, σαγηνευτικά ευαίσθητη και ευάλωτη Ελισάβετ, με αισθαντικό, απολαυστικά καλοπλασμένο λυρικό τραγούδι. Φωνητικά ρωμαλέα, μουσικοαισθητικά πειστική και κυρίως ερωτικώς πειστικά απειλητική υπήρξε η Εμπολι της Ρωσίδας μεσοφώνου Εκατερίνα Γκουμπάνοβα, συγκινητικός, λάβρα δυναμικός, υψηλών θερμοκρασιών ο Ροντρίγκο του ακμαίου, διεθνώς μεσουρανούντος βαρύτονου Τάση Χριστογιαννόπουλου.

Αν και κάπως νεανικός ο Φίλιππος του Ρώσου βαθύφωνου Αλεξάντερ Βινογκράντοφ διέθετε το απαραίτητο φωνητικό βάρος και κύρος˙ ομοίως ο υποχθόνιος Μέγας Ιεροεξεταστής του Πολωνού βαθύφωνου Ράφαλ Σίβεκ. Αψογα ισορροπημένα φωνητικά, γι’ αυτό και μοναδικά απολαυστικά ήσαν όλα τα ντουέτα –Ντον Κάρλο/Ελισάβετ, Ντον Κάρλο/Ροντρίγκο, Φίλιππος/Ροντρίγκο, Φίλιππος/Ιεροεξεταστής, Φίλιππος/Ελισάβετ–, καθώς επίσης τέλεια ισορροπημένες οι πολυπρόσωπες σκηνές. Αξιοπρεπείς ήσαν οι ερμηνείες των υποστηρικτικών ρόλων. Εξαιρετικής ποιότητας ήταν οι επιδόσεις της Ορχήστρας και της Χορωδίας της ΕΛΣ υπό τον έμπειρο Ογκέν: συντονισμένο, εκφραστικά καλοεπεξεργασμένο παίξιμο, πολύ καλό δέσιμο συνόλων μεταξύ τους, ισορροπημένη σε δυναμικές και φραστική, ακριβής συνοδεία στο τραγούδι. Μια παράσταση-σταθμός για την ΕΛΣ!

ΥΓ.1: Ας οργανώσει το ΚΠΙΣΝ καλύτερα την άστοχη διαχείριση του πάρκινγκ: το να διώχνουν δίχως περαιτέρω εξηγήσεις μία ώρα (!) πριν από την παράσταση της ΕΛΣ τους προσερχόμενους, ανακατευθύνοντάς τους στον χώρο του Τάε Κβον Ντο υπήρξε επιεικώς απαράδεκτο, αγγίζοντας τα όρια του απερίφραστου… σαμποτάζ! Οχι τυχαία, πολλοί θεατές έχασαν την Α’ Πράξη!

ΥΓ.2: Στην αίθουσα, τα υπερβολικά φωτεινά χρώματα των πλαισίων σκηνής και τάφρου και οι υπερβολικά φωτεινές επιγραφές των σημάτων Εξόδου κινδύνου υπονομεύουν την παρακολούθηση των παραστάσεων. Καλό το υπερ-design του Ρέντσο Πιάνο, αλλά υπάρχουν και αυτονόητες λειτουργικές προδιαγραφές!