«Οταν πρωτοδιάβασα το συγκλονιστικό διήγημα του Στέφαν Τσβάιχ “Λεπορέλλα”, σκέφτηκα αυτομάτως πόσο αυτό το κείμενο προσφερόταν για ένα μουσικό δράμα.
Οι κρυφές σκέψεις, οι ανομολόγητες επιθυμίες, τα ψεύτικα λόγια, οι βαθιές στερήσεις, τα ψυχικά τραύματα, οι υψηλές εντάσεις, το ζοφερό κλίμα μιας ακαθόριστης αλλά κι αναπόφευκτης καταστροφής, όλα καθορίζουν το πολύπλοκο, πολυσύνθετο και απόκρυφο περιβάλλον, το οποίο μόνο η μουσική μπορεί δραστικά να προβάλει, αξιοποιώντας τη συμβολική και συγκινησιακή της διάσταση».
Ο Γιώργος Κουρουπός όχι μόνο δεν αψήφησε εκείνη την πρώτη σκέψη, αλλά σήμερα το έργο στη μορφή που το ονειρεύτηκε ετοιμάζεται να κάνει την επόμενη εβδομάδα πρεμιέρα στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής σε λιμπρέτο που υπογράφει η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου.
Σκηνοθετημένη σαν υποβλητικό δραματικό θρίλερ, η «Λεπορέλλα» παρουσιάζεται για έξι παραστάσεις από 11 έως 26 Ιανουαρίου μέσα σε ένα αφαιρετικό σκηνικό που παραμένει πιστό στο πνεύμα της νουβέλας, η οποία είναι ένα ψυχογράφημα που εξερευνά τις σκοτεινές πλευρές της ανθρώπινης σεξουαλικότητας.
Τα θέματα και οι προβληματισμοί οικείοι, επίκαιροι και άλυτοι μέχρι σήμερα: ένας αποτυχημένος γάμος, ένα δυστυχισμένο ζευγάρι χωρίς παιδιά, ένα κορίτσι που μεγάλωσε χωρίς έρωτα, χωρίς καμία ουσιαστική σχέση και το οποίο αυτή η κοινωνική απομόνωση το έκανε τόσο σκληρό και συνάμα επικίνδυνα εύθραυστο.
Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής
Η ιστορία διαδραματίζεται στη Βιέννη στα τέλη του 19ου αιώνα, στο αρχοντικό ενός βαρόνου, μια φιλάργυρη, γεροντοκόρη υπηρέτρια ζει τον ανεκπλήρωτο έρωτα για το αφεντικό της, εξυπηρετώντας τις ανήθικες επιθυμίες του και κρυφακούγοντας πίσω από τον τοίχο.
Οι συνέπειες των πράξεών της, όμως, θα είναι καταστροφικές. Τη μουσική διεύθυνση έχει αναλάβει ο αρχιμουσικός Νίκος Βασιλείου, ενώ τη σκηνοθεσία, τα σκηνικά και τα κοστούμια φέρουν την υπογραφή και την ιδιαίτερη αισθητική ματιά του Πάρι Μέξη. Τον ομώνυμο ρόλο θα ερμηνεύσουν δύο διακεκριμένες Ελληνίδες μεσόφωνοι, η Ειρήνη Καράγιαννη (11, 17, 25/1) και η Αρτεμις Μπόγρη (12, 18, 26/1).
Εξαίρετο δείγμα γραφής της ψυχογραφικής πένας του μάστορα της νουβέλας Στέφαν Τσβάιχ (1881-1942), ενός από τους «ιδανικούς αυτόχειρες» της παγκόσμιας λογοτεχνίας, η Λεπορέλλα αποτελεί την τραγική «θηλυκή εκδοχή» του πιστού υπηρέτη Λεπορέλλο στην αριστουργηματική όπερα «Ντον Τζοβάνι» του Μότσαρτ.
Η νουβέλα πρωτοεκδόθηκε το 1935 και συμπεριλήφθηκε στον τόμο «Αμόκ και άλλες νουβέλες» (κυκλοφόρησε στα ελληνικά το 2014 από τις εκδόσεις Αγρα), που συγκεντρώνει μερικές από τις γνωστότερες και δημοφιλέστερες ιστορίες του συγγραφέα, που σαν μια σειρά από πίνακες αναπαριστούν την ευαισθησία της βιεννέζικης κοινωνίας των αρχών του 20ού αιώνα.
Στη «Λεπορέλλα», μια αδρή γυναίκα από το Τιρόλο φτάνει στη Βιέννη για να εργαστεί σε ένα σπίτι βαρόνων. Ο στρυφνός χαρακτήρας της βαρόνης, η ελαφρότητα του συζύγου της, η ταραχώδης σχέση του ζεύγους διαμορφώνουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο η υπηρέτρια θα παίξει έναν καταλυτικό ρόλο.
Στην αρχή αρκείται στα καθήκοντά της, όταν όμως η βαρόνη πρόσκαιρα απομακρυνθεί από το σπίτι, εκείνη θα αφοσιωθεί δουλικά στον βαρόνο διευκολύνοντας τις ερωτικές του δραστηριότητες. Η αφύπνιση του δικού της ερωτισμού, που γίνεται ολοένα και πιο ανεξέλεγκτος, την οδηγεί στη σχεδιασμένη «αυτοκτονία» της βαρόνης, γεγονός που θα επιφέρει αργότερα και το δικό της τραγικό τέλος.
Το αποπνικτικό σύμπαν της ηρωίδας ζωντανεύει στην Εναλλακτική Σκηνή της ΕΛΣ μέσα από τη σκηνοθετική ματιά του έμπειρου Πάρι Μέξη, ο οποίος υπογράφει τα σκηνικά και τα κοστούμια της παράστασης.
«H Κρεσέντια, μια φιλάργυρη, γεροντοκόρη υπηρέτρια στη Βιέννη των τελών του 19ου αιώνα, ζει με μοναδικό στόχο να γηροκομηθεί από τις οικονομίες της. Με αφορμή ένα φαινομενικά ασήμαντο περιστατικό, προκαλεί για πρώτη φορά στη ζωή της το ενδιαφέρον ενός άλλου ανθρώπου και δη ενός άντρα.
Το συμβάν τη συνταράσσει. Από Κρεσέντια μεταμορφώνεται σε “Λεπορέλλα” και η ζωή της αρχίζει να περιστρέφεται γύρω από την “ευτυχία” του άντρα, με μοναδικό αντάλλαγμα την αίσθηση ότι συνεισφέρει σε αυτήν», λέει ο σκηνοθέτης της παράστασης. «Με σχεδόν αϊχμανική λογική, η Λεπορέλλα οδηγείται από το πρωτόγνωρό της πάθος και την αδυναμία της να διαχειριστεί τη συναισθηματική της αφύπνιση σε απονενοημένες πράξεις με ανεξέλεγκτες συνέπειες. Σαν ένα ξερόφυτο που όταν ποτίζεται απότομα σαπίζει.
Με αυτό το δίπολο, το φαινομενικά ασήμαντο αλλά υποκειμενικά καθοριστικό, η Λεπορέλλα αναδεικνύεται ως μια ιδιαίτερη σύγχρονη όπερα, που επιχειρεί να φωτίσει την αειθαλή ανάγκη του ανθρώπου να νιώσει το ενδιαφέρον, την τρυφερότητα και εν τέλει την αγάπη. Ακόμη και αν δεν μπορεί να τη διαχειριστεί…».
Info: Παραστάσεις 11, 12, 17, 18, 25, 26 Ιανουαρίου. Ωρα έναρξης: 20.30 (Κυριακή: 19.00). Τους υπόλοιπους ρόλους ερμηνεύουν οι Τάσος Αποστόλου, Μυρσίνη Μαργαρίτη, Βάσια Ζαχαροπούλου, Νίκη Χαζιράκη, Εβίτα Χιώτη, Πέτρος Μαγουλάς. Τιμές εισιτηρίων: 15€, 20€. Φοιτητικό: 10€. Τηλ.: 213 088 5700.
