Διαχείριση Επενδυτικού Κινδύνου

Τα κεφάλαια θα επενδύονται με τους κανόνες που διέπουν τον επενδυτικό κίνδυνο του προϊόντος που έχει επιλέξει ο κάθε ασφαλισμένος. Επαναλαμβάνεται πως σε περίπτωση απουσίας συγκεκριμένης επιλογής από μεριάς του ασφαλισμένου, τότε τα κεφάλαια θα επενδύονται με προϊόντα χαμηλού κινδύνου.

Επενδυτικοί Κανόνες και Εποπτεία

Η διενέργεια των επενδύσεων οφείλει να γίνεται με γνώμονα τη σύνεση και με κανόνες κατανομής των κεφαλαίων ανάλογα με το προφίλ ανάληψης επενδυτικού κινδύνου.

Το ΕΤΕΑΕΠ οφείλει να ορίσει επενδυτικούς κανόνες που θα ισχύουν για τον διαχειριστή κεφαλαίων και θα περιγράφονται αναλυτικά σε σύμβαση.

Σε κάθε περίπτωση, η διαχείριση των επενδυτικών χαρτοφυλακίων και η ανάπτυξη των όποιων κανόνων οφείλει να συνάδει με τον θεσμό της κοινωνικής ασφάλισης εν γένει, τις υποχρεώσεις προς τους ασφαλισμένους και τη διασφάλιση των περιουσιακών στοιχείων του ΕΤΕΑΕΠ.

Επιπρόσθετα, πρέπει να καθορισθούν οι Αρχές που θα ασκούν την εποπτεία επί της επενδυτικής δραστηριότητας βάσει του συγκεκριμένου θεσμικού πλαισίου. Παράλληλα, πρέπει να προβλεφθούν ειδικοί κανόνες ελέγχου και κυρώσεων επί των διαχειριστών κεφαλαίου από τις εποπτικές αρχές.

Απαραίτητος κρίνεται ο ορισμός θεματοφύλακα του ΕΤΕΑΕΠ, με αυξημένες αρμοδιότητες εποπτείας (ring-fenced θεματοφυλακή).

Αναπτυξιακά Οφέλη από την Επενδυτική Τοποθέτηση των Αποθεματικών Κεφαλαίων

Η μετάβαση σε ένα νέο σύστημα κεφαλαιοποιητικής επικουρικής ασφάλισης στοχεύει τόσο στην καλύτερη απόδοση των εισφορών των ασφαλισμένων ως προς τη βελτίωση του επιπέδου της συνταξιοδοτικής παροχής σε σχέση με το υφιστάμενο σύστημα, όσο και στην αναπτυξιακή ώθηση της εθνικής οικονομίας μέσω της διοχέτευσης επενδυτικών κεφαλαίων σε αυτήν.

Εντούτοις, τα μέλη της Ο.Ε. σημείωσαν ενδεχόμενο επένδυσης σημαντικού μέρους κεφαλαίων εκτός των ορίων της εθνικής οικονομίας. Η ανάπτυξη επενδυτικών κανόνων κρίνεται μεν σκόπιμη, οφείλει δε να είναι συμβατή με το συναφές ενωσιακό δίκαιο και να μην επιβάλλει αδικαιολόγητους περιορισμούς.

Πρέπει να αξιοποιηθεί στο έπακρο κάθε δυνατότητα που μας δίνεται -εντός των ευρωπαϊκών κανόνων και θεσμικών μας περιορισμών ως Κ-Μ της Ε.Ε.– προκειμένου τα δημιουργούμενα αποθεματικά κεφάλαια να επενδύονται προς όφελος της εθνικής οικονομίας.

Κρατική Εγγύηση της Επικουρικής Σύνταξης

Το άρθρο 22 παρ. 5 του Συντάγματος κάνει αναφορά σε κρατική εγγύηση στο άθροισμα της κύριας και επικουρικής σύνταξης που δεν θα πρέπει να υπολείπεται ενός ποσού που διασφαλίζει την αξιοπρεπή διαβίωση του συνταξιούχου¹. Επιπλέον, τόσο κατά την ευρωπαϊκή, όσο και κατά την εθνική νομολογία, η σύνταξη δύναται να περιορίζεται για λόγους δημοσίου συμφέροντος², τηρουμένης, βέβαια, της αρχής της αναλογικότητας.

Το Κράτος οφείλει να μεριμνά για την κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων, στο πλαίσιο των υπαρκτών κινδύνων, συνθηκών και περιορισμών που αντιμετωπίζει.

Το υφιστάμενο σύστημα έχει αποδειχθεί ότι παρουσιάζει μεγάλη έκθεση στον δημογραφικό κίνδυνο, γεγονός που σε ένα αμιγώς διανεμητικό συνταξιοδοτικό σύστημα ασκεί έντονες πιέσεις στα μελλοντικά ύψη των δυνητικών συνταξιοδοτικών παροχών.

Το νέο σύστημα κεφαλαιοποιητικής επικουρικής ασφάλισης αντιμετωπίζει, για όσους ενταχθούν στο νέο σύστημα, κατά το μεγαλύτερο μέρος τον δημογραφικό κίνδυνο. Εντούτοις, παραμένει η αντιμετώπιση του κόστους μετάβασης.

Επιπρόσθετα, το νέο σύστημα θα περιορίζει σημαντικά και τον δημοσιονομικό κίνδυνο. Εντούτοις, το σύστημα ενέχει άλλη μορφή κινδύνου, ήτοι επενδυτικό, ο οποίος όμως θα μπορεί να αντιμετωπίζεται μέσω του αυστηρού θεσμικού πλαισίου. Δεδομένης της υποχρέωσης του Κράτους να αναπτύσσει την κοινωνική του πολιτική στο πλαίσιο των περιορισμών που αντιμετωπίζει σε κάθε χρονική περίοδο, υπογραμμίστηκε από την Ο.Ε. πως το νέο σύστημα, τόσο κατά τον σχεδιασμό του, όσο και κατά τη φάση της εφαρμογής του, οφείλει να λάβει υπόψη τις εκδοθείσες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, κατά το μέρος που αφορούν την επικουρική ασφάλιση.

^1. Σημειώνεται, βέβαια, πως ο προσδιορισμός ενός αντικειμενικού επιπέδου αξιοπρεπούς διαβίωσης αποδεικνύεται στην πράξη εξαιρετικά δυσχερής, καθώς εν πολλοίς η αξιοπρεπής διαβίωση προσδιορίζεται με υποκειμενικά κριτήρια και θα πρέπει να προσεγγίζεται σε επίπεδο κατά το δυνατόν εγγύτερο προς εκείνο που είχαν οι ασφαλισμένοι κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου (Απόφαση ΣτΕ 1891/2019).

^2. Για παράδειγμα οξεία οικονομική και δημοσιονομική κρίση.