Η γλώσσα και τα τραγούδια [μας]

Δεν έχω και την καλύτερη σχέση με τα μουσικά στη χώρα -και ίσως να μου διαφεύγει- αλλά δεν έχει πέσει στην αντίληψή μου κάποιο άσμα που να μιλάει, όχι τόσο για την κρίση, αλλά να έχει γραφεί λόγω κρίσης.

Εχει παρατηρηθεί ότι τα τραγούδια περισσότερο και λιγότερο η γλώσσα είναι εκείνα που συνέχουν τους λαούς, ειδικώς τον ελληνικό. Φαίνεται ότι το τραγούδι πηγάζει από μια βαθύρριζη ανάγκη του ανθρώπου να επικοινωνεί και να προσπαθεί να λειάνει το βάρος της καθημερινότητας, πολύ πριν από τη συνείδηση [θρησκείες, ιδεολογίες και λοιπά]. Το τραγούδι, κατάλοιπο της τραγωδίας, που έγινε τραγώδιο, απαιτεί βέβαια τη μουσική του. Από μόνο του περιέχει μεν τον ρυθμό και τη μελωδία, αλλά δεν ωθεί στον χορό, που [έπρεπε να] είναι η αποστολή του και η ολοκλήρωσή του.

Είναι και διεγερτικό και επαναστατικό. Εβλεπα σε μια εκπομπή πόσο πολύ βοήθησαν τα τραγούδια κρίσιμους αγώνες του αμερικανικού εν προκειμένω λαού είτε για την εκδίωξη της δουλείας, είτε για την ψήφο των γυναικών, για τα δικαιώματα των μειονοτήτων, για την απελευθέρωση και την ισότητα των μαύρων, για την παύση του πολέμου στο Βιετνάμ -δεν ξέρω πού στοχεύει η τελευταία φουρνιά των Αμερικανών αοιδών. Η μουσική πάντως φαίνεται λυσιτελέστερη της γλώσσας, πιο ζωντανή, πιο εξεγερτική.

Είναι παράδοξο αλλά οι πατέρες της Εκκλησίας, παρά τους μύδρους τους κατά της μουσικής, αναγκάστηκαν να την υιοθετήσουν κάποια στιγμή όχι γιατί κατάφεραν να δουν το μεγαλείο της αλλά επειδή την είχε ενστερνιστεί η αίρεση των αρείων ώστε να προσελκύσει πιστούς, όπως και έγινε. Εξαλλοι οι πατέρες από αυτήν την εξέλιξη άρχισαν με μανία να συνθέτουν ύμνους για την Ορθοδοξία, με ελληνικό βέβαια [πώς αλλιώς;] τρόπο. Κι έτσι περισσότερο από τη γλώσσα η μουσική διαιώνισε τον ελληνικό τρόπο και αυτό μάλιστα τους σκοτεινούς χρόνους, όταν οι Ελληνες αυτοαποκαλούνταν ρωμαίοι, έγιναν ραγιάδες και τα υπόλοιπα.

Στο ΕΑΜ «έφτιαχναν» τραγούδια -αυτά διατηρούσαν το ηθικό τους, αυτά τους εμψύχωναν. Στη χούντα επίσης τα τραγούδια ήσαν εκείνα που έσπαγαν λίγο τον γύψο και ανύψωναν [ενίσχυαν] κάπως την αντίσταση. Δεν ξέρω σήμερα τι γίνεται. Πολλές ατομικές, ψυχικές «ανασκαφές», άσε που μερικές μένουν στο δέρμα [της χώρας]. Να ’χει χάσει η μουσική και τα τραγούδια της τη συνεκτική της δύναμη; Κομμάτι δύσκολο κάτι τέτοιο -το κέφι δεν έχει χαθεί, εκδηλώνεται μάλλον σε λάθος «τόπους». Αυτό δεν είναι καλό· όπως είχε αποφανθεί ο Πλάτων, άμα παρεκτραπείς από τους εθνικούς μουσικούς τρόπους, τότε κλονίζεται η συνοχή της κοινότητας, του δήμου, κάπως έτσι.

Τα τραγούδια, όπως και η γλώσσα, είναι εθνικοί τόποι [αμερικανικοί, αφρικανικοί, ελληνικοί και λοιπά], φαίνεται όμως να έχουν μεγαλύτερη διεισδυτικότητα από τη γλώσσα στα έγκατα των πολιτών, είτε σε πόλεις διαβιούν είτε σε χωριά – η μουσική δεν κάνει διακρίσεις όταν είναι λαϊκή, όταν πηγάζει από τον λαό. Οι πιο πολλοί μουσικοί δημιουργοί λαϊκοί ήσαν. [Και είναι;]