Αυτήν τη φωτογραφία δεν την έδωσε στη δημοσιότητα η αστυνομία. Την είχαμε τραβήξει τον Νοέμβρη του 2017, όταν είχαμε επισκεφτεί τον χώρο στο πλαίσιο ρεπορτάζ που κάναμε για ένα πρωτοποριακό σχέδιο ένταξης των ανέστιων κατατρεγμένων που είχαν βρει καταφύγιο στο παλιό σχολείο, κυρίως οικογένειες με παιδιά και ασυνόδευτοι ανήλικοι, οι οποίοι καλλιεργούσαν χωράφια στη Βοιωτία εξασφαλίζοντας φρέσκα λαχανικά σε μερικές καταλήψεις αλλά και ένα πενιχρό εισόδημα από τη διάθεση των αγαθών τους («Εφ.Συν.», 27.11.2017, Tα «χωράφια της αλληλεγγύης»: οι πρόσφυγες αυτοοργανώνονται).
Ηταν το όραμα ενός Σύρου πρόσφυγα στη χώρα μας εδώ και δεκαετίες, που τάχθηκε στη συνδρομή των συμπατριωτών του την ώρα που δοκιμάζονταν, αλλά και δεκάδων αλληλέγγυων που συσπειρώθηκαν γύρω από την ανακούφιση των μετακινούμενων πληθυσμών όταν έρχονταν κατά κύματα στη χώρα μας και η πολιτεία βρέθηκε για ακόμη μια φορά ανέτοιμη να τους υποδεχθεί αξιοπρεπώς. Η κριτική που έχει ασκηθεί για τον τρόπο λειτουργίας και διαχείρισης των καταλήψεων δεν είναι του παρόντος.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες της αστυνομίας, το κτίριο αυτό αποτελεί ένα από τα καλύτερα δείγματα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής όπου στεγαζόταν αρχικά η «Γερμανική Σχολή» και από το 1970 μέχρι το 1983 το «Βαρβάκειο».
Στη φωτογραφία που δημοσιεύουμε η αναμνηστική μαρμάρινη επιγραφή που είδαμε στην αυλή του ιστορικού σχολείου γράφει:
«Μαθητές του Ε’ Γυμνασίου Αρρένων Αθηνών που έπεσαν στην Εθνική Αντίσταση 1941-44
Δρακόπουλος Γιάννης Στη διαδήλωση κατά της επιστράτευσης Μάρτης 43
Κέντρος Δημήτρης Εκτελέστηκε από τους κατακτητές Μάης 44
Παναγιωτόπουλος Γιάννης Εκτελέστηκε από τους κατακτητές 9/5/44
Παπαγεωργίου Κώστας Κρεμάστηκε από τους κατακτητές 4/5/44
Ας είναι αιώνια η μνήμη τους και παράδειγμα ο πατριωτισμός η παληκαριά και η αυτοθυσία τους».
Είναι στην ίδια αυλή όπου αστυνομικά όργανα με ιατρικές μάσκες και λαστιχένια γάντια συγκέντρωσαν όσους είχαν βρει εκεί καταφύγιο προτού τους επιβιβάσουν στα λεωφορεία της αστυνομίας με άγνωστο προορισμό.
Μερικές εκατοντάδες ανέστιους έχουν αποδώσει μέχρι σήμερα οι αστυνομικές επιχειρήσεις, που από «σκούπα» έχουν μετατραπεί σε «εκκενώσεις», με τους συνειρμούς να αποδίδουν εύγλωττα την ιδέα πίσω από τη διαχείριση του προσφυγικού και μεταναστευτικού στη χώρα μας.
Σε κάθε περίπτωση, κανένας νεκρός δεν είχε ανασυρθεί από καμία κατάληψη, κάτι που δεν ισχύει για τις κρατικές δομές και τους θανάτους στα χέρια των αρχών.
Αν κάτι αναδεικνύουν οι καταλήψεις στέγης των προσφύγων είναι η κρατική ανεπάρκεια απέναντι στις ανάγκες χιλιάδων ανθρώπων: υπολόγιζαν τότε, στον ενάμιση χρόνο λειτουργίας τους, ότι οι πέντε καταλήψεις είχαν στεγάσει παροδικά πάνω από 13.000 ανθρώπους.
Ελπίζουμε στη μελλοντική αποκατάσταση των ξεριζωμένων σε καλύτερες συνθήκες, στην ύπαρξη ενός σχεδίου, αν και η φημολογία για την εξοστράκισή τους σε απομακρυσμένα και εγκαταλειμμένα στρατόπεδα δεν προϊδεάζει για κάτι τέτοιο. Ας μην προτρέχουμε…
Οι φωτογραφίες που δόθηκαν για να δείξουν την «εξαθλίωση» δεν λένε καμία αλήθεια: πόσες φωτογραφίες έχουμε δει από το εσωτερικό των καταλυμάτων στα νησιά όπου τα κέντρα υποδοχής λειτουργούν σε συνθήκες ασφυξίας; Υπήρχε γι’ αυτούς άλλη επιλογή πλην του δρόμου;
Σε κάθε περίπτωση, οι καταλήψεις ήταν ένα μέτρο ανακούφισης μιας μεγάλης ανάγκης όπου η αλληλεγγύη έδωσε μια λύση πρόσκαιρη, αφού εξ ορισμού δεν υποκαθιστά την οργανωμένη πολιτεία και τις ευθύνες της. Ηταν όμως μια διέξοδος αξιοπρέπειας και πρόταση ενός διαφορετικού δρόμου πέραν της καταστολής, της απειλής απέλασης, της νόμιμης διαβίωσης σε συνθήκες εξαθλίωσης…
Αξίζει ίσως να ανεγερθεί ακόμη ένα μνημείο, μια αναμνηστική πλάκα που να αναφέρεται στην αδυναμία της πολιτείας, στο μεγαλείο της αλληλεγγύης και στο γεγονός ότι μερικές δεκαετίες μετά ο ίδιος τόπος που έδωσε μάρτυρες για τη λευτεριά της χώρας λειτούργησε και ως καταφύγιο για τους βίαια ξεριζωμένους…
