Ποιες ήταν οι ενέργειες που έγιναν μέσα στην Κατοχή, δείχνοντας στους κατακτητές και τους συνεργάτες τους ότι ο ελληνικός λαός μπορεί να τους τιμωρεί μέρα μεσημέρι στο κέντρο της Αθήνας; Ποιους δρόμους διάβηκαν οι μαζικές διαδηλώσεις αντίστασης, καταφέρνοντας αφενός να ματαιώσουν τα σχέδια της πολιτικής επιστράτευσης που ήθελαν χιλιάδες Ελληνες να οδηγούνται προς εργασία στα πολεμικά εργοστάσια του Ράιχ και αφετέρου να ανακηρύξουν την Ελλάδα ως τη μοναδική υπό κατοχή χώρα στην οποία δεν εφαρμόστηκε ποτέ αυτό το μέτρο;
Αυτά τα ερωτήματα, αλλά και πολλές ακόμη πτυχές της Ιστορίας για την Αντίσταση και την Κατοχή στην Αθήνα αποθησαυρίζονται στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την ανάδειξη της επετείου της απελευθέρωσης της πρωτεύουσας από τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής πριν από 75 χρόνια, που ξεκινούν αυτό το Σαββατοκύριακο με γενικό τίτλο «12 Οκτωβρίου 1944. Η Αθήνα ελεύθερη».
Η φετινή πέμπτη διοργάνωση εστιάζει στην καλλιτεχνική ζωή στα χρόνια της Κατοχής, με ειδικές εκδηλώσεις για το θέατρο, τα εικαστικά και το ρεμπέτικο τραγούδι. Σε αυτό το πλαίσιο, πραγματοποιούνται η έκθεση «Χαράγματα Μνήμης 1941-1944: Από τη συλλογή του Χρήστου Π. Μοσχανδρέου» στη Βίλα Ζωγράφου, η ξενάγηση στο εργαστήριο του γλύπτη Γιάννη Παππά, θεατρικό αναλόγιο στο Εθνικό Θέατρο και κατάθεση μαρτυριών από την Αλκη Ζέη και τον Μάνο Ζαχαρία, κινηματογραφικές προβολές στο “Τριανόν” και στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο, περιήγηση στους χώρους απόκρυψης των αρχαιοτήτων στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και μουσική παράσταση με τον Δημήτρη Μυστακίδη για «Τα ρεμπέτικα του πολέμου και της Κατοχής» στο θέατρο Αλσος στο Πεδίον του Αρεως.
Οσοι δεν την πρόλαβαν πέρσι, θα έχουν φέτος την ευκαιρία να δουν τη σημαντική έκθεση «14 ιστορίες Αντίστασης», που κατά τη γνώμη μας θα έπρεπε να βρει μόνιμη στέγη, καθώς συνθέτει μοναδικά, μέσα από προσωπικές και άγνωστες ιστορίες της Κατοχής, την πολύπλευρη εικόνα της Αντίστασης, φέρνοντας στο φως σπάνια ιστορικά τεκμήρια. Διασώζει έτσι, μέσα από προσωπικές ιστορίες αντιστασιακών, καλύπτοντας ένα μεγάλο κενό στην επίσημη μνήμη της περιόδου της Κατοχής, τη συμβολή στην Αντίσταση των Μικρασιατών προσφύγων του 1922, των φοιτητών και μαθητών, των γυναικών και των εργατών, των αναπήρων του αλβανικού μετώπου.
Η έκθεση ξεκινά αύριο Σάββατο στις 7 μ.μ., με ξενάγηση από τους επιμελητές της Μ. Χαραλαμπίδη και Γ. Γκλαβίνα, στο κτίριο 6, πρώην ΕΑΤ-ΕΣΑ, Πάρκο Ελευθερίας και διαρκεί ώς τις 30 Οκτωβρίου. Τις εκδηλώσεις Δημόσιας Ιστορίας, που έχουν ελεύθερη είσοδο, συνδιοργανώνουν οι φορείς: Ιδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, Περιφέρεια Αττικής, Δήμος Αθηναίων, ΕΡΤ, Γενικά Αρχεία του Κράτους. Αναλυτικά όλο το πρόγραμμα στην efsyn.gr και στο www.freeathens44.org
Περίπατος
Ο εμπνευστής και επιστημονικός υπεύθυνος των εκδηλώσεων, ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης, την Κυριακή 6 τρέχοντος, στις 10.30 π.μ., ορμώμενος από τα Προπύλαια του Πανεπιστημίου Αθηνών, θα μας οδηγήσει σε σημεία του κέντρου της πόλης όπου σημειώθηκαν σημαντικές αντιστασιακές ενέργειες και σε άλλα όπου ήταν τα γραφεία γερμανικών υπηρεσιών ασφαλείας ή ελληνικών φιλοναζιστικών και αντικομμουνιστικών οργανώσεων:
● Ασκληπιού και Σόλωνος: 25 Μαρτίου 1942, η πρώτη μεγάλη αντιστασιακή διαδήλωση κατά τον παράνομο εορτασμό της εθνικής επετείου
● Σίνα 8: Η έδρα της αντισημιτικής οργάνωσης Εθνική Ενωσις Ελλάς, γνωστής και ως Τρία Εψιλον
● Πανεπιστημίου και Ομήρου: 22 Ιουλίου 1943, η μεγαλύτερη κατοχική διαδήλωση στην Ελλάδα
● Παπαρρηγοπούλου 7: Η έδρα και η δράση των «Ελληνικών Ες-Ες»
● Σανταρόζα 3: Η Υπηρεσία Ασφαλείας των Ες-Ες και οι Ελληνες πράκτορές τους
● Πανεπιστημίου 64: Τα καζίνο της Κατοχής
● Πατησίων και Γλάδστωνος: Η έδρα και η δράση της Εθνικής Σοσιαλιστικής Πατριωτικής Οργάνωσης και η ανατίναξή της από τους αντιστασιακούς της ΠΕΑΝ.
