Ενα αποφασιστικό βήμα για την ψήφιση του νομοσχεδίου «για την εταιρική σχέση ασφάλειας και ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο» (East Med Act), στην Ολομέλεια της Γερουσίας, έγινε χθες με την υπερψήφισή του από την επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων.
Το νομοσχέδιο υπερψηφίστηκε με μόλις δύο ψήφους κατά (δύο Δημοκρατικών γερουσιαστών οι οποίοι δεν διαφωνούν για τον στρατηγικό προσανατολισμό, αλλά διατυπώνουν περιβαλλοντικές ενστάσεις), εκφράζοντας μια σπάνια, δικομματική, σχεδόν ομοφωνία σχετικά με την αναμόρφωση της αμερικανικής γεωπολιτικής στρατηγικής στην περιοχή.
Η πρωτοβουλία που έλαβαν αρχικά οι γερουσιαστές Μπομπ Μενέντεζ (Δημοκρατικός) και Μάρκο Ρούμπιο (Ρεπουμπλικανός) συσπείρωσε στην πορεία επεξεργασίας του νομοσχεδίου τη συντριπτική πλειοψηφία του Κογκρέσου και έχει στον πυρήνα της φιλοσοφίας του το στρατηγικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών για την τριμερή συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ και τα θέματα ενέργειας.
Μεταξύ των διατάξεων περιλαμβάνεται η άρση του εμπάργκο όπλων κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας, η στρατιωτική εκπαιδευτική βοήθεια σε Ελλάδα και Κύπρο, η δημιουργία μηχανισμού καταγραφής των παραβιάσεων της κυπριακής ΑΟΖ και η σύνταξη αναλυτικής ετήσιας έκθεσης για ενημέρωση του Κογκρέσου, συνεργασία σε θέματα ενέργειας, ασφάλειας και τρομοκρατίας και δέσμευση της Λευκωσίας «να συνεχίσει να αρνείται πρόσβαση στα κυπριακά λιμάνια για ανεφοδιασμό σε καύσιμα και προμήθειες σε ρωσικά πολεμικά πλοία», θέμα στο οποίο ασκεί κριτική το ΑΚΕΛ.
Πολύ σημαντική είναι και η ρητή απειλή κυρώσεων κατά της Τουρκίας και αναστολής της συμμετοχής της στην κατασκευή και προμήθεια των μαχητικών F-35, σε περίπτωση που η Αγκυρα επιλέξει να παραλάβει το ρωσικό αντιπυραυλικό σύστημα S-400.
Ισραήλ-Ελλάδα-Κύπρος
Ο γερουσιαστής Μενέντεζ δήλωσε μετά την ψηφοφορία ότι «το Ισραήλ, η Ελλάδα και η Κύπρος είναι βασικοί εταίροι των Ηνωμένων Πολιτειών και η σημερινή ψηφοφορία επιβεβαιώνει ότι χρειαζόμαστε μια νέα στρατηγική που θα αντικατοπτρίζει τα αμοιβαία συμφέροντά μας. Η Ανατολική Μεσόγειος είναι μια περιοχή που έχει κεντρική σημασία για τη χώρα μας και γι’ αυτό πρέπει να διαδραματίσει σημαντικότερο ρόλο στον τρόπο με τον οποίο διαθέτουμε τη διπλωματική μας ενέργεια, τη δέσμευση και τους πόρους».
Ωστόσο η Αγκυρα κάνει πως δεν ακούει ούτε τα αμερικανικά ούτε και τα ευρωπαϊκά μηνύματα. Χθες ο πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν, λίγο πριν αναχωρήσει για την Οσάκα της Ιαπωνίας για τη σύνοδο κορυφής του G20, χαρακτήρισε την απόφαση της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας «ακατανόητη», ενώ για το ζήτημα των ενεργειακών πηγών στην κυπριακή ΑΟΖ έθεσε και πάλι ζήτημα διαπραγματεύσεων για διαμοιρασμό των κοιτασμάτων: «Η Ελλάδα έχει δικαίωμα να μιλάει, είναι εγγυήτρια δύναμη, όπως και η Μεγάλη Βρετανία, αλλά και εμείς. Οσοι ζουν στην Κύπρο έχουν ίσα δικαιώματα στους υποθαλάσσιους πόρους. Ομως αν πείτε πως αυτό θα το κάνουμε υπό τον έλεγχο της νότιας Κύπρου, αυτό δεν μπορούμε να το εγκρίνουμε. Η νότια πλευρά με τη βόρεια θα κάτσουν σε ένα τραπέζι και θα αποφασίσουν τη διανομή».
Κυρώσεις για τους S-400
Σε ερώτηση κατά πόσο περιμένει την επιβολή κυρώσεων για τους S-400, ο πρόεδρος Ερντογάν απάντησε: «Δεν ξέρω αν οι χώρες του ΝΑΤΟ ξεκινήσουν να επιβάλουν κυρώσεις η μία στην άλλη. Δεν έλαβα αυτή την εντύπωση κατά τη διάρκεια της συζήτησής μου με τον Τραμπ» και πρόσθεσε ότι θα συζητήσει το θέμα των S-400 με τον Αμερικανό πρόεδρο σε διμερείς συνομιλίες στο περιθώριο της συνόδου.
Είχε προηγηθεί η προειδοποίηση που απηύθυνε ο Αμερικανός υπουργός Αμυνας, Μαρκ Εσπερ, στον Τούρκο ομόλογό του Χουλουσί Ακάρ, πως η αγορά από την Αγκυρα των S-400 όχι μόνο θα βάλει τέλος στον ρόλο της Τουρκίας στο πρόγραμμα του μαχητικού F-35, αλλά θα βλάψει επίσης την τουρκική οικονομία λόγω των αμερικανικών κυρώσεων που θα επακολουθήσουν. Οι δύο υπουργοί συναντήθηκαν στο περιθώριο της συνόδου των υπουργών Αμυνας του ΝΑΤΟ, στις Βρυξέλλες, ενώ πραγματοποιήθηκε συνάντηση και του κ. Ακάρ με τον Ευάγγελο Αποστολάκη με στόχο τη μείωση της έντασης στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Μπομπ Μενέντεζ και ο Ρεπουμπλικανός Μάρκο Ρούμπιο είχαν την πρωτοβουλία για το East Med Act που πέρασε χτες από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Κογκρέσου
Απολογισμός δράσης από Σία Αναγνωστοπούλου
Τον κομβικό ρόλο της Συμφωνίας των Πρεσπών στην αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας και ειρήνης στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο επισήμανε χθες η αναπληρώτρια υπουργός Εξωτερικών, Σία Αναγνωστοπούλου, κατά τη διάρκεια συνέντευξης-απολογισμού δράσης, παρουσία των γενικών γραμματέων Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Παναγιώτη Παυλόπουλου και Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων Γιάννη Μπράχου.
Η κ. Αναγνωστοπούλου σημείωσε ότι η Συμφωνία των Πρεσπών έσπασε το δόγμα της αδράνειας και της εσωστρέφειας στην εξωτερική πολιτική της χώρας μας, εξασφάλισε στην Ελλάδα έναν ενισχυμένο διπλωματικό, αμυντικό και οικονομικό ρόλο στη Βόρεια Μακεδονία, τα Βαλκάνια και την Ε.Ε. και εκτίμησε ότι οι Πρέσπες συνέβαλαν στην επίτευξη των αποφάσεων της Ε.Ε. σε ό,τι αφορά την Κύπρο για την προκλητική δραστηριότητα της Τουρκίας.
Η αναπληρώτρια υπουργός Εξωτερικών σημείωσε επίσης ότι η Αθήνα στηρίζει τον ευρωπαϊκό δρόμο της Βόρειας Μακεδονίας, «μια διαδικασία την οποία παρακολουθούμε από πολύ κοντά», ενώ ταυτόχρονα εργάζεται και για την πιστή εφαρμογή της συμφωνίας. Ταυτόχρονα έκανε αναφορά και στην επιτροπή για τα εμπορικά σήματα και τις εμπορικές ονομασίες.
Σχετικά με την ευρωπαϊκή προοπτική της Αλβανίας, η οποία δοκιμάζεται και από την οξεία πολιτική κρίση που έχει ξεσπάσει στη χώρα, η κ. Αναγνωστοπούλου επισήμανε ότι για πρώτη φορά η ένταξη της Αλβανίας στην Ε.Ε. εξαρτάται από τον σεβασμό των δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας, συμπεριλαμβανομένων και των περιουσιακών της δικαιωμάτων.
