Στις 26 Μαΐου οι Ελληνες πολίτες κλήθηκαν να επιλέξουν εκπροσώπους στην Ευρωβουλή. Δεν ψήφισαν ούτε για να εκλέξουν κυβερνήτες, ούτε για να ανανεώσουν ή να τερματίσουν κοινοβουλευτικές θητείες. Επίσης δεν κλήθηκαν να επιλέξουν οικονομική πολιτική, ούτε για να καθορίσουν το πλαίσιο λειτουργίας του κράτους.
Τελικά η ευρωπαϊκή επιλογή που έκαναν σηματοδότησε εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις. Ραγδαίες και έντονες. Ανάγκασε τον πρόεδρο της κυβέρνησης να προκηρύξει εκλογές. Η χώρα για παραπάνω από ένα μήνα ακόμα θα βρίσκεται σε προεκλογικό αναβρασμό με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει. Και η αλήθεια είναι ότι οι επιπτώσεις, κυρίως στην οικονομία, μπορεί να είναι μεγάλες.
Κατ’ αρχάς οι κάλπες θα ανοίξουν όταν η τουριστική σεζόν θα βρίσκεται στο φόρτε της και οι εκλογές το δίχως άλλο δεν θα αφήσουν ανεπηρέαστο τουλάχιστον τον εσωτερικό τουρισμό. Σε ποιο βαθμό; Αγνωστο, αλλά το να προκαλείς προβλήματα στη μοναδική «βαριά βιομηχανία» που έχει ο τόπος σίγουρα δεν είναι σώφρον.
Η ελληνική οικονομία -καλώς ή κακώς- εξαρτάται από τον τουρισμό και το δίχως άλλο μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδος, που ξεκινά από τον Απρίλιο και καταλήγει -σύμφωνα με το αισιόδοξο σενάριο- στα μέσα Ιουλίου δεν είναι ό,τι καλύτερο. Υπάρχει όμως και το απαισιόδοξο σενάριο, δηλαδή η έλλειψη αυτοδυναμίας, οι διερευνητικές εντολές και το άγνωστο που μπορεί να διαρκέσει μέχρι τον Αύγουστο ή και ακόμα περισσότερο.
Σε όλο αυτό το διάστημα οι υποχρεώσεις της χώρας έναντι των δανειστών θα τρέχουν. Οι αξιολογήσεις θα συνεχιστούν και αυτό από μόνο του μπορεί να έχει ως συνέπεια νέες πιέσεις με επιχείρημα τον «δημοσιονομικό εκτροχιασμό».
Ταυτόχρονα σχέδια όπως η πρόωρη εξόφληση μέρους των δανεικών από το ΔΝΤ ή η έκδοση ομολόγων καθυστερούν ή και ανατρέπονται. Ουσιαστικά ναρκοθετείται ολόκληρος ο δημοσιονομικός σχεδιασμός, που έχει να αντιμετωπίσει τον εφιαλτικό στόχο του 3,5% για τα πρωτογενή πλεονάσματα. Και τι θα γίνει τότε;
Αν η λαϊκή ετυμηγορία ανανεώσει την εντολή στη σημερινή κυβέρνηση, τότε είναι πολύ αμφίβολο αν θα υπάρξει δημοσιονομικός χώρος για επιπλέον παρεμβάσεις κοινωνικού χαρακτήρα. Αν αντίθετα ο κυρίαρχος λαός επιλέξει νέο κυβερνήτη, δηλαδή τον πρόεδρο της Νέας Δημοκρατίας, τότε αυτός θα έχει ένα πρόσθετο επιχείρημα για να εφαρμόσει την πολιτική του νεοφιλελεύθερου σοκ που ήδη έχει εξαγγείλει. Θα έχει μάλιστα και ένα επιπλέον επιχείρημα για να διαψεύσει τις διαψεύσεις για τα Δώρα των Χριστουγέννων, τις ώρες εργασίας, την κοινωνική ασφάλιση…
Ολα αυτά δεν είναι σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Είναι πιθανά ενδεχόμενα. Είναι παρενέργειες της αδυναμίας των πολιτικών ηγεσιών της χώρας να ελέγξουν την επιθυμία τους για εξουσία. Αυτή η πολιτική απληστία, ή βουλιμία αν προτιμάτε, έχει κοστίσει στον τόπο πολλές συμφορές: καταστροφές, δικτατορίες, εμφύλιους, χρεοκοπίες, διωγμούς.
Οι ιστορικοί μπορούν να βεβαιώσουν ότι πίσω από κάθε εθνική περιπέτεια κρύβεται μία ή και περισσότερες ιστορίες εξουσιαστικής βουλιμίας. Φυσικά κανείς δεν ισχυρίζεται ότι η διεκδίκηση της αρχής είναι κατακριτέα. Το αντίθετο. Ομως η απόσταση που χωρίζει τη θεμιτή επιθυμία από τη βουλιμική εξουσιολαγνεία είναι χαώδης. Και ο τόπος στο παρελθόν -πρόσφατο και απώτερο- είχε πολλές ευκαιρίες να το διαπιστώσει.
Παρ’ όλα αυτά οι επιλογές και οι συμπεριφορές αυτής της μορφής επαναλαμβάνονται, καθώς οι πρακτικές των επίδοξων ηγετών παραπέμπουν στη σχέση κυνηγού και θηράματος. Και το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι οι θηρευτές αρνούνται να επωμιστούν τις ευθύνες που απορρέουν από τη βουλιμία για την εξουσία.
Και τελικά, όταν έρθει η ώρα του λογαριασμού, οι χθεσινοί εχθροί μετατρέπονται σε καλοπροαίρετους συνδαιτυμόνες και όλοι μαζί στέλνουν τον λογαριασμό στον λαό. Γιατί, όπως και να το κάνουμε, για όλες αυτές τις ακραίες συμπεριφορές αυτός που τελικά καλείται να πληρώσει το μάρμαρο είναι ο απλός Eλληνας.
Εύλογα θα σκεφτεί κάποιος ότι όλες αυτές οι επισημάνσεις μπορεί να εκληφθούν και ως επιχειρήματα που αμφισβητούν το δικαίωμα της ηγεσίας ενός κόμματος να επιλέξει τη στρατηγική, την τακτική αλλά και τη χρονική συγκυρία προκειμένου να διεκδικήσει την εξουσία.
Σωστά, αλλά υπάρχει και η άλλη όψη του νομίσματος. Αυτή που περιγράφει την πολιτική ως άμιλλα με ευγενείς σκοπούς. Αυτή η οποία διψά για πολιτικές που θα υπακούνε στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων των πολλών και θα παραμερίζουν την, ασφαλώς θεμιτή, επιθυμία για εξουσία μπροστά στο ευρύτερο κοινωνικό συμφέρον.
Θα πει κανείς: «Δεν βλέπεις τι γίνεται με το Brexit στη Βρετανία που κουβαλά κοινοβουλευτική ιστορία αιώνων και περιμένεις από τους Eλληνες πολιτικούς να συμπεριφέρονται σαν λόρδοι;» Ομως η Ιστορία προσφέρει δεκάδες παραδείγματα στα οποία οι Bρετανοί, έχοντας τη στοιχειώδη αίσθηση ευθύνης, καταφέρνουν την κρίσιμη ώρα να συνεννοούνται κάνοντας τους απαραίτητους -και όχι υποχρεωτικά ευχάριστους- συμβιβασμούς. Αντίθετα η ελληνική ιστορία βρίθει απο παραδείγματα στα οποία οι κατά καιρούς ηγέτες της αρνήθηκαν να περιορίσουν την εξουσιαστική βουλιμία τους, ακόμα και σε στιγμές που βρίσκονταν κατάφατσα με την καταστροφή. Εξακολούθησαν να σφάζονται ακόμα και την ώρα που o Ιμπραήμ ήταν στον φράκτη του χωραφιού τους.
* δημοσιογράφος, συγγραφέας
-320x213.png)
