«Επιτακτική η θεσμική αναδιοργάνωση της Ευρώπης»

Τα μεγάλα προβλήματα στην Ευρώπη χρειάζονται ολιστικές πολιτικές, καλά σχεδιασμένες, πέραν των εθνικών ορίων, τονίζει ο Σπύρος Δανέλλης, υποψήφιος ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία.

• Στην ψήφο εμπιστοσύνης του περασμένου Ιανουαρίου καταγραφήκατε ως ο «151ος» βουλευτής, κρατώντας τη σημερινή κυβέρνηση στην εξουσία. Η αντιπολίτευση σας χαρακτήρισε «ρετάλι» και οπορτουνιστή…

Στην πολιτική όπως και στη ζωή είναι άλλο πράγμα η ηθικολογία κι άλλο το ήθος. Στην αντιπολίτευση, που ηθικολογώντας ασύστολα εκείνη την περίοδο με μετέτρεψε σε στόχο, ένα έχω να πω: άξιζε τον κόπο. Κι όχι μόνο άξιζε τον κόπο, αλλά θα το ξαναέκανα.

Ακόμη και με το ίδιο κόστος για την προσωπική και οικογενειακή μου ασφάλεια και γαλήνη, με το ίδιο κόστος για την τιμή και την υπόληψή μου. Και αυτό γιατί τα οφέλη στήριξης της παρούσας κυβέρνησης, απαλλαγμένης από τον πράγματι τοξικό Καμμένο, κραυγάζουν. Και δεν αναφέρομαι μόνο στο εθνικό συμφέρον από την πατριωτική επίλυση του μακεδονικού άγους, που για 30 χρόνια «κουβαλούσαμε» στην πλάτη. Θα ξαναστήριζα την κυβέρνηση και για όλα εκείνα τα μέτρα οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής που επιτέλους δίνουν ανάσα στην ελληνική κοινωνία, στην ελληνική οικονομία.

Αν η παρούσα κυβέρνηση είχε πέσει τον Ιανουάριο, όλα θα ήταν ολότελα διαφορετικά και σίγουρα προς το χειρότερο. Γιατί πιθανόν να κυβερνούσε τώρα μια σκληρά εκδικητική και αυταρχική Δεξιά, που δεν κρύβει την απέχθειά της για τις ιδέες της Αριστεράς, την απέχθειά της για τους πολλούς, που συντηρεί και συντηρείται από τις ελίτ, που δεν κρύβει τη νεοφιλελεύθερη ιδεοληψία της, που δεν κρύβει τη νεοφιλελεύθερη ατζέντα της.

Αλλά και σε επίπεδο πολιτικής αισθητικής -δηλαδή σε επίπεδο ουσιαστικής ηθικής- ένιωθα πάντα μια απέχθεια για όλους εκείνους που πολιτεύονταν με όρους «κλειδαρότρυπας», «κουτσομπολιού» και εντέλει υποκρισίας. Γιατί η Ν.Δ. ψέγει τον τρόπο που εκφράζεται ο κ. Πολάκης -που βεβαίως αδικεί πολλές φορές κι ο ίδιος τον εαυτό του- αλλά ανέχεται τους δήθεν μετανοημένους ακροδεξιούς. Αυτούς δηλαδή που από τα τσεκούρια, όπως ο Βορίδης, ή από τις εισαγωγές σε βιβλία του πατέρα Πλεύρη για τους Εβραίους, όπως ο κ. Γεωργιάδης σήμερα, επειδή φόρεσαν το «κοστούμι» του «κοινοβουλευτικού ανδρός», θεωρούν πως πάθαμε αμνησία.

• Εδώ και καιρό επιμένετε στην αναγκαιότητα των προοδευτικών συγκλίσεων, συμμετέχοντας και στη «Γέφυρα» και στο ευρωψηφοδέλτιο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία. Σε τι αποσκοπούν όλες αυτές οι κινήσεις;

Ημουν υπέρμαχος της ιδέας σύγκλισης των προοδευτικών δυνάμεων, ήδη από τη μακρινή δεκαετία του 1990. Από τότε δεν σταμάτησα να προσπαθώ να πείσω όχι μόνο για την αναγκαιότητα, αλλά και για τον ρεαλισμό αυτής της πρότασης. Για μένα το ταυτοτικό ζήτημα της Συμφωνίας των Πρεσπών ήταν μια ευκαιρία προς αυτήν την κατεύθυνση. Ετσι, κάνοντας το αυτονόητο, συμμετείχα σε πολλές δημόσιες εκδηλώσεις που υποστήριζαν αυτή την πορεία.

Και το έκανα, ακολουθώντας το παράδειγμα των προοδευτικών πολιτικών οικογενειών στην Ευρώπη, όπου οι σοσιαλδημοκράτες, οι Πράσινοι και οι ευρωπαϊστές ριζοσπάστες αριστεροί ενώνουν τις δυνάμεις τους για να αντιμετωπίσουν τη διαφαινόμενη επέλαση της Ακροδεξιάς. Μιας Ακροδεξιάς που απειλεί όχι μόνο την ποιότητα της Ευρώπης, αλλά και την ίδια την υπόστασή της. Επιπρόσθετα, βλέπουμε σε όλη την Ευρώπη -και αυτό το βλέπουμε να εξελίσσεται και στην Ελλάδα- τη Δεξιά να υιοθετεί μέρος της ρητορικής και της ατζέντας των ακροδεξιών.

Πρόκειται για ένα νέο, πολύ επικίνδυνο υβρίδιο. Παραδείγματος χάριν, ο κ. Μητσοτάκης θεωρεί σήμερα ξεπερασμένα τα εργασιακά δικαιώματα που έχουν κατακτηθεί με αγώνες και αίμα, ενώ παράλληλα φορά τη βολική φορεσιά του «μακεδονομάχου» τσαλαβουτώντας στα νερά της «πατριδεμπορίας». Παρόμοιες καταστάσεις βέβαια βιώνουν και οι πολίτες της Ουγγαρίας ή της Αυστρίας, όπου Ορμπαν και Κουρτς εφαρμόζουν ήδη ακραία νεοφιλελεύθερες πολιτικές (12ωρη εργασία, επιπλέον 400 ώρες υπερωρίας ετησίως κ.ά.), πουλώντας ακόμη περισσότερη -φοβική- «πατρίδα».

• Ευρωβουλευτής έχετε διατελέσει και στο παρελθόν. Πιστεύετε ότι η Ευρώπη έχει πάρει λάθος δρόμο;

Δυστυχώς, ζητήματα που αντιμετωπίσαμε κατά την περίοδο 2009-2014, οπότε και χρημάτισα ευρωβουλευτής, επανέρχονται σήμερα με μεγαλύτερη ένταση. Η ευρωπαϊκή ιδέα μοιάζει να «θολώνει». Και πιστεύω πως σε μεγάλο βαθμό γι’ αυτό ευθύνεται το νέο ευρωπαϊκό κέντρο εξουσίας που αναδύθηκε στα χρόνια της κρίσης και περιγράφεται ως «η κυβέρνηση της ζώνης του ευρώ».

Ολες οι χώρες που χρειάστηκαν προγράμματα στήριξης «δοκίμασαν» την αδιαλλαξία αυτής της θεσμικά ελλειμματικής «κυβέρνησης». Ατεγκτοι γραφειοκράτες -σχεδόν μανδαρίνοι- απολύτως απομακρυσμένοι από τον Ευρωπαίο πολίτη, για τον οποίο όμως «αποφασίζουν και διατάσσουν» αδιαφορώντας για τις επιλογές του. Μια ιδιότυπη μετα-δημοκρατική απολυταρχία την ονομάζει ο Χάμπερμας. Αρα, είναι πλέον επιτακτική η θεσμική αναδιοργάνωση της Ευρώπης, κάτι που μπορεί να γίνει μόνο μέσα από την αναβάθμιση του Ευρωκοινοβουλίου.

Και είναι επιτακτική γιατί είδαμε πως αυτή η συμπεριφορά οδηγεί τους πολίτες στον ακραίο ευρωσκεπτικισμό, που ανεξέλεγκτος οδηγεί σε φυγόκεντρες τάσεις αποσύνθεσης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Πέραν του μοιραίου Brexit, ήδη βλέπουμε την επέλαση του Κινήματος των 5 Αστέρων και της Λέγκας του Βορρά στην Ιταλία, του AfD στη Γερμανία και του Εθνικού Μετώπου στη Γαλλία, των ακροδεξιών στην Αυστρία, του Ορμπαν στην Ουγγαρία, του Κατσίνσκι στην Πολωνία, τη Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα.

Ο Ευρωπαίος πολίτης πρέπει να αντιληφθεί πως τα προβλήματα πλέον δεν επιδέχονται εθνικές λύσεις. Από την οικονομία και το περιβάλλον μέχρι τις μεγάλες νέες «απειλές», όπως το προσφυγικό-μεταναστευτικό, το δημογραφικό και η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Και αυτά τα νέα προβλήματα, αν δεν εκπονηθούν σχεδιασμένες ολιστικές πολιτικές, είναι αδύνατο να επιλυθούν.