«Οι δεσμοί αίματος δημιουργούν προβληματικές σχέσεις»

Πόσα νομίζουμε πως ξέρουμε για τους πολύ δικούς μας ανθρώπους; Κι αν «το αίμα νερό δεν γίνεται», όταν ανάψουν τα συγγενικά αίματα ο πόλεμος μαίνεται έως εσχάτων…

Το έργο του Γιωργή Τσουρή «170 τετραγωνικά» παίζεται στο Θέατρο Από Μηχανής σε σκηνοθεσία του Γιώργου Παλούμπη, μια τραγωδία «για όλη την οικογένεια», με πρόσωπα της διπλανής πόρτας και καταστάσεις ακραίες και συγχρόνως αναγνωρίσιμες.

Σε μια μικρή επαρχιακή πόλη της Ελλάδας, ο θάνατος του πατέρα ξαναφέρνει κάτω από την ίδια στέγη δυο αδερφές που έμεναν μακριά. Σκληρές αντιθέσεις και διαφωνίες δημιουργούν μια έκρυθμη κατάσταση ανάμεσα στη μικρή εγκυμονούσα αδερφή, τον σύντροφό της και τη μεγάλη αδερφή, η οποία επιστρέφει στο σπίτι μετά από πολυετή απουσία με σκοπό να το πουλήσει.

Μια αιφνίδια απογευματινή επίσκεψη θα φέρει αντιμέτωπους όλους τους αντιήρωες με το παρελθόν, το παρόν και κυρίως το μέλλον τους και θα εκτροχιάσει με κωμικό και απρόσμενο τρόπο την ασταθή πορεία τους.

Κρυμμένα μυστικά, απανωτές ανατροπές και εκκωφαντικές αποκαλύψεις συνθέτουν ένα οικογενειακό συναισθηματικό ντέρμπι κορυφής, σε ένα «ρινγκ» 170 τετραγωνικών μέτρων.

Ενα έργο τοποθετημένο μέσα στην ελληνική οικογένεια την οποία ο «μύθος» θέλει… κραταιά παρά τις συγκρούσεις εντός της και με το περιβάλλον.

Ποια είναι εν τέλει αυτή η… αγία ελληνική οικογένεια, τι ρόλο παίζουν οι περιουσίες, τα μερίσματα, τα αισθήματα, οι δεσμοί αίματος; Και πόσο καταλυτικά επηρεάζει τη δομή της η συνθήκη της επαρχίας;

«Η λέξη “οικογένεια” στη χώρα μας είναι έννοια φορτισμένη» λέει ο Γιώργος Παλούμπης. «Το “βαρύ” τρίπτυχο “Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια” υπάρχει -θεωρώ- ακόμα, συνειδητά ή υποσυνείδητα, στους Ελληνες και καθορίζει συμπεριφορές. Οι “δεσμοί αίματος” ή οποιουδήποτε είδους “δεσμοί”, που γίνονται υποχρεωτικά δεσμά, δημιουργούν, πιστεύω, προβληματικές σχέσεις. Και να μην παρεξηγηθώ: Αγαπώ την οικογένεια. Απλά πιστεύω ότι όπως σε όλες τις συνυπάρξεις των κοινωνικών όντων, έτσι και στην οικογένεια οι λόγοι που μας κρατούν μαζί πρέπει να είναι απλά η αγάπη, η συντροφικότητα, η αλληλοϋποστήριξη κι όχι κάποιου είδους υποχρέωση. Ολες οι σχέσεις, οικογενειακές ή μη, πρέπει να είναι αποτελέσματα επιλογής, ελεύθερης βούλησης και κοινής “συμφωνίας”. Στο “170 τετραγωνικά” τα πράγματα προφανώς δεν είναι τόσο απλά. Η “αγία ελληνική οικογένεια” έχει γίνει ήδη κομμάτια από “τους προηγούμενους” και η επαρχία μιλάει γι’ αυτό. Στην επαρχία, ίσως το “Πατρίς, Θρησκεία…” είναι πιο στέρεα εγκατεστημένο απ’ ό,τι στην πόλη όπου καλώς ή κακώς οι αξίες χάνονται σε ένα χάος πληροφορίας και πληθυσμού, με αποτέλεσμα η συναισθηματική φόρτιση της διάλυσης μιας οικογένειας να έχει μεγαλύτερο προσωπικό και κοινωνικό κόστος. Στο τέλος της ημέρας όμως, ανεξαρτήτως γεωγραφικού χώρου, πάλι για ανθρώπους μιλάμε, που παλεύουν να πετύχουν τις περιουσιακές, συναισθηματικές και υπαρξιακές τους “συμφωνίες” με όλη την ανθρωπιά και τις αδυναμίες τους».

Με άξονα το εδώ και το τώρα της Ελλάδας, το έργο ξεδιπλώνει μια ιστορία με πολλή αγωνία, χιούμορ και σκληρό ρεαλισμό, που καταλύει σκόπιμα τις διακριτές γραμμές ανάμεσα σε δράμα και κωμωδία.

«Σε ένα καλλιτεχνικό αποτέλεσμα επιλέγει κανείς -θεωρώ- τα στοιχεία εκείνα της πραγματικής ζωής που θα εξυπηρετήσουν όσο το δυνατόν καλύτερα τον στόχο του» λέει ο σκηνοθέτης. «Οταν στο κέντρο αυτού του στόχου βρίσκεται ο σύγχρονος άνθρωπος και στην προκειμένη περίπτωση ο Ελληνας, δεν νομίζω ότι θα ήταν δυνατό να λείπει το στοιχείο της κωμωδίας από την παλέτα. Ολα τα χαρακτηριστικά είναι πολύτιμα: οι αξίες των χαρακτήρων, οι στόχοι, τα συναισθήματα, αλλά και η γελοία στιγμή τους. Αυτή είναι η αλήθεια τους, έτσι γίνονται “ολόκληροι”. Αλλωστε πιστεύω ότι τα έργα με τα οποία καταπιάνομαι συνήθως (όπως ο “Χαρτοπόλεμος” του Βαγγέλη Ρωμνιού, ο “Εθνικός Ελληνορώσων” του Αντώνη Τσιοτσιόπουλου, το “Penalty” ή το “Pacman” που είχα γράψει κ.λπ.) δεν είναι ούτε δράματα ούτε κωμωδίες. Ούτε αστυνομικά, ούτε κοινωνικά. Είναι έργα. Με κανονικούς ανθρώπους. Οταν είναι να βαφτίσω ένα τέτοιο έργο ως προς το είδος του, είναι το χειρότερό μου»…

Ο Γιώργος Παλούμπης, έχοντας εμπειρία και γνώση πάνω στον νεοελληνικό ρεαλισμό, για τον οποίο θεωρείται σπεσιαλίστας σκηνοθέτης, πιστεύει ότι τα θέματα που εμπνέουν σήμερα τον Ελληνα συγγραφέα επηρεάζονται από την πολιτικοκοινωνική πραγματικότητα.

«Αν και δεν γνωρίζω το σύνολο των νεοελληνικών έργων που έχουν γραφτεί τελευταία, έχω την αίσθηση ότι η κατάσταση που βίωσε η χώρα τα τελευταία 10-12 χρόνια κίνησε τη θεατρική συγγραφή να βάλει τον σύγχρονο άνθρωπο πάλι στο παιχνίδι με την “πολιτική” του ιδιότητα. Είχα πει και τα προηγούμενα χρόνια ότι ελπίζω η κρίση να γεννήσει ένα ρεύμα θεατρικών έργων που θα ασχοληθούν μ’ αυτή την ιδιαίτερη περίοδο, εκφράζοντας με οποιονδήποτε τρόπο το συναίσθημα και την ατμόσφαιρά της. Βέβαια, δεν εννοώ να στοχεύουν στην καταγραφή της συγκεκριμένης εποχής, αλλά με αφορμή το σήμερα να μιλούν για πανανθρώπινα θέματα και αξίες. Κι αυτό νομίζω πως ήδη συμβαίνει».

? Info:

Από Mηχανής Θέατρο, Πάνω Σκηνή (Ακαδήμου 13, Μεταξουργείο, τηλ.: 210 523 2097). Δραματουργική επεξεργασία: Γιώργος Παλούμπης – Βάλια Παπακωνσταντίνου. Μουσική – Video εγκατάσταση: Γιωργής Τσουρής. Σκηνικά: Κωνσταντίνα Μαρδίκη – Ελλη Παπαδάκη. Κοστούμια: Βασιλική Σύρμα. Φωτισμοί: Σεμίνα Παπαλεξανδροπούλου. Παίζουν: Αμαλία Αρσένη, Βάλια Παπακωνσταντίνου, Αντώνης Τσιοτσιόπουλος, Αννα Πατητή, Γιωργής Τσουρής. Μέχρι τις 20 Απριλίου κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21.00.