Χούντα και νέες διαδηλώσεις στο Σουδάν

Ο Σουδανός υπουργός Άμυνας, Άουαντ Άχμεντ Μπεναούφ, ορκίστηκε πρόεδρος του νέου «στρατιωτικού συμβουλίου» που ανέλαβε την εξουσία στη χώρα έπειτα από το πραξικόπημα που ανέτρεψε τον επί 30 χρόνια πρόεδρο, Όμαρ αλ Μπασίρ, ο οποίος βγαίνει από το προσκήνιο αλλά το καθεστώς παραμένει ίδιο.

Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου στρατού Καμάλ Αμπντέλ Μαρούφ ορίστηκε αντιπρόεδρος του συμβουλίου, το οποίο ανακοινώθηκε ότι θα διοικήσει τη χώρα για μια μεταβατική περίοδο δύο ετών. Χθες ο Μπεναούφ ανακοίνωσε «την πτώση του καθεστώτος και την κράτηση σε ασφαλή τοποθεσία του επικεφαλής του» υποστηρίζοντας πως θα διεξαχθούν εκλογές μετά τη διετία. 

Χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν χθες βράδυ στο Χαρτούμ μπροστά από το αρχηγείο ενόπλων δυνάμεων, παρά την νυχτερινή απαγόρευση κυκλοφορίας από τον στρατό μετά τις 23:00. «Ειρήνη, δικαιοσύνη, ελευθερία» φώναζαν οι διαδηλωτές συνεχίζοντας για έκτη συνεχή μέρα την καθιστική τους διαμαρτυρία, ενώ διαμήνυσαν ότι δεν θα σταματήσουν τις κινητοποιήσεις τους.

Η κυριότερη οργάνωση που διοργανώνει τις συνεχείς αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, με «μπροστάρισσες» τις γυναίκες, εδώ και τέσσερις μήνες απέρριψε την ανακοίνωση μιας μεταβατικής περιόδου υπό το στρατιωτικό.

Όλο το πρωί, ενώ η κρατική τηλεόραση διέκοψε το πρόγραμμα της τα ξημερώματα για να προαναγγείλει μια «σημαντική αναγγελία των ενόπλων δυνάμεων», ένα τεράστιο πλήθος έφτασε στο κέντρο της πρωτεύουσας αναμένοντας την αποχώρηση του Μπασίρ από την εξουσία, την οποία κατέλαβε με πραξικόπημα το 1989.

«Το καθεστώς έπεσε, το καθεστώς έπεσε!» τραγουδούσαν οι χιλιάδες διαδηλωτές που έκαναν καθιστική διαμαρτυρία από το Σάββατο μπροστά από το κτίριο του επιτελείου των ενόπλων δυνάμεων. Αλλά μετά την ανακοίνωση το απόγευμα, η χαρά άρχιζε να ξεθωριάζει και μετατράπηκε σε οργή.

Την ώρα που είδηση για την πτώση του Μπασίρ έκανε το γύρο του κόσμου, το «στρατιωτικό συμβούλιο» ανέστειλε το Σύνταγμα της χώρας και κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τρεις μήνες. 

Η Αφρικανική Ένωση (AU) επέκρινε την στρατιωτική ανατροπή του Μπασίρ και ζήτησε ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση στη χώρα. «Η ανάληψη της εξουσίας από το στρατό δεν είναι η κατάλληλη απάντηση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Σουδάν και τις προσδοκίες του λαού του» δήλωσε ο Πρόεδρος της Επιτροπής της Ένωσης Μούσα Φακί.

Από την άλλη, η γειτονική Αίγυπτος, η οποία αντέδρασε πρώτη χώρα στις εξελίξεις και στην οποίαο στρατός εκδίωξε τον Χόσνι Μουμπάρακ από την εξουσία το 2011 υπό την πίεση λαϊκών κινητοποιήσεων, ανέφερε ότι είναι «σίγουρη για την ικανότητά του λαού και του στρατού» για να φέρει αυτή τη μετάβαση.

Επίσης, ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εξέφρασε την ελπίδα σήμερα ότι το Σουδάν θα επιστρέψει σε μια «ομαλή δημοκρατική διαδικασία», μετά από την πτώση του Μπασίρ, στενού συμμάχου της Άγκυρας.

Η Γερμανία, μέσω της υπουργού Άμυνας Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε ότι η κατάσταση δίνει στο Σουδάν μια «ευκαιρία» να επιτύχει τη «συγκρότηση μιας δημοκρατικής διακυβέρνησης».

Τι λένε Ε.Ε. και ΗΠΑ

Στη συνέχεια η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Φεντερίκα Μογκερίνι, προέτρεψε τον στρατό του Σουδάν να προχωρήσει στην «ταχεία» μεταβίβαση της εξουσίας σε πολιτική, μεταβατική κυβέρνηση, υπογραμμίζοντας τη βούληση που εξέφρασε ο λαός της χώρας τους τελευταίους μήνες, «ειρηνικά» και «αποφασιστικά», για αλλαγή.

«Μόνο μια αξιόπιστη πολιτική διαδικασία χωρίς αποκλεισμούς μπορεί να ικανοποιήσει τις θεμιτές προσδοκίες των Σουδανών και να οδηγήσει στις πολιτικές και οικονομικές μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η χώρα», τόνισε η Μογκερίνι σε ανακοίνωση που έδωσε στη δημοσιότητα η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ).

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έδωσε εντολή στο μη απολύτως απαραίτητο διπλωματικό προσωπικό του να εγκαταλείψει το Σουδάν, μετά την ανατροπή του Μπασίρ.

Σε ενημερωμένη ταξιδιωτική του οδηγία, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών προτρέπει τους Αμερικανούς «να μην ταξιδεύουν στο Σουδάν» εξαιτίας «της εγκληματικότητας, της τρομοκρατίας, των πολιτικών ταραχών, των απαγωγών, και των ένοπλων συγκρούσεων», σημειώνοντας ότι «την 11η Απριλίου 2019, το υπουργείο διέταξε την αποχώρηση όλων των μη απολύτως απαραίτητων κυβερνητικών υπαλλήλων των ΗΠΑ» στη χώρα.

Θυμίζουμε ότι ο Ιμπν Αούφ ήταν ανάμεσα στους ανώτερους Σουδανούς αξιωματούχους στους οποίους είχαν επιβληθεί κυρώσεις από την Ουάσινγκτον το 2007 για «τους ρόλους τους στη βία και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Νταρφούρ».

«Έχει τεθεί σε ισχύ εθνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε όλο το Σουδάν, που δίνει στις δυνάμεις ασφαλείας ευρύτερες εξουσίες ως προς τις συλλήψεις και τις φυλακίσεις», τονίζει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

«Οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν διευρυμένες εξουσίες, μπορούν να κρατούν και να συλλαμβάνουν οποιονδήποτε θεωρούν ότι υπονομεύει τη δημόσια τάξη, συμπεριλαμβανομένων διαδηλωτών ή όσων υποπτεύονται ότι υποστηρίζουν τους διαδηλωτές».

 «Να παραδοθεί ο Όμαρ ελ Μπασίρ στο ΔΠΔ»

Η Διεθνής Αμνηστία έκρινε ότι πρέπει ο Μπασίρ να οδηγηθεί ενώπιον της Δικαιοσύνης, αφού «καταζητείται για ορισμένες από τις πιο ειδεχθείς παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της γενιάς μας και πρέπει να λογοδοτήσει επιτέλους για τις πράξεις του».

Ο γενικός γραμματέας της ΜΚΟ, Κούμι Νάιντου, τόνισε πως οι αρχές της αφρικανικής χώρας πρέπει τώρα να παραδώσουν τον Όμαρ ελ Μπασίρ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο ώστε τα θύματα των ακατονόμαστων εγκλημάτων του να δει να αποδίδεται δικαιοσύνη», πρόσθεσε.

Το 2009, το ΔΠΔ, που εδρεύει στη Χάγη (Ολλανδία), είχε προχωρήσει στην έκδοση εντάλματος σύλληψης του Μπασίρ για «εγκλήματα πολέμου» και «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας» στο Νταρφούρ, ενώ το 2010 στο κατηγορητήριο σε βάρος προστέθηκε η «γενοκτονία».

Η Δ.Α. Αμνηστία επισήμανε ότι της προκαλούν «συναγερμό» τα νέα μέτρα έκτακτης ανάγκης που επέβαλε το μεταβατικό στρατιωτικό συμβούλιο και προέτρεψε τις στρατιωτικές αρχές να φροντίσουν αυτά τα μέτρα να μην σημάνουν περαιτέρω περιστολή των ελευθεριών.

«Οι στρατιωτικές αρχές του Σουδάν πρέπει να εξασφαλίσουν ότι οι νόμοι περί κατάστασης έκτακτης ανάγκης δεν θα πλήξουν τα δικαιώματα των πολιτών», σημείωσε ο Νάιντου.

Και προέτρεψε τις μεταβατικές αρχές να «λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διευκολύνουν την ειρηνική μεταβίβαση της εξουσίας στο Σουδάν», προσθέτοντας πως αυτό συνεπάγεται «την τήρηση» των δικαιωμάτων «της ελευθερίας της έκφρασης και της συνάθροισης».

Ο γ.γ. της ΜΚΟ έκρινε ότι η διεθνής κοινότητα οφείλει να αναγνωρίσει το θάρρος που έδειξε ο λαός του Σουδάν διεκδικώντας τα δικαιώματά του και την ελευθερία του, ενώ σημείωσε επίσης ότι «οι σημερινές εξελίξεις πρέπει επίσης να αποτελέσουν αφύπνιση για τους ηγέτες σε όλο τον κόσμο που νομίζουν ότι η εξουσία τους τούς επιτρέπει να στερούν από τους πολίτες τους θεμελιώδη δικαιώματά τους».