Μετά τον «Θείο Βάνια» και τις «Βάκχες» έρχεται η τρίτη συνεργασία του Εκτορα Λυγίζου και της ομάδας Grasshopper με το Θέατρο του Νέου Κόσμου, αυτή τη φορά με το δημοφιλέστερο αλλά και πιο αινιγματικό έργο του Σέξπιρ, σε μια καινούργια διασκευή για έξι ηθοποιούς. «Η τραγική ιστορία του Αμλετ, ενός πρίγκιπα της Δανίας», που κάνει πρεμιέρα αύριο, ακολουθεί πιστά την πλοκή του «Αμλετ» επιχειρώντας να ανακαλύψει τους μηχανισμούς του.
Σύμφωνα με τον γνωστό μεσαιωνικό μύθο, ένας πρίγκιπας της Δανίας καλείται να σκοτώσει τον θείο του παίρνοντας εκδίκηση για τη δολοφονία του πατέρα του. Ομως, αντίθετα με αντίστοιχες ιστορίες εκδίκησης στην αρχαία ελληνική τραγωδία, ο πρίγκιπας συνεχώς αναβάλλει την πράξη μπαίνοντας σε έναν ωκεανό αμφιβολιών και φλερτάροντας με την τρέλα. Στα χέρια του Σέξπιρ, αυτή η τυπική ιστορία εκδίκησης μετατρέπεται σε ένα πολυσύνθετο έργο, πάνω στα όρια της αυτενέργειας του ανθρώπου, στη φύση της επιθυμίας, στις λειτουργίες του πένθους, στην αυτοκτονία, στο ίδιο το θέατρο, αλλά και στους μηχανισμούς της εξουσίας.
Θέατρο του Νέου Κόσμου
Στην «Τραγική ιστορία του Αμλετ» όλα τα πρόσωπα είναι διχασμένα: ένα κομμάτι τους συλλογίζεται, αφηγείται και καθοδηγεί ψάχνοντας απεγνωσμένα να βρει ή να επινοήσει ένα νόημα, ενώ ένα άλλο κομμάτι τους δρα και βιώνει. Αυτόν τον διχασμό των προσώπων θα εξερευνήσει η παράσταση, χρησιμοποιώντας ως βασικό εργαλείο το παιχνίδι που παίζεται ανάμεσα στον σκηνοθέτη και τον ηθοποιό. Αλλωστε το ίδιο το έργο μπορεί να διαβαστεί ως μια σειρά επάλληλων «σκηνοθεσιών». Σκηνοθέτης είναι το φάντασμα του πατέρα, που προσπαθεί να συντονίσει τον Αμλετ στην ιστορία της εκδίκησης· σκηνοθέτες ο Πολώνιος και ο Κλαύδιος, που στήνουν τις παγίδες τους· σκηνοθέτης ο ίδιος ο Αμλετ, που στήνει την ιστορία της τρέλας του. Και πάνω απ’ όλους, σκηνοθέτης είναι ο ίδιος ο συγγραφέας, που στήνει τον πελώριο δαίδαλο – το έργο.
«Ξεκίνησα μελετώντας το πρωτότυπο κείμενο και τα φιλολογικά και πραγματολογικά σχόλια και έχοντας σαν οδηγούς μου τρεις μεταφράσεις που αγαπάω πολύ και με εμπνέουν: του Διονύση Καψάλη για την εξαιρετική καθαρότητα και διαύγειά της, του Γιώργου Χειμωνά για τα νοητικά άλματα και τις ελευθερίες της και του Ιάκωβου Πολυλά γιατί φέρνει ένα στιχουργικό παιχνίδι μιας άλλης εποχής», μας λέει ο Εκτορας Λυγίζος που υπογράφει τη διασκευή, τη σκηνοθεσία ενώ ταυτόχρονα παίζει στην παράσταση.
«Ούτως ή άλλως το έργο του Σέξπιρ είναι ένα ποιητικό κείμενο με απότομες αλλαγές ύφους. Περνάει με μεγάλη ελευθερία από πυρετώδεις εσωτερικούς συλλογισμούς σε λογοπαίγνια και ευφυολογήματα, σε προσευχές και εξομολογήσεις, σε φιλοσοφικές αναλύσεις και μακροσκελείς οδηγίες του ενός προσώπου προς το άλλο. Προχώρησα προσεκτικά, στίχο στίχο, προσπαθώντας να παρακολουθήσω πιστά την ιστορία αλλά και να διατηρήσω τη δική μου ελευθερία απέναντι στο υλικό, διαμορφώνοντας μια στιχουργική που θα αποδίδει τη σκέψη και το βάσανο των προσώπων, τις απορίες τους, τους διχασμούς τους και την αμφιθυμία τους».
Οπως όλοι γνωρίζουμε, ο «Αμλετ» ξεκινά με την εμφάνιση ενός φαντάσματος. «Είναι η πατρική εντολή προσωποποιημένη: συγχρόνως ένα σώμα που πατάει τη σκηνή αλλά και μια φωνή στο μυαλό του ήρωα. Αυτό αποτέλεσε εξαρχής κλειδί για τη διαχείριση όλων των προσώπων», τονίζει ο Εκτ. Λυγίζος. «Με έναν τρόπο όλα τα πρόσωπα είναι κομμάτια και εκδοχές του κεντρικού ήρωα. Σαν το έργο να είναι μια βασανιστική συνομιλία του ήρωα με τις φωνές του. Τον καθρεφτίζουν αλλά και τους καθρεφτίζει. Για μένα οι έξι ηθοποιοί είναι ένας περίεργος Χορός που επιστρέφουν στη σκηνή πάλι και πάλι για να αφηγηθούν μια ιστορία που μοιάζει να μην έχει τέλος. Σαν να ψάχνουν βασανιστικά ένα τέλος που θα τους λυτρώσει. Για όλα τα πρόσωπα ισχύει αυτό που λέει ο Κλαύδιος στην προσευχή του: “Σα να στέκομαι απέναντι σε δύο χρέη. Και να σκέφτομαι: από ποιο ν’ αρχίσω. Και μένω ακίνητος – άπρακτος. Κι απ’ τα δυο δεν κάνω κανένα”».
Ομως και οι θεατές έχουν τον δικό τους «ρόλο» σ’ αυτό το θεατρικό «παιχνίδι». Οπως εξηγεί ο σκηνοθέτης, «με την Κλειώ Μπομπότη καταλήξαμε σε έναν σκηνικό χώρο που αποτελεί ένα καθρέφτισμα της κερκίδας των θεατών. Ενα απομεινάρι κερκίδας όπου κατοικούν τα πρόσωπα-φαντάσματα: εκεί δρουν, εκεί συλλογίζονται, εκεί παρακολουθούν και καθοδηγούν το ένα το άλλο. Παράγουν τους ήχους και τις μουσικές τους, φέρνουν τα φώτα και τους φωτισμούς. Στήνουν και ξαναστήνουν σκηνές σε διαδοχικές απόπειρες να διαχειριστούν τα τραύματά τους και να φέρουν το πολυπόθητο τέλος που θα τους απελευθερώσει από το βαρύ χρέος που κουβαλάνε».
Info: Θέατρο του Νέου Κόσμου – Κεντρική Σκηνή, Αντισθένους 7 & Θαρύπου, Νέος Κόσμος, τηλ.: 210-9212900. «Η τραγική ιστορία του Αμλετ, ενός πρίγκιπα της Δανίας». Διασκευή – Σκηνοθεσία: Εκτορας Λυγίζος. Σκηνικό: Κλειώ Μπομπότη. Κοστούμια: Αλκηστη Μάμαλη. Σχεδιασμός φωτισμών: Δημήτρης Κασιμάτης. Παίζουν οι: Δήμητρα Βλαγκοπούλου, Κωνσταντίνος Ζωγράφος, Εκτορας Λυγίζος, Αρης Μπαλής, Ηρώ Μπέζου, Αινείας Τσαμάτης. Μέχρι 2 Ιουνίου. Παραστάσεις: Τετάρτη, Σάββατο στις 18.00. Πέμπτη, Παρασκευή, Κυριακή στις 21.00.
