«Δανεικά και αγύριστα» είχαν χαρακτηριστεί και από το πόρισμα της πλειοψηφίας της εξεταστικής επιτροπής της Βουλής για τα κόμματα τα επίμαχα δάνεια που έλαβαν από τις τράπεζες το ΠΑΣΟΚ και η Ν.Δ. και που μέχρι σήμερα ανέρχονται σε περισσότερα από 400 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς καμία δυνατότητα να τα εξοφλήσουν ή τουλάχιστον να τα ρυθμίσουν.
Το ογκωδέστατο πόρισμα της εξεταστικής επιτροπής για τα δάνεια σε ΜΜΕ και κόμματα, το οποίο εν συνεχεία παραδόθηκε στις εισαγγελικές αρχές, στο σκέλος που αφορά τα «θαλασσοδάνεια» των κομμάτων στηλιτεύει αυτή την πρακτική της δανειοδότησης, καθώς χορηγήθηκαν στα δύο κόμματα χωρίς αυτά να διαθέτουν (ούτε μέχρι και σήμερα) κινητή και ακίνητη περιουσία, τουλάχιστον τέτοια ώστε να επαρκεί ως εγγύηση για τη λήψη δανείου.
Η κρατική χρηματοδότηση
Τα δάνεια λαμβάνονταν με μοναδική προσδοκία την κρατική χρηματοδότηση και μάλιστα με βάση τις πλέον αισιόδοξες προβλέψεις. Η τότε εκλογική δύναμη των δύο κομμάτων τούς δημιουργούσε την εντύπωση ότι τα δεδομένα, εκλογικά και οικονομικά, δεν πρόκειται να μεταβληθούν σημαντικά ή δραματικά τα επόμενα χρόνια και έτσι ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. υπέγραψαν και δέσμευσαν υπέρ των πιστωτών (τραπεζών) το σύνολο της ετήσιας κρατικής χρηματοδότησης για απροσδιόριστη χρονική περίοδο, ενώ το ίδιο έκαναν και στη διάρκεια της οικονομικής κρίσης.
«Μοιραία με τέτοιο τρόπο και σε τέτοιο ύψος οικονομική δέσμευση των πολιτικών κομμάτων της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ πρέπει να θεωρείται αμφίβολη, το ίδιο και η νομιμότητα της απόφασής τους να εκχωρήσουν οικονομικούς πόρους και μάλιστα με τη μορφή της απλής προσδοκίας…», σημειώνεται χαρακτηριστικά στο πόρισμα της εξεταστικής επιτροπής.
Τα δάνεια δίνονταν με την προσδοκία της κρατικής χρηματοδότησης, κάτι που στη συνέχεια τα κατέστησε μη ενήμερα και μη εξυπηρετούμενα, με αποτέλεσμα να ζημιωθούν οι πιστώτριες τράπεζες. Σε αυτό το σημείο του πορίσματος αποδοκιμάζονται και οι εκπρόσωποι των τραπεζών, η στάση των οποίων κατά την κρίση του πορίσματος παρουσιάζει ποινικό ενδιαφέρον.
Για τον υπέρογκο τραπεζικό δανεισμό των κομμάτων, εκτός από τα κομματικά στελέχη, περισσότερα από εκατό στελέχη τραπεζών βρίσκονται σήμερα υπό δίωξη για το αδίκημα της απιστίας με βάση την παραγγελία που δόθηκε από την Εισαγγελία του Οικονομικού Εγκλήματος στην Εισαγγελία Πρωτοδικών. Η έρευνα βασίστηκε κυρίως στην απόρρητη έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος το 2013 η οποία ανέδειξε και την ευθύνη των τραπεζικών στελεχών. Την έρευνα διενήργησαν τότε τρεις εισαγγελείς, ο Γιάννης Δραγάτσης, ο Γιώργος Καλούδης και ο Χρήστος Ντζούρας.
Τον Οκτώβριο του 2011, μετά τα διαδοχικά δημοσιεύματα στον Τύπο για τα περιβόητα δάνεια των κομμάτων, σε γενικευμένη συζήτηση στη Βουλή (σ.σ.: στην οποία γίνεται αναφορά στο πόρισμα Καλούδη) και σε ερωτήσεις του βουλευτή Ελ. Αυγενάκη και τεσσάρων βουλευτών με επικεφαλής την Ντόρα Μπακογιάννη (πρόεδρο της Δημοκρατικής Συμμαχίας) διατυπωνόταν ως βασικό αίτημα να υπάρξει νομοθετική παρέμβαση για την κατάργηση της σύναψης τραπεζικών δανείων από τα κόμματα.
Τότε ζητήθηκαν η «εκκαθάριση των χρηματοδοτήσεων και του δανεισμού των κομμάτων των τελευταίων δεκαπέντε ετών» και η επικράτηση της απόλυτης διαφάνειας στα οικονομικά τους. Απαντώντας ο τότε υπουργός Εσωτερικών Τ. Γιαννίτσης επιβεβαίωσε το ύψος του τραπεζικού δανεισμού και τόνισε την ανάγκη να ανοίξει ουσιαστικός διάλογος για την τροποποίηση της ισχύουσας νομοθεσίας.
Νομοθετικά κόλπα
Η εξαιρετικά δυσχερής οικονομική θέση της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ, κομμάτων εξουσίας μέχρι το 2012, δεν τους επέτρεπε να αντιμετωπίσουν ακόμη και τις βασικές λειτουργικές τους ανάγκες. Εν όψει δε των επικείμενων βουλευτικών εκλογών, επιχείρησαν να τροποποιήσουν νομοθετικά τους όρους των δανειακών συμβάσεων και να τους ρυθμίσουν μονομερώς.
Τότε, ο γραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ και ο γραμματέας της Πολιτικής Επιτροπής της Ν.Δ. ζήτησαν με κοινή τροπολογία τη διαγραφή των ανεξόφλητων τόκων, τη μείωση στο μισό του επιτοκίου δανεισμού, την αναγνώριση ως ανεκχώρητης και ακατάσχετης της τελευταίας δόσης της κρατικής χρηματοδότησης του 2011 και την παρακράτηση ποσοστού από την καταβαλλόμενη τα επόμενα χρόνια υπέρ των τραπεζών για την αποπληρωμή των δανείων τους. Ηρθαν όμως αντιμέτωποι με έντονες αντιδράσεις και υποχρεώθηκαν τελικά να αποσύρουν την τροπολογία.
Το πρόβλημα όμως παρέμεινε όσο πλησίαζε η προκήρυξη των εκλογών κι έτσι το 2013 με φωτογραφική τροπολογία που εισήχθη λάθρα σε άσχετο νομοσχέδιο από τρεις βουλευτές της Ν.Δ. και υπερψηφίστηκε από Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ έκλεισαν το θέμα των ποινικών ευθυνών. Ωστόσο η νέα έρευνα που ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2017 για την υπόθεση των «θαλασσοδανείων» των κομμάτων κατέληξε στην απαγγελία διώξεων.
Αντιδράσεις από Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ
Συνεχίστηκαν όλο το Σαββατοκύριακο οι απανωτές ανακοινώσεις της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ με βαρύτατες αιχμές όχι μόνο για την κυβέρνηση αλλά μοιραία και για τους οικονομικούς εισαγγελείς που -όπως και το πόρισμα του εισαγγελέα Καλούδη αλλά και το πόρισμα της εξεταστικής επιτροπής- κατέληξαν κι αυτοί με τη σειρά τους σε ποινικές διώξεις σε βάρος των οικονομικών υπευθύνων της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ και των τραπεζικών στελεχών που παρείχαν τις… ευκολίες. Αντίθετα με τη Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχει δίωξη για τον ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ διότι έχουν κάνει ρύθμιση των οφειλών τους.
«Το θράσος του ΣΥΡΙΖΑ είναι γνωστό. Ο κ. Τσίπρας είναι ο μόνος πολιτικός αρχηγός που ζήτησε με επιστολή του από την Εθνική Τράπεζα πολιτικές διευκολύνσεις για δάνειο του ΣΥΡΙΖΑ και το κόμμα του είναι το μόνο (!) που κατόρθωσε να διαγράψει προηγούμενα χρέη του και έβαλε εγγυήσεις για νέο δάνειο τα εκλογικά ποσοστά του ώς το 2023», ανέφερε η Ν.Δ. Μικροπολιτικές σκοπιμότητες και προσπάθεια της κυβέρνησης να αλλάξει η ατζέντα είδε η Φώφη Γεννηματά. Για το ίδιο θέμα ο διευθυντής του ΠΑΣΟΚ Νίκος Σαλαγιάννης επικαλέστηκε την ευκολία με την οποία δάνειζαν οι τράπεζες, ενώ ταυτίστηκε με την ανακοίνωση της Ν.Δ. σε ό,τι αφορά το δάνειο του ΣΥΡΙΖΑ.
