Ιστορική συνεδρίαση, ιστορική απόφαση

Τη συγκατάθεση της Βουλής, προκειμένου να προχωρήσει σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες –διπλωματικές και νομικές– για τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών πήρε χθες το βράδυ η κυβέρνηση, στο τέλος της ιστορικής σχετικής συζήτησης στην Ολομέλεια.

Η αντιπολίτευση ενέκρινε την εισήγηση του προέδρου της Βουλής (το ΚΚΕ διαχώρισε τη θέση του με δική του πρόταση), με τους εκπροσώπους των κομμάτων του δημοκρατικού τόξου να απευθύνουν ηχηρό -και επίκαιρο λόγω εκλογών- μήνυμα στην Ευρώπη, ώστε να μην επιτρέψει στους νοσταλγούς του ναζισμού και τις σκοτεινές ξενοφοβικές δυνάμεις να σηκώσουν κεφάλι. Δεν παρέλειψαν ωστόσο να ασκήσουν κριτική στην κυβέρνηση για αδικαιολόγητη καθυστέρηση και αξιοποίηση του ζητήματος προς όφελος των εκλογικών της επιδιώξεων.

Αναφερόμενος στην ουσία της χθεσινής συζήτησης, ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την άνοδο της Ακροδεξιάς, του εθνικισμού και του ρατσισμού. «Απειλούν να γυρίσουν την Ευρώπη πίσω στο σκοτάδι του μίσους, θέτοντας σε κίνδυνο τις μεγάλες κατακτήσεις των τελευταίων 70 ετών. Την ίδια την Ενωμένη Ευρώπη, την ίδια τη δημοκρατία. Αυτό δεν πρέπει να το επιτρέψουμε», είπε ο πρωθυπουργός, ζητώντας την ίδια στιγμή την ομόθυμη στήριξη του κοινοβουλίου στην πρόθεση της κυβέρνησής του να απευθύνει άμεσα στην κυβέρνηση της Γερμανίας ρηματική διακοίνωση.

«Ρηματική διακοίνωση με την οποία θα επαναλαμβάνει τις απαράγραπτες αξιώσεις της που προκύπτουν από τη ναζιστική εισβολή και κατοχή, καθώς και από τα εγκλήματα πολέμου της ναζιστικής Γερμανίας», είπε, παραπέμποντας αναλυτικά στα αναγραφόμενα στην Εκθεση της Κοινοβουλευτικής Διακομματικής Επιτροπής. «Θα αναμένουμε με καλή θέληση και αισθήματα πραγματικής φιλίας την απάντησή της, αλλά όποια και αν είναι αυτή, αυτή τη φορά θα επανέλθουμε αξιοποιώντας όσα μέσα μάς δίνει ο ευρωπαϊκός και διεθνής νομικός πολιτισμός», συμπλήρωσε με νόημα.

Αποκλείοντας την έννοια του συμψηφισμού, ο κ. Τσίπρας απάντησε σε εκείνους που ισχυρίστηκαν πως η Ελλάδα χρησιμοποιεί τις αξιώσεις της για να διαπραγματευτεί με καλύτερους όρους το χρέος και τη θέση της στην Ε.Ε. λέγοντας πως «αυτή η ιδέα χαρακτηρίζει αυτούς που τη συνέλαβαν. Καμιά σφαγή, καμιά θηριωδία, κανένα έγκλημα, ούτε μια σταγόνα αίμα δεν θα μπορούσε να μπει στη ζυγαριά με κανένα μνημόνιο, καμιά διαπραγμάτευση, καμιά πληρωμή τοις μετρητοίς…».

Καμία καθυστέρηση

Σχολίασε τέλος και παρά το γεγονός πως δεν ήθελε, όπως είπε, να προκαλέσει αντιπαραθέσεις, την κριτική της αντιπολίτευσης περί καθυστέρησης και σκοπιμοτήτων. « Από το ’45 έως το ’15 δεν κυβερνούσε ο ΣΥΡΙΖΑ τη χώρα. Το θέμα που συζητάμε δεν αφορά στο τι συνέβη στο α΄ εξάμηνο της διακυβέρνησής μας, είναι μεγάλης ιστορικής σημασίας θέμα για την Ευρώπη, για τον κόσμο ολόκληρο. Ημουν ο πρώτος πρωθυπουργός που έθεσε το θέμα των αποζημιώσεων στο Βερολίνο. Πάει πολύ να ακολουθείτε κι εδώ την ίδια τακτική..».

Από την πλευρά του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε ρεαλιστική αντιμετώπιση του «πολύπλοκου ζητήματος», τονίζοντας ότι η πιο εφικτή διεκδίκηση είναι αυτή του κατοχικού δανείου. «Χρειάζεται ρεαλισμός, όχι δήθεν ηρωικές χειρονομίες που θα πέσουν στο κενό, όχι να δημιουργήσουμε πρόσκαιρες εντυπώσεις», τόνισε ο πρόεδρος της Ν.Δ., επικρίνοντας την κυβέρνηση για μικροκομματικές σκοπιμότητες εν όψει εκλογών.

Ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι το κόμμα του είχε καταψηφίσει το πόρισμα της επιτροπής, ωστόσο ξεκαθάρισε ότι υπερψηφίζει το διακομματικό κείμενο που ενέκρινε η Ολομέλεια ώς τον ελάχιστο κοινό παρανομαστή. Ανέφερε ακόμη ότι η κυβέρνηση Ν.Δ., το 2012, ξεκίνησε τη συστηματική καταγραφή του αρχειακού υλικού στο υπουργείο Οικονομικών, ενώ τον Ιανουάριο του 2015, πριν από τις εκλογές, είχε προχωρήσει σε ρηματική δακοίνωση προς το Βερολίνο.

«Από το 2015, παρά τα μεγάλα λόγια, η κυβέρνηση Τσίπρα ουσιαστικά απουσίασε από την εθνική προσπάθεια», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης, επικρίνοντας το κυβερνών κόμμα ότι και στο ζήτημα των αποζημιώσεων «είχαμε μία ακόμη θεαματική κωλοτούμπα», ενώ κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι ενώπιον της καγκελαρίου Μέρκελ χαρακτήρισε το ζήτημα «πρωτίστως ηθικό» και όχι υλικό.

Ο πρόεδρος της Ν.Δ. εκτίμησε ότι η διεκδίκηση του κατοχικού δανείου είναι «νομικά ανοιχτή και πολιτικά εφικτή», ωστόσο για τις συνολικές αποζημιώσεις υπενθύμισε την αρνητική για την Ιταλία απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. Παρ’ όλα αυτά, πρόσθεσε, «οι Ελληνες ιδιωτικά πρέπει να συνεχίζουν να διεκδικούν αποζημιώσεις».

Εξαιρετική συγκυρία

Τη συζήτηση έκλεισε ο πρόεδρος της Βουλής, υπογραμμίζοντας την «εξαιρετική» για τη διεκδίκηση των αποζημιώσεων συγκυρία, λόγω της ωρίμασης του θέματος στη χώρα μας, στο εσωτερικό της Γερμανίας αλλά και ευρύτερα στην Ευρώπη.

«Πιστεύω ότι σήμερα είμαστε υποχρεωμένοι να μιλήσουμε με την αίσθηση του καθήκοντός μας, με την αίσθηση της ευθύνης μας και, κατά κάποιον τρόπο, με την ιστορία και να πούμε όλοι μαζί όχι, ποτέ πια φασισμός στην Ελλάδα και στην Ευρώπη!», κατέληξε ο Νίκος Βούτσης, εμφανώς συγκινημένος.

Οι γερμανικές αποζημιώσεις

Συμφώνησε διαφωνώντας η ελάσσων αντιπολίτευση

Με αιχμές για τις πραγματικές προθέσεις της κυβέρνησης αλλά απολύτως σύμφωνοι με τις διεκδικήσεις της χώρας εμφανίστηκαν οι πολιτικοί αρχηγοί της ελάσσονος αντιπολίτευσης.

Τη σύσταση μιας εθνικής επιτροπής προώθησης των ελληνικών διεκδικήσεων πρότεινε η Φώφη Γεννηματά, χαρακτηρίζοντας το ζήτημα «νομικά και οικονομικά ενεργό», τόσο για το κατοχικό δάνειο όσο και για τις πολεμικές επανορθώσεις και την επιστροφή των αρχαιοτήτων. Η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής και του ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε ότι η υπόθεση απαιτεί προσοχή και αποφασιστικότητα και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για μικροκομματικούς σκοπούς.

Η κ. Γεννηματά κατηγόρησε τον ΣΥΡΙΖΑ ότι έθαψε το ζήτημα και «θυμήθηκε τις αποζημιώσεις για προεκλογικούς λόγους» με στόχο την αλλαγή ατζέντας, ενώ επέκρινε τον Αλέξη Τσίπρα για «λεονταρισμούς χωρίς ουσία». Παράλληλα έστειλε σαφές μήνυμα ότι «σε αυτή τη χώρα δεν υπάρχει χώρος για φασίστες».

Καυστικός για τις προθέσεις της κυβέρνησης εμφανίστηκε ο Δημήτρης Κουτσούμπας, υποστηρίζοντας πως ανακινεί το ζήτημα των πολεμικών αποζημιώσεων για προεκλογικά οφέλη και δεν το έκανε όταν έπρεπε για να μη διαταράξει τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ενωση.

«Οσο ήταν αντιπολίτευση, έδινε κάλπικες υποσχέσεις για ψηφοθηρικούς λόγους και τώρα, παραμονές προεκλογικής περιόδου, θυμήθηκε την έκθεση της επιτροπής για να ενισχύσει την τυχοδιωκτική συμμαχία–σκορποχώρι που στήνει και την ονομάζει δήθεν προοδευτική συμμαχία κατά της Ακροδεξιάς και του φασισμού» είπε ο γ.γ. του ΚΚΕ, το οποίο κατέθεσε τη δική του ξεχωριστή πρόταση για «άμεση και χωρίς περιστροφές» διεκδίκηση του συνόλου των αποζημιώσεων από το γερμανικό κράτος.

Καταλογίζοντας και από την πλευρά του προεκλογικές σκοπιμότητες, ο πρόεδρος της Ενωσης Κεντρώων Βασίλης Λεβέντης ρώτησε την κυβέρνηση ποιοι λόγοι την εμπόδιζαν τέσσερα χρόνια να φέρει το ζήτημα στη Βουλή, υποστηρίζοντας πως είναι οι ίδιοι που εμπόδιζαν και όλους τους προηγούμενους πρωθυπουργούς.

Αιχμηρός στην τοποθέτησή του και ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος τόνισε ότι το ζήτημα αυτό «δεν μπορεί να είναι αντικείμενο της μικροκομματικής πρακτικής της διπλής γλώσσας για εσωτερική κατανάλωση και των ανύπαρκτων πράξεων σε διεθνές επίπεδο».

Από την πλευρά του Ποταμιού ο αντιπρόεδρος του κόμματος Γιώργος Μαυρωτάς επισήμανε ότι «η προσπάθεια χρειάζεται σοβαρότητα και όχι μόνο κινήσεις εσωτερικής κατανάλωσης και εντυπωσιασμού. Καμία λήθη, καμία παραγραφή, κανένα μίσος, καμία μικροπολιτική εκμετάλλευση».

Στη συνεδρίαση δεν τοποθετήθηκε ο πρόεδρος των ΑΝ.ΕΛΛ. Πάνος Καμμένος.