Τον ακραία άνισο τρόπο με τον οποίο μοιράστηκαν τα οφέλη της ενιαίας αγοράς στα 25 χρόνια λειτουργίας της αναδεικνύει μια νέα μελέτη του γερμανικού ιδρύματος Bertelsman.
Το γκρέμισμα των συνόρων και η ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων έφεραν περισσότερο χρήμα στα πορτοφόλια των Ευρωπαίων πολιτών. Κατά μέσο όρο αύξησαν το εισόδημά τους κατά 840 ευρώ ετησίως.
Ωστόσο κάποιοι εξ αυτών κέρδισαν πολύ περισσότερα από αυτόν τον μέσο όρο, ενώ κάποιοι άλλοι πολύ λιγότερα, σχεδόν ψίχουλα.
Η ανάλυση των Giordano Mion (Πανεπιστήμιο του Σάσεξ) και Dominic Ponattu (Bertelsman Stiftung) έβαλε στο μικροσκόπιό της περισσότερες από 250 περιφέρειες της Ευρώπης (μεταξύ αυτών και επαρχίες χωρών που δεν ανήκουν στην Ε.Ε., όπως η Ελβετία ή η Νορβηγία), καταγράφοντας τις επιπτώσεις της εσωτερικής αγοράς στο ετήσιο κατά κεφαλήν ΑΕΠ.
Διαπίστωσε ότι oι χώρες και περιοχές του «σκληρού πυρήνα» της Ευρώπης είχαν υψηλότερα κατά κεφαλήν κέρδη και ωφελήθηκαν πολύ περισσότερο από τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου ή της Ανατολικής Ευρώπης.
Τα μεγαλύτερα οφέλη δεν αποκόμισαν οι μεγαλύτερες οικονομίες της Ε.Ε. αλλά οι σχετικά μικρές και ισχυρές εξαγωγικά χώρες.
Κάποιες χώρες που δεν ανήκουν στην Ε.Ε. ή βρίσκονται σε διαδικασία εξόδου από αυτήν ήταν μεταξύ των πιο ωφελημένων της κοινής αγοράς.
Τα μεγαλύτερα εισοδηματικά κέρδη -ανά άτομο και χώρα- αποκόμισε έτσι η Ελβετία, 2.900 ευρώ ανά πολίτη της ετησίως. Ακολούθησαν το Λουξεμβούργο (2.800 ευρώ) και η Ιρλανδία (1.900 ευρώ).
Η έκθεση αποδίδει τα οφέλη αυτών των χωρών στα υψηλά επίπεδα παραγωγικότητας σε συνδυασμό με το μικρό μέγεθος του πληθυσμού τους και τον υψηλό βαθμό ανοίγματος των οικονομιών τους.
Κατά διαβολική σύμπτωση (ή μήπως όχι;) και οι τρεις χώρες ήταν έως πρόσφατα οι κορυφαίοι φορολογικοί παράδεισοι της Γηραιάς Ηπείρου και βασικοί ενδιάμεσοι ή τελικοί αποδέκτες κεφαλαιακών ροών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, αρκετά εκ των οποίων ήταν ως γνωστόν προϊόν παράνομων δραστηριοτήτων.
Ωφελημένοι
Μεταξύ των 10 πιο ωφελημένων χωρών της κοινής αγοράς ήταν ακόμη, σύμφωνα με την έκθεση, το Βέλγιο, η Αυστρία και η Ολλανδία αλλά και οι δύο μεγάλες οικονομίες της Ε.Ε., Γαλλία και Γερμανία, το κατά κεφαλήν ετήσιο όφελος των οποίων προσέγγισε τα 1.074 και 1.046 ευρώ, αντίστοιχα.
Από την άλλη πλευρά, στη Νότια Ευρώπη, τα κέρδη που αποκόμισαν οι χώρες της και οι λαοί της ήταν δραματικά μικρότερα.
Το κατά κεφαλήν ετήσιο όφελος της Ισπανίας από τη συμμετοχή της στην κοινή αγορά ήταν 590 ευρώ, της Πορτογαλίας 500 ευρώ ενώ της Ελλάδας μόλις 400 ευρώ, δηλαδή επτά φορές λιγότερα από το αντίστοιχο όφελος του Λουξεμβούργου.
Σε επίπεδο περιφερειών, πρωταθλήτριες αναδείχθηκαν οι βιομηχανικές περιοχές και τα αστικά κέντρα.
Οι εν λόγω περιοχές χαρακτηρίζονται ακόμη από τις ισχυρές ροές υψηλά εξειδικευμένων εργαζομένων και επιχειρήσεων καθώς το γκρέμισμα των συνόρων προώθησε τη συγκέντρωση βιομηχανιών πανευρωπαϊκά σε μεγάλους κόμβους.
Πόλεις όπως το Βερολίνο ωφελήθηκαν έτσι από την αναπτυσσόμενη αγορά start-ups, το Λονδίνο και η Ζυρίχη από τη χρηματοπιστωτική τους βιομηχανία.
Η Ζυρίχη ήταν η πλέον κερδισμένη περιφέρεια της Ευρώπης από την ενιαία αγορά, με κατά κεφαλήν εισοδηματικό όφελος 3.950 ευρώ, ενώ Λονδίνο με 2.700 ευρώ και Βρυξέλλες με 2.470 ευρώ ακολούθησαν.
Στον αντίποδα βρέθηκαν οι συνήθεις ύποπτοι, δηλαδή οι αγροτικές περιφέρειες της Ανατολικής και της Νότιας Ευρώπης.
Περιφέρειες της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και της Ελλάδας εμφάνισαν μεταξύ αυτών τα χαμηλότερα κατά κεφαλήν εισοδηματικά κέρδη από τη συμμετοχή τους στην ενιαία αγορά, μεταξύ 120 και 500, το πολύ, ευρώ.
