Ο ψυχρός πόλεμος «παγώνει» ξανά την Ευρώπη

Διχασμένη παρακολουθεί η Ευρώπη τη νέα όξυνση της ψυχροπολεμικής αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, μετά και τη μετωπική επίθεση του Αμερικανού αντιπρόεδρου Μάικ Πενς κατά των… απρόθυμων Ευρωπαίων στη διάσκεψη κορυφής του Μονάχου, αλλά και τις προχτεσινές ευθείες απειλές του Βλαντίμιρ Πούτιν κατά της Δύσης στο ετήσιο διάγγελμά του από τη Μόσχα.

Για όσους μάλιστα δεν το είχαν ήδη αντιληφθεί, το σχίσμα επιβεβαίωσε χτες και ο ίδιος ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, που σε συνέντευξή του στη γαλλική «Le Monde» δήλωσε πως «[Η] Διάσκεψη για την Ασφάλεια του Μονάχου φαίνεται πως διεύρυνε ακόμα περισσότερο το ρήγμα ανάμεσα στα μέλη της Συμμαχίας».

Ας ξεκινήσουμε όμως από τον «τσάρο». Ο οποίος, αφού περιέγραψε στο διάγγελμά του, πως σκοπεύει να καταστρέψει με υπερσύγχρονους πυραύλους τα «στρατηγικά κέντρα αποφάσεων» στην Ευρώπη, αν δεχθεί επίθεση από τους νέους πυραύλους μέσου βεληνεκούς που θέλει να εγκαταστήσει στην Ανατολική Ευρώπη η Αμερική, μετά τη μονομερή της απόσυρση από την ειρηνευτική Συνθήκη INF, τη νύχτα βγήκε στη ρωσική τηλεόραση και πέταξε νέο «γάντι» προς τις ΗΠΑ, λέγοντας πως η Ρωσία είναι «στρατιωτικά έτοιμη» για μια κρίση όπως εκείνη των Πυραύλων στην Κούβα το 1962, αν οι ΗΠΑ «φανούν αρκετά ανόητες ώστε να επιθυμούν μια τέτοια κρίση», και πως η χώρα του «διατηρεί το πλεονέκτημα» στο πρώτο πυρηνικό πλήγμα!

Υπερηχητικοί πύραυλοι

Ο Πούτιν εξήγησε με το γνωστό παγωμένο ύφος του πως, εκτός από τους νέους «αχτύπητους» πυραύλους εδάφους-εδάφους, με ταχύτητα μέχρι και 9 φορές μεγαλύτερη εκείνης του ήχου, η Ρωσία μπορεί να αναπτύξει υπερηχητικούς πυραύλους σε πλοία και υποβρύχια που θα παραμονεύουν έξω από τα αμερικανικά χωρικά ύδατα, αν η Ουάσινγκτον κάνει κινήσεις για να αναπτύξει μέσου βεληνεκούς όπλα στην Ευρώπη.

«Μιλάμε για υποβρύχια ή πλοία επιφανείας. Και μπορούμε να τα βάλουμε, δεδομένης της ταχύτητας και του βεληνεκούς (των πυραύλων μας) […] σε ουδέτερα ύδατα. Επιπλέον δεν θα είναι στάσιμα, κινούνται και πρέπει να τα βρουν. Ας το υπολογίσουν μόνοι τους – εννιά μαχ [ταχύτητα], χίλια χιλιόμετρα [βεληνεκές]. Ο υπολογισμός δεν θα είναι υπέρ τους, τουλάχιστον όπως έχουν σήμερα τα πράγματα. Αυτό είναι σίγουρο», δήλωσε ο Πούτιν, περιγράφοντας την Αποκάλυψη…

Ως γνωστόν, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε την προηγούμενη προειδοποίηση του Πούτιν ως «συνηθισμένη ρωσική προπαγάνδα», λέγοντας πως έχει στόχο να αποσπάσει την προσοχή από το γεγονός ότι η Μόσχα, όπως υποστηρίζει η Ουάσινγκτον, παραβιάζει τη Συνθήκη για τις Πυρηνικές Δυνάμεις Μέσου Βεληνεκούς (INF).

Ομως στρατιωτικοί ειδικοί δεν συμμερίζονται αυτή την άποψη και παίρνουν τις απειλές Πούτιν πολύ σοβαρά, καθώς η νέα κούρσα των εξοπλισμών ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και τη Μόσχα έχει ήδη αρχίσει.

Και μπορεί ο Πούτιν να έχει δηλώσει πως δεν θέλει μια κούρσα των εξοπλισμών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά εκτιμά –με το δίκιο του– πως δεν θα έχει άλλη επιλογή παρά να δράσει, αν η Ουάσινγκτον αναπτύξει νέους πυραύλους στην Ευρώπη, μερικοί από τους οποίους, όπως λέει, «θα μπορούν να πλήξουν τη Μόσχα μέσα σε 10 με 12 λεπτά», παραβιάζοντας ουσιαστικά την υπόρρητη πυρηνική «ισορροπία τρόμου», που στη διπλωματική γλώσσα είναι γνωστή ως δόγμα MAD (Mutual Assured Destruction), Αμοιβαία Βέβαιη Καταστροφή.

Πάμε τώρα στον Στόλτενμπεργκ: «Παρατηρούμε πράγματι τελευταία διαφορετικές οπτικές σε σημαντικά θέματα: ασφάλεια, εμπόριο, κλίμα, πυρηνικό πρόγραμμα Ιράν κτλ. Δεν είναι καινούργιο: γνωρίσαμε την κρίση του Σουέζ τη δεκαετία του 1950, την αποχώρηση της Γαλλίας από το στρατιωτικό σκέλος, τον πόλεμο στο Ιράκ. Παρ’ όλα αυτά, καταφέραμε να παραμείνουμε ενωμένοι και να εγγυηθούμε την αμοιβαία μας ασφάλεια. Οσο για τις ΗΠΑ έχουν στην πραγματικότητα αυξήσει την παρουσία τους στην Ευρώπη. Στο Μόναχο το μήνυμα των ΗΠΑ ήταν η επιβεβαίωσή τους στην αποστολή του NATO, με το αίτημα βέβαια προς τους συμμάχους να επενδύσουν περισσότερο στην άμυνα. Επιθυμούν μια ισομερή κατανομή των βαρών».

Και συμπλήρωσε με νόημα πως «[Η] ενότητα της Ευρώπης είναι σημαντική αλλά δεν μπορεί να υποκαταστήσει, να είναι μια εναλλακτική, της βορειοατλαντικής ενότητας. Η άμυνα της Ευρώπης εξαρτάται από το NATO, αφού το 90% των πολιτών της Ε.Ε. κατοικεί σε χώρες-μέλη του NATO […]».

«Πίστη στους διεθνείς θεσμούς»

Περνώντας στο φλέγον θέμα που «έβαλε φωτιά» στο Μόναχο, με τη διαμετρικά αντίθετη στάση των συμμάχων έναντι της Τεχεράνης, ο γ.γ. του ΝΑΤΟ τόνισε: «Ολοι οι σύμμαχοι θεωρούν ότι το Ιράν αναπτύσσει δυνάμεις για να αποσταθεροποιήσει τη Μέση Ανατολή, υποστηρίζει ένοπλες ομάδες, κάνει δοκιμές πυραύλων και δεν πρέπει να αποκτήσει πρόσβαση σε πυρηνικά όπλα. Υπάρχουν, ωστόσο, διαφορετικές οπτικές για τον τρόπο δράσης σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα»…

Και, τέλος, όταν ρωτήθηκε για τους φόβους που εξέφρασε η Ανγκελα Μέρκελ στο Μόναχο για «διάσπαση της διεθνούς τάξης» λόγω της μονομερούς (και… καουμπόικης) αμερικανικής πολιτικής, ο Στόλτενμπεργκ απάντησε διπλωματικά: «Εχω βαθιά πίστη στους διεθνείς θεσμούς, τους οποίους κατά μεγάλο βαθμό έχουν δημιουργήσει οι ΗΠΑ και η Ευρώπη στο πλαίσιο της ευρωατλαντικής συμμαχίας. Βρίσκονται υπό πίεση, αλλά έχουμε την ανάγκη για πιο δυνατούς θεσμούς, για να μειώσουμε τις ανησυχίες, τη μη προβλεψιμότητα και τη διαχείριση των κρίσεων».