Οι λέξεις συλλαμβάνουν άπιαστες εικόνες

● Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;

Ολοι μας, θαρρώ, γράφουμε διά βίου το ένα και μοναδικό βιβλίο: το προχωράμε, το καθυστερούμε, το προσπερνάμε, το χάνουμε, λοξοδρομούμε, μας ξεχνάει, επιστρέφουμε, το συναντάμε πάλι, το φωτίζουμε από διαφορετικές γωνίες, μας θυμάται, μας ξαναβρίσκει. Τομές και ασυνέχειες υπάρχουν έτσι κι αλλιώς στην κατά κόσμον αποσπασματική ζωή μας και, φυσικά, αντικατοπτρίζονται στο εσωτερικό μας συνεχές και διατυπώνονται στην παράλληλη χάρτινη ζωή μας. Σε μένα, η χάρτινη ζωή μου στην πορεία της αλλάζει διαρκώς βήμα: προχωρά πότε πεζή, ως μυθιστορία, πότε με άλματα, ως ποίηση, πότε με τρεχάλες και χοροπηδήματα, ως δήθεν παιδικό βιβλίο ή τραγούδι.

● Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας;

Η ζωγραφική. Επειδή γράφω και ζωγραφίζω (όταν δεν μπορώ να γράψω), θα έλεγα ότι αυτές οι δυο τέχνες είναι συμπληρωματικές για μένα και τα πονήματα της μιας «ερμηνεύουν» τα πονήματα της άλλης. Τα χρώματα φωτίζουν και εικονογραφούν δύσκολες ιστορίες, οι λέξεις συλλαμβάνουν και διατυπώνουν άπιαστες εικόνες.

● Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα…

Βιάστηκα μόνο σε μετάφραση: έπρεπε να παραδώσω εγκαίρως τις Μεγάλες Προσδοκίες του Ντίκενς – για να προλάβουμε άλλον εκδότη. Ενας τεράστιος όγκος δουλειάς, σε 3 μήνες. Και προλάβαμε. Για τα δικά μου βιβλία, όχι, δεν πιέστηκα ποτέ από εκδότη: δεν είμαι μπεστ σελερίστα… Από την άλλη, δεν πίεσα ούτε κι εγώ.

Γενικά γράφω όπως πρέπει: «δύσκολα και απρόθυμα» (Κουαζιμόντο;) Το (ποιητικό) βιβλίο που γράφω τώρα, το Σημειώσεις για το Αγραφο το παιδεύω από το 2013 – και έχω δημοσιεύσει μόνο δυο κομμάτια του…

● Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου…

1) Βαν Γκογκ: Η ζωή ενός μεγάλου ζωγράφου του Ιρβιν Στόουν (μαθαίνοντας ότι πέρασε ζωή δυστυχισμένα ευτυχισμένη αποφάσισα, ενδεκαετής, να γίνω ζωγράφος) 2) Λυρικός Βίος του Σικελιανού (σοκαρισμένη κάπως από τη μεγαλοστομία του, αποφάσισα, δωδεκαετής, να γίνω ποιήτρια) 3) Ο ξένος του Αλμπερ Καμύ (αποφάσισα, τριακοντούτις, πως όλα γίνονται κατά τύχη κι ό,τι είναι να γίνει, θα γίνει…)

● Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;

Θαρρώ πως δεν είχα ποτέ ούτε ξεκάθαρα αρνητικές ούτε ξεκάθαρα θετικές κριτικές (αν εξαιρέσουμε μια του Αντρέα Καραντώνη, τον περασμένο αιώνα, για το πρώτο μου βιβλίο) – ή τουλάχιστον εγώ δεν μπορώ να τις εκλάβω ως τέτοιες…

● Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του…

Να σας αναφέρω τον Ελύτη (και στον ποιητικό και στον πεζό του λόγο) και τον Σινιόσογλου (για τον ποιητικό πεζό του λόγο στο δοκίμιο)

● Σήμερα, υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;

Οπωσδήποτε υπάρχουν λογοτεχνικές παρέες και παρεούλες. Δεν ξέρω όμως κατά πόσο μπορούν να επηρεάσουν την πνευματική κλιματική αλλαγή… Ισως να μπορέσουν κάπως τα παιδιά π.χ της παρέας του Τεφλόν…

● Για ποιο λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας, εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική…

Υποθέτω πως αυτό είναι θέμα εκδοτών και ατζέντηδων…

● Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;

Μάλλον, γιατί αναγκάζομαι να ξεσκονίζω συχνά…

● Σας απασχολεί αν, μεταθανατίως, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας…

Οχι, αλλά μπορεί να με απασχολήσει μεταθανατίως…

Η Παυλίνα Παμπούδη γεννήθηκε στην Αθήνα, σπούδασε Ιστορία – Αρχαιολογία στην Αθήνα και ζωγραφική στο Λονδίνο. Είναι ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων (διετέλεσε γεν. γραμματέας επί πενταετία) και του Κύκλου Ποιητών (με διετή θητεία στο Διοικ. Συμβούλιο). Εχει εκδώσει 14 ποιητικές συλλογές (και τρεις συγκεντρωτικές), πέντε βιβλία πεζογραφίας, περισσότερα από σαράντα βιβλία «δήθεν για παιδιά» και πάνω από είκοσι μεταφράσεις. Εχει συνεργαστεί με το ραδιόφωνο και την τηλεόραση, έχει γράψει πολλά τραγούδια, έχει κάνει τρεις ατομικές εκθέσεις ζωγραφικής και έχει επιμεληθεί την έκδοση πάμπολλων βιβλίων. Τελευταίο ποιητικό της βιβλίο είναι «Το σπίτι στους 40 δρόμους» (Ροές, 2011).