Η Μέι υπαναχωρεί, οι Ευρωπαίοι όμως;

Χωρίς συγκλονιστικά απρόοπτα έληξε η χθεσινή -ενίοτε τεταμένη- συνεδρίαση στη διχασμένη Βουλή των Κοινοτήτων, κατά την οποία τέθηκαν τελικά σε ψηφοφορία τρεις από τις συνολικά δώδεκα (μη δεσμευτικές νομικά) τροπολογίες που είχαν καταθέσει βουλευτές της συμπολίτευσης και της αντιπολίτευσης επί των επόμενων κινήσεων της Τερέζα Μέι στη σκακιέρα του Brexit.

Η Βρετανίδα πρωθυπουργός επιμένει πως η κυβέρνησή της εξακολουθεί να διαπραγματεύεται εντατικά με τους (αδιάλλακτους έως τώρα) Ευρωπαίους, επιδιώκοντας τροποποίηση της τελευταίας στιγμής στη συμφωνία αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε. ώστε να μπορέσει να εγκριθεί από το κοινοβούλιο μέχρι τις 12 Μαρτίου, μόλις 17 μέρες πριν από την προγραμματισμένη ημερομηνία του διαζυγίου στις 29 του μήνα.

Ωστόσο, οι εξαιρετικά εύθραυστες ενδοκυβερνητικές και εσωκομματικές ισορροπίες την ανάγκασαν εν τέλει να προβεί σε μια σημαντική υπαναχώρηση, αφήνοντας πρώτη φορά ανοιχτό το ενδεχόμενο αναβολής του Brexit έως τα τέλη Ιουνίου, αν η συμφωνία αποχώρησης καταψηφιστεί ξανά στη Βουλή.

Αποτέλεσμα: από τη μια φαίνεται να μαλακώνει η στάση τής φανατικά ευρωσκεπτικιστικής πτέρυγας των Συντηρητικών, από την άλλη (είτε για λόγους τακτικής είτε για λόγους ουσίας) εμφανίζεται διχογνωμία μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών για το αν και υπό ποιες προϋποθέσεις είναι σκόπιμο να δοθεί μια χρονική παράταση στο Λονδίνο· απόφαση που απαιτεί ομοφωνία των υπολοίπων 27 κρατών-μελών της Ε.Ε.

Οπως αναμενόταν, το κοινοβούλιο απέρριψε την τροπολογία των αντιπολιτευόμενων Εργατικών που προωθούσε το σχέδιό τους για ήπιο Brexit, προβλέποντας πρωτίστως πλήρη τελωνειακή ένωση του Ηνωμένου Βασιλείου με το ευρωπαϊκό μπλοκ και στενή σχέση με την ενιαία αγορά.

Η καταψήφιση αναγκάζει με τη σειρά της τον ηγέτη του κόμματος Τζέρεμι Κόρμπιν να τηρήσει τη δική του πρόσφατη δέσμευση-υπαναχώρηση και να υποβάλει ή να στηρίξει έτερη τροπολογία για τη διενέργεια δεύτερου δημοψηφίσματος, πιθανότατα μετά την αποφασιστική ψηφοφορία στη Βουλή επί της συμφωνίας αποχώρησης.

Οι βουλευτές απέρριψαν κατόπιν την τροπολογία του σκοτσέζικου κόμματος SNP για αποκλεισμό ενός Brexit χωρίς συμφωνία «υπό οποιεσδήποτε συνθήκες». Με συντριπτική διαφορά 482 ψήφων και τη στήριξη αρκετών Συντηρητικών, παρά τη διαφοροποίηση ορισμένων ευρωσκεπτικιστών βουλευτών τους, εγκρίθηκε τέλος η τροπολογία της Εργατικής Ιβέτ Κούπερ, που κατατέθηκε εν είδει εγγύησης πως η Μέι θα τηρήσει τη δέσμευσή της για κοινοβουλευτική ψηφοφορία επί της συμφωνίας αποχώρησης το αργότερο μέχρι τις 12 Μαρτίου κι αν αυτή απορριφθεί να υπάρξουν άλλες δύο ψηφοφορίες με διακύβευμα μια έξοδο χωρίς συμφωνία και μια ολιγόμηνη αναβολή του Brexit.

Eν μέσω πληροφοριών του BBC πως η κρίσιμη ψηφοφορία για τη συμφωνία αποχώρησης μπορεί να επισπευστεί και να διεξαχθεί την επόμενη κιόλας εβδομάδα, ο επικεφαλής της ευρωφοβικής ομάδας ERG των Συντηρητικών Τζέικομπ Ρις-Μογκ έβαζε πρώτη φορά νερό στο κρασί του, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπερψηφιστεί εν τέλει η συμφωνία με την Ε.Ε., ακόμα κι αν δεν έχει απαλειφθεί ή τροποποιηθεί εκ βάθρων το αγκάθι του backstop (η δικλίδα ασφαλείας για αποφυγή «σκληρών» συνόρων στη διχοτομημένη Ιρλανδία), πιθανώς μέσω προσθήκης ενός νομικά δεσμευτικού παραρτήματος στο αρχικό -μη διαπραγματεύσιμο, κατά την Ε.Ε.- κείμενο.

«Ορισμένοι ευρωσκεπτικιστές βουλευτές των Συντηρητικών ανησυχούν ιδιαίτερα για μια αναβολή της εξόδου, φοβούμενοι πως αυτή ίσως καταλήξει είτε σε άνοιγμα της Μέι προς τους Εργατικούς για μια συμφωνία ενός ηπιότερου Brexit που θα μπορούσε να περάσει στη Βουλή, είτε σε νέο δημοψήφισμα είτε σε γενικές εκλογές με νίκη των Εργατικών» σχολίαζε η Guardian.

Κι ενώ επαπειλείται το ευρωπαϊκό σενάριο-φόβητρο για καθυστέρηση του Brexit μέχρι το 2021, Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφραζαν χθες αντικρουόμενες απόψεις για την πιθανότητα βραχυχρόνιας αναβολής του διαζυγίου.

Πρώτος ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, που δεν απέκλεισε μεν να συναινέσει σε μια τέτοια προοπτική, αρκεί να ξεκαθαριστεί πως δεν θα πρόκειται για αναβολή μιας αναπόφευκτης εξόδου χωρίς συμφωνία. Για το θέμα διαφώνησαν δημόσια στο Παρίσι ο Εμανουέλ Μακρόν κι η Ανγκελα Μέρκελ.

Ο Γάλλος πρόεδρος προειδοποίησε πως θα μπλοκάρει μια αναβολή «χωρίς ξεκάθαρο σκοπό», αν δεν αιτιολογείται δηλαδή στη βάση «μιας νέας επιλογής των Βρετανών», ενώ η Γερμανίδα καγκελάριος τάχθηκε ανοιχτά υπέρ τού να δοθεί λίγος περισσότερος χρόνος στο Λονδίνο για να επιτευχθεί ένα συντεταγμένο Brexit.