Η περίοδος των Χριστουγέννων είναι η ιδανική στιγμή για παρουσίαση έργων που αποτείνονται σε νέους διαφόρων ηλικιών. Βεβαίως, είναι γνωστό ότι η σύνθεση επιτυχημένων καινούργιων μουσικών έργων για παιδιά είναι ένα ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρημα αφού επιζητεί να κινητοποιήσει την πρόσληψη και το συγκινησιακό ενός ακροατηρίου ανελέητα εθισμένου και την υπερπροσφορά άλλων -διόλου ευγενών- ερεθισμάτων. Ωστόσο κάποτε το αποτέλεσμα δικαιώνει την προσπάθεια.
Φέτος, στο πλαίσιο της Οπερας για παιδιά και νέους, η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής πρότεινε σε μια πολύ ωραία παραγωγή «Το Αηδόνι του αυτοκράτορα» της Λένας Πλάτωνος. Το τρομερό παιδί της ελληνικής ηλεκτρονικής μουσικής της δεκαετίας του ’80 με το πρωτοποριακό δημιουργικό έργο συνέθεσε αυτό το «μουσικό παραμύθι με στοιχεία όπερας» σε κείμενο του Γιώργου Βολουδάκη το 1989.
Το έργο ηχογραφήθηκε αμέσως και κυκλοφόρησε δισκογραφικά από τη ΛΥΡΑ αλλά δεν είχε παιχτεί ποτέ σκηνικά. Για την τωρινή, πρώτη ζωντανή σκηνική του παρουσίαση η 67χρονη συνθέτρια συνεργάστηκε στην ενορχήστρωση με τον Στέργιο Τσιρλιάγκο. Η υποδειγματικά σύγχρονη παραγωγή της ΕΛΣ υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το Διεθνές Φεστιβάλ & Αγορά Κινουμένων Σχεδίων Animasyros, στο πλαίσιο του οποίου και πρωτοπαρουσιάστηκε ζωντανά στις 27/9/2018.
Το ανέβασμα διαρκεί περίπου μία ώρα και χαρακτηρίζεται από το ευφάνταστο, ευφυές, αριστοτεχνικά φινιρισμένο πάντρεμα προβολών ψηφιακού animation, φυσικού σκηνικού και ηθοποιών/τραγουδιστών. Συντονιζόμενα προς τη μουσική και συνδυαζόμενα με το λιτό σκηνικό της Ευαγγελίας Θεριανού (συρόμενα παραβάν/οθόνες), τα καλοφτιαγμένα, επιτηδευμένα 2D animation της Ειρήνης Βιανέλλη συνέθεσαν ένα ονειρικό θέαμα αποτελούμενο από εξωτικές, χειροποίητης αισθητικής «κινέζικες» εικόνες και ευρηματικά, χιουμοριστικά τεχνάσματα.
Ως ακρόαμα, το έργο ήταν ένας ισορροπημένος συνδυασμός από νηφάλια ηλεκτρονικά, ηχητικά περιβάλλοντα, παιχνιδιάρικα κωμικά τραγούδια, σύντομες αφηγήσεις και θύλακες απογειωτικής μελωδίας. Το έργο παρουσιάστηκε ως το ζωντάνεμα μιας αφήγησης, που απάγγειλε η Μαρία Σκουλά. Η ανάλαφρη, σαφής σκηνοθεσία της Κατερίνας Πετσατώδη στήριξε αβίαστα την αφηγηματική ροή.
Η υψίφωνος Μαριλένα Στριφτόμπολα δάνεισε την αιθέρια φωνή της στο Αηδόνι, ενώ οι Νίκος Κοτενίδης, Γιώργος Ρούπας, Γιάννης Φίλιας, Νίκη Χαζιράκη και Δημήτρης Ναλμπάντης ενσάρκωσαν με κέφι και χιούμορ τους ρόλους του Αυτοκράτορα, των Αυλικών κ.λπ. Στην παράσταση συνεργάστηκαν επίσης οι Μιχάλης Παπαπέτρου (διδασκαλία, πλήκτρα), Στέργιος Τσιρλιάγκος (σχεδιασμός ήχου, programming, μίξεις) και Μιχάλης Κλουκίνας (video mapping). Η παραγωγή θα παρουσιάζεται έως και τον Ιανουάριο 2019.
Καινούργια χριστουγεννιάτικα παραμύθια στη Στέγη
Κάθε καλλιτεχνική περίοδο, στο πλαίσιο του προγράμματος «Το Ελληνικό σχέδιο», η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση εμπλουτίζει το ειδικό ρεπερτόριο των μουσικών παραμυθιών, αναθέτοντας τη σύνθεση νέων έργων για αφηγητή και ορχήστρα, απευθυνόμενων σε παιδιά. Για τη φετινή, όγδοη χρονιά επιλέχτηκε σκόπιμα η θεματική των Χριστουγέννων, εφαπτόμενη, ωστόσο, και όψεων της σύγχρονης πραγματικότητας.
Τη μουσική έπαιξαν έντεκα μουσικοί του ελληνικού «Ventus Ensemble» υπό τον αρχιμουσικό Μιχάλη Οικονόμου. Η παρουσίαση πλαισιώθηκε από το λιτό, εικαστικό θέαμα του σκηνογράφου Πάρι Μέξη, αποτελούμενο από χρωματιστά τρίγωνα, κύκλους και παραλληλόγραμμα που κινούνταν στον χώρο, φωτισμένα απαλά από τον Γιώργο Τέλλο. Αυστηρά αφαιρετικό και με σωστά ζυγιασμένη ένταση παρουσίας, το θέαμα στήριξε συγκινησιακά την παρακολούθηση του ακροάματος. Η παραγωγή παρουσιάστηκε στην κεντρική σκηνή της Στέγης, στις 8 και 9/12/2018.
Εχοντας σπουδάσει μουσική για τον κινηματογράφο, οι δυο συνομήλικοι συνθέτες ανταποκρίθηκαν εύστοχα και αβίαστα στις ειδικές ισορροπίες της ζωντανής αφήγησης με ταυτόχρονη μουσική συνοδεία. Το «Εγώ το ξωτικό» του Κωστή Κριτσωτάκη βασίστηκε σε κείμενο της Μαριβίτας Γραμματικάκη, που αφηγήθηκε με ταιριαστά κλοουνίστικη διάθεση ο ηθοποιός Γιώργος Κατσής. Καλογραμμένη, ήπια μελωδική και παιχνιδιάρικη η συνοδευτική μουσική του Κριτσωτάκη διέθετε βάρος κινηματογραφικού soundtrack και πλαισίωσε με ξεκάθαρους χαρακτηρισμούς την αφήγηση, επιστρατεύοντας νοηματικώς οικεία μουσικά στερεότυπα.
Το «Ονειρο με κόκκινο σκουφί» του Τάσου Ρωσόπουλου βασίστηκε σε κείμενο της Κατερίνας Σχινά, που αφηγήθηκε σε φιλικούς τόνους ο ηθοποιός Κωνσταντίνος Μπιμπής. Πιο εξωστρεφής και συμφωνική στην πλοκή της, με επιθετική ενορχήστρωση, η γραφή του Ρωσόπουλου ακολούθησε πιστά και στενά τις μεταπτώσεις των διαθέσεων του κειμένου. Οι αντιδράσεις του παιδόκοσμου στην κατάμεστη αίθουσα έδειξαν ότι οι προτάσεις των δύο μουσικών –και των δύο σύγχρονων παραμυθογράφων- βρήκαν παραλήπτες.
