«Mη διανοηθείς να τον ρωτήσεις με οίκτο και πόνο στις λέξεις σου. Θα σου απαντήσει, αλλά θα σε αντιμετωπίζει ως κάποιον που εκείνος λυπάται. Ρώτησέ τον κανονικά».
Δεν επρόκειτο να υποπέσουμε στο… ολίσθημα της κακομοιριάς, δηλαδή να «ντύσουμε» με ευσπλαχνία τις ερωτήσεις προς τον «Ουρουγουανό άνδρα», όπως μεταξύ άλλων τίτλων αναγνώρισης τον αποκαλούν στην πατρίδα του -και- τις τελευταίες μέρες, αλλά λάβαμε σοβαρά υπόψη μας την οδηγία από την πρεσβεία της Ουρουγουάης στην Αθήνα.
Ο, 71χρονος πλέον, «στρατηγός», όπως είναι ο πλέον προσφιλής χαρακτηρισμός προς τον Οσκαρ Ταμπάρες, με την πατερίτσα στο χέρι κι αν πάλι χρειαστεί καθισμένος σε αναπηρικό αμαξίδιο, το πιθανότερο είναι να καθίσει στον πάγκο της Εθνικής Ουρουγουάης και σε πέμπτο Παγκόσμιο Κύπελλο!
Αν, όπως υπαγορεύει η λογική, η «σελέστε» προκριθεί και στη διοργάνωση του Κατάρ (2022), ο Οσκαρ Ταμπάρες θα βρεθεί στη γνωστή θέση του, στον πάγκο της.
Ηταν προπονητής της και στα Παγκόσμια Κύπελλα της Ιταλίας (1990), της Νότιας Αφρικής (2010), της Βραζιλίας (2014) και με την πατερίτσα να τον στηρίζει ήταν παρών και στη φετινή διοργάνωση της Ρωσίας. Την οδήγησε ώς τους «οκτώ» κι έπεσε θύμα της μετέπειτα παγκόσμιας πρωταθλήτριας Γαλλίας.
Λίγες μέρες μάς χωρίζουν από την ανανέωση της συνεργασίας του με την ποδοσφαιρική ομοσπονδία ώς το 2022. Η λογική υπαγορεύει την απορία «θα μπορέσει απτόητος;», αλλά από εκεί, από τη δεύτερη μικρότερη σε έκταση χώρα της Λατινικής Αμερικής, ακούσαμε ότι «ο στρατηγός» μας δεν είναι ένας κοινός άνθρωπος, ποτέ δεν ήταν. Αν ένιωθε πως δεν αντέχει δεν θα έλεγε «ναι».
Πάσχει από το σύνδρομο «Γκιγέν Μπαρέ», αλλιώς το ανοσοποιητικό σύστημά του επιτίθεται και προσβάλλει τα νεύρα του, με αποτέλεσμα την, έστω και σταδιακή, εμφάνιση παράλυσης στα χέρια και τα πόδια. Λάβαμε απαντήσεις του με λιτή διατύπωση, ίσως αρκούσε μόνο μία από αυτές: «Η αγάπη για την πατρίδα που κρύβει κάποιος στην καρδιά, δεν αρρωσταίνει ποτέ! Αρα, κανένα πρόβλημα…».
Υπάρχει σχέδιο τετραετίας; Δεν θα σας ηχεί περίεργη-υπερβολική η ερώτηση αν μάθετε πως όταν, το 2006, ανέλαβε, για δεύτερη θητεία, την τεχνική ευθύνη της Εθνικής είχε ανακοινώσει «σχέδιο ανάπτυξης».
Πώς μεταφράστηκε αυτό; Σε ανάδειξη παικτών-πρωταγωνιστών, μέσω προσωπικής έρευνας «πολλών ωρών, πολλών ετών» όπως έχει πει ο Μάριο Ρέπολο, ένας από τους τρεις μόνιμους βοηθούς του στον πάγκο.
Δεν είναι υπερφίαλος ο ίδιος χαρακτηρισμός περί πολυετούς «σχεδίου ανάπτυξης» αν σκεφτούμε πως στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα «βγήκαν» απ’ τα χέρια του ποδοσφαιριστές όπως ο Λουίς Σουάρες, ο Εντισον Καβάνι, ο Χοσέ Χιμένεθ και από τότε μέχρι σήμερα η Ουρουγουάη είναι παρούσα σε όλα τα Παγκόσμια Κύπελλα!
Αν υπάρχει, λοιπόν, νέο σχέδιο; Ευχαρίστησε και απάντησε:
«Υπάρχει θέληση για δουλειά, υπάρχουν ιδέες που μπορούν να κάνουν την εθνική ομάδα μας ακόμη πιο ανταγωνιστική στο μέλλον. Και βέβαια είμαι συγκινημένος και νιώθω περήφανος γα την εμπιστοσύνη που μου έδειξε η ποδοσφαιρική οικογένεια της χώρας μου, γενικότερα η κοινωνία της Ουρουγουάης και η ίδια τιμή που μου έκαναν δημιουργεί μέσα μου υποχρέωση προσφοράς και δημιουργικές σκέψεις. Είμαι καλά, ακόμη κι αν επηρεάζεται η όρθια στάση του σώματός μου, ξέρω πως είναι δύσκολο να μην υπάρχει αυτό στη σκέψη όσων με βλέπουν να κινούμαι με δυσκολία, αλλά είμαι έμπειρος προπονητής, έχω καλούς συνεργάτες… Και το μυαλό μου δεν ησυχάζει! Μόλις μάθατε τις αιτίες που με οδηγούν να συνεχίσω στον πάγκο της Εθνικής».
Δεν αρκείται, λοιπόν, στην ιδιαίτερα τιμητική τέταρτη θέση της Ουρουγουάης, το 2010, στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Νότιας Αφρικής, πάντα με τον ίδιο στο τιμόνι.
Μάθαμε πως στέλεχος της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας, λίγες στιγμές μετά την επισημοποίηση της νέας σελίδας που θα γράψει στην Εθνική, τον πλησίασε και του είπε «σ’ ευχαριστούμε “στρατηγέ” και να ξέρεις πως ακόμη κι αν κάτι σε εμποδίσει, όλοι θα είμαστε δίπλα σου». Ο Οσκαρ Ταμπάρες τον κοίταξε σαν αληθινός στρατηγός και με αντίστοιχη αυστηρότητα, του απάντησε: «Αν δεν ήξερα ότι μπορώ δεν θα ήμουν μπροστά σου τώρα». Το ίδιο στέλεχος κάτι ψέλλισε, έσκυψε το κεφάλι και έφυγε μακριά του. Ισως η μνήμη εκείνου που πλησίασε τον Ταμπάρες είχε ανακαλέσει την εικόνα του από το παιχνίδι με τον Ισημερινό για την προκριματική φάση του φετινού Παγκοσμίου Κυπέλλου. Τότε είχε προηγηθεί επιδείνωση του προβλήματος και σ’ εκείνο το παιχνίδι έδινε οδηγίες όχι υποστηριζόμενος από πατερίτσα αλλά καθισμένος σε αναπηρικό αμαξίδιο… Την ίδια αυτοπεποίθησή του ανέδειξαν μέσα ενημέρωσης σε όλο τον κόσμο, με ιδιαίτερη έμφαση, τις τελευταίες μέρες, στην Αργεντινή και στην Ιταλία επειδή εκεί επίσης τον γνωρίζουν καλά από τη θητεία του στους πάγκους της Μπόκα Τζούνιορς αλλά και των Μίλαν, Κάλιαρι.
Αγαλμα φυσικών διαστάσεων
Απονομή τιμών χωρίς όρια. Μόλις ανακοινώθηκε η παράταση της παρουσίας του στο πηδάλιο της Εθνικής, ο κοινωνιολόγος Ερικ Αλβες διατύπωσε πρόταση που έσπειρε ενθουσιασμό στην ιστοσελίδα της δημοτικής αρχής που ονομάζεται «Το Μοντεβίδεο αποφασίζει» και λειτουργεί ως βήμα για τις ιδέες των κατοίκων: «Να τοποθετηθεί άγαλμα του Ταμπάρες σε κεντρικό σημείο της πρωτεύουσάς μας». «Ακαριαία», όπως μας είπαν από την πρεσβεία, «εμφανίστηκαν εκατοντάδες, κοντά 500, “ναι, μπράβο!” από απλούς πολίτες».
Το βράδυ της ίδιας μέρας ο δήμαρχος του Μοντεβίδεο Ντανιέλ Μαρτίνες είπε ότι «το άγαλμά του θα είναι φυσικών διαστάσεων» και το επόμενο πρωί το δημοτικό συμβούλιο ανακοίνωσε: «Σε λίγους μήνες το άγαλμα του “στρατηγού” θα βρίσκεται στη θέση του».
Ενδεχόμενες περαιτέρω απορίες για τη στήριξη του Ταμπάρες και την απήχηση της παρουσίας του βρίσκουν πειστικές απαντήσεις με ποδοσφαιρικό περιεχόμενο και όχι μόνο. Εστω και στο μακρινό παρελθόν (το 1930, στο πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο της ιστορίας που έγινε εκεί και το 1950 στα γήπεδα της Βραζιλίας) η Ουρουγουάη στέφθηκε παγκόσμια πρωταθλήτρια και «οι Ουρουγουανοί ζητούν επίμονα τη σύγχρονη επιτυχία».
Αλλά και η χώρα τους διαθέτει υψηλό βιοτικό επίπεδο, αντιστρόφως ανάλογο με την κοινή αίσθηση για τη Νότια Αμερική. Μεταξύ άλλων το μεγαλύτερο ποσοστό αλφαβητισμού (97%) στο ίδιο τμήμα της ηπείρου, από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως. Και αγαπούν την -αληθινή- Ελλάδα.
Δημόσιο σχολείο της πρωτεύουσας ονομάζεται «Grecia» («Ελλάδα»), 22 δρόμοι του Μοντεβίδεο έχουν αρχαία ελληνικά ονόματα, το μορφωτικό-πολιτιστικό ίδρυμα Τσάκου, με ιδρυτή τον ομώνυμο Ελληνα μετανάστη στα χρόνια του ’50, κατέχει πρωτεύουσα θέση και ασκεί επιρροή, υπολογίζονται 4.000 (!) οι Ουρουγουανοί που μιλούν ελληνικά, υπάρχουν 3.500 πολίτες με ελληνικές ρίζες- απόγονοι δεύτερης και τρίτης γενιάς των μεταναστευτικών κυμάτων από τη χώρα μας στις δεκαετίες του ’50 και του ’60 και όχι μόνο.
Στην Ουρουγουάη θρέφεται η ελεύθερη σκέψη, απωθούνται οι προκαταλήψεις. Προϋποθέσεις και αυτές της προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων, της αποδοχής και ισότιμης ενσωμάτωσης των λεγόμενων, μόνο στην Ελλάδα, «ευπαθών ομάδων».
Είπαμε σε Ουρουγουανό αξιωματούχο-κρίκο της επικοινωνίας με την πατρίδα του πως «στην Ελλάδα ο Ταμπάρες είναι “άτομο με ειδικές ανάγκες”» και πάγωσε: «Υπάρχει τέτοιος, επίσημος, χαρακτηρισμός στη χώρα σας που γέννησε πολιτισμό, σοφία; Οι ανάγκες παρά το σωματικό πρόβλημα είναι “γενικές”και έτσι αντιμετωπίζονται, με κάθε τρόπο, στην Ουρουγουάη. Στην Ελλάδα γιατί όχι;».
Ο Οσκαρ Ταμπάρες στην πατρίδα του, «όπου παντού, αλήθεια παντού, υπάρχουν κατάλληλες ράμπες, κάθε άλλο μέσο πρόσβασης», όπως ακούσαμε, μπορεί, παρά τις κινητικές δυσκολίες του, να κινηθεί άνετα. Παντού! Στην Ελλάδα όμως… Η Ουρουγουάη είναι αληθινά ελεύθερη χώρα εντός των συνόρων της, «πνίγεται» μόνο ως γεωγραφική οντότητα, σφηνωμένη ανάμεσα σε Αργεντινή, Βραζιλία.
