2 δισ. ευρώ για τον ΒΟΑΚ και τον Ε-65

Με δύο εμβληματικούς αυτοκινητόδρομους το υπουργείο Υποδομών ανοίγει τη νέα γενιά μεγάλων έργων και στην ουσία δίνει τονωτική ένεση σχεδόν δύο δισ. ευρώ στον κατασκευαστικό τομέα, ο οποίος παρουσίασε αρνητικούς δείκτες μετά την άνοιξη της διετίας 2016-17.

Ο πρώτος διαγωνισμός αφορά το «γεφύρι της Κρήτης». Πέντε συν πέντε μεγάλοι όμιλοι του ελληνικού, αλλά και του ευρωπαϊκού κατασκευαστικού τομέα έδωσαν χθες το «παρών» στην πρώτη φάση των δύο διαγωνισμών για την κατασκευή του Βόρειου Οδικού Αξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), που προκήρυξε το υπουργείο Υποδομών.

Τα έργα κατασκευής του ξεκίνησαν από τη δεκαετία του 1960 και ώς σήμερα έχει κατασκευαστεί μόλις το 35%, από το οποίο ένα μεγάλο μέρος του δεν καλύπτει τις σύγχρονες προδιαγραφές! Το βασικό κομμάτι των 138,75 χλμ. συνδέει τα Χανιά με τον Αγιο Νικόλαο και θα διαθέτει 25 ανισόπεδους κόμβους, καθώς και μεγάλες σήραγγες στα όρια του νομού Λασιθίου.

Χανιά-Χερσόνησος

Αντικείμενο του πρώτου διαγωνισμού είναι η χρηματοδότηση, κατασκευή και εκμετάλλευση του τμήματος Χανιά-Χερσόνησος Ηρακλείου, που θα κατασκευαστεί με την κλασική σύμβαση παραχώρησης και ο προϋπολογισμός των έργων εκτιμάται ότι θα υπερβεί το ένα δισ. ευρώ. Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο δεύτερος διαγωνισμός για τα 30 χλμ. από τη Χερσόνησο ώς τη Νεάπολη Λασιθίου, με προϋπολογισμό 250 εκατ. ευρώ, που θα είναι και ο πρώτος αυτοκινητόδρομος, ο οποίος θα κατασκευαστεί με Σύμπραξη Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ).

Η αποπληρωμή του θα γίνει με «πληρωμές διαθεσιμότητας», ένα σύστημα που παραπέμπει σε «σκιώδη» διόδια και ο παραχωρησιούχος επιδοτείται με ένα συγκεκριμένο ποσό ανά διερχόμενο όχημα. Το τρίτο κομμάτι του ΒΟΑΚ, από τη Νεάπολη ώς τον Αγιο Νικόλαο θα κατασκευαστεί ως κλασικό δημόσιο έργο με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και βρίσκεται στο τελικό στάδιο της εκπόνησης των μελετών, με προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ.

Στον πρώτο διαγωνισμό εκδήλωσαν ενδιαφέρον η ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις του ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η J&P Αβαξ, ο Μυτιληναίος σε κοινοπραξία με την ισπανική Acciona και τη νοτιοαφρικανικών συμφερόντων Intertoll, καθώς και η γαλλική Vinci. Στον δεύτερο διαγωνισμό δήλωσαν ενδιαφέρον η Ακτωρ, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η κοινοπραξία Μυτιληναίος – Acciona – Intertoll, αλλά υπάρχουν και δύο εκπλήξεις.

Η πρώτη ήρθε από την J&P Αβαξ, η οποία κατέθεσε προσφορά σε κοινοπραξία με το γνωστό ευρωπαϊκό fund Marguerite που επενδύει σε υποδομές και συμμετέχει στην εταιρεία διαχείρισης των 14 περιφερειακών αεροδρομίων μαζί με τη Fraport και τον όμιλο Κοπελούζου.

Η δεύτερη αφορά τον ισραηλινό όμιλο Shikun Binui, με ισχυρή παρουσία στον τομέα των παραχωρήσεων σε διεθνές επίπεδο και ετήσια έσοδα της τάξης του 1,5 δισ. ευρώ.

Η δεύτερη έναρξη μεγάλου έργου αφορά το σίριαλ του Ε-65. Οι Βρυξέλλες έδωσαν το «πράσινο φως» για την έναρξη των έργων στο τμήμα Λαμία-Ξυνιάδα, που θα συνδέσει το «τυφλό» τμήμα του αυτοκινητόδρομου της δυτικής Θεσσαλίας με την Αθηνών-Θεσσαλονίκης.

Το σημαντικό αυτό έργο, καθώς και το τελευταίο κομμάτι των 72 χλμ. από τα Τρίκαλα ώς την Εγνατία οδό είχαν «ψαλιδιστεί» με τη συμπληρωματική σύμβαση του Δεκεμβρίου του 2013. Είχαν χαρακτηριστεί τότε «αναβαλλόμενα» τμήματα, γιατί δεν προλάβαιναν να παραδοθούν μέσα στο προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα και η χώρα θα υποχρεωνόταν να επιστρέψει το σύνολο της κοινοτικής χρηματοδότησης για τον Ε-65.

Ετσι από την αρχική σύμβαση του 2006, την περασμένη χρονιά είχαν δοθεί στην κυκλοφορία τα πρώτα 79 χλμ., από την Ξυνιάδα ώς τα Τρίκαλα, με δύο σταθμούς διοδίων.

310 εκατ. από ΕΣΠΑ

Το κομμάτι των 32,5 χλμ. από τον κόμβο της Λαμίας ώς την Ξυνιάδα έχει ήδη ενταχθεί στο νέο ΕΣΠΑ, με κονδύλι 310 εκατ. ευρώ, αλλά η κατασκευή του καθυστέρησε, γιατί οι Βρυξέλλες ζήτησαν νέες μελέτες για έργα που είχαν εγκρίνει! Η σύμβαση θα τεθεί για έγκριση στο Ελεγκτικό συνέδριο, με προοπτική να ξεκινήσουν τα έργα την άνοιξη και ο νέος αυτοκινητόδρομος να δοθεί στην κυκλοφορία σε 2,5 χρόνια.

Τα πρώτα 14 χλμ., από τη Λαμία ώς τον κόμβο που οδηγεί στο Καρπενήσι, είναι σε προχωρημένο στάδιο και αναμένεται να παραδοθούν την άνοιξη του 2020. Στα υπόλοιπα 18,5 χλμ. περιλαμβάνονται δύο σήραγγες με συνολικό μήκος 6 χλμ., από τις οποίες έχουν ήδη διανοιχτεί τα πρώτα δύο χλμ.

Για το βόρειο τμήμα του Ε-65 γίνεται προσπάθεια να εξασφαλιστεί χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Εξετάζονται εναλλακτικές λύσεις για να προστατευτεί ο βιότοπος της αρκούδας και να καλυφθούν οι υποδείξεις του ΣτΕ που είχε απορρίψει την αρχική μελέτη. Και σε αυτό το κομμάτι τα έργα μπορούν να προχωρήσουν άμεσα στα πρώτα 25 χλμ. ώς την Καλαμπάκα.