Η διαφάνεια για τους ευρωβουλευτές σκόνταψε στο δικαστήριο

Αρνητική ήταν τελικά η απάντηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου στις εκκλήσεις για περισσότερη διαφάνεια αναφορικά με τα έξοδα των ευρωβουλευτών, καθώς επικύρωσε την άρνηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να παράσχει σε εκπροσώπους του Τύπου πρόσβαση στα έγγραφα που αφορούν τις ημερήσιες αποζημιώσεις, τις αποζημιώσεις για έξοδα ταξιδίου και τις αποζημιώσεις βουλευτικής επικουρίας των ευρωβουλευτών, με το επιχείρημα ότι τα σχετικά έγγραφα περιέχουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα.

Μια εκ των ευρωβουλευτών που πρωτοστάτησαν στη σχετική καμπάνια, η Heidi Hautala απ’ τους Πράσινους, προειδοποίησε ότι η αποτυχία να αλλάξουν οι κανόνες σημαίνει ότι «η κατάχρηση των εξόδων θα παραμείνει στη σκιά», ενώ η Διεθνής Διαφάνεια έκανε λόγο για «τεράστια απογοήτευση».

Τα μέλη του Ευρωκοινοβουλίου αμείβονται κάθε μήνα με 8.611 ευρώ μεικτά. Η υπόθεση, που ξεκίνησε το 2015 έπειτα από σχετικά αιτήματα διαφόρων δημοσιογράφων και ενώσεων Τύπου, αφορά κυρίως τα έξοδα μεταξύ των οποίων αυτά τα 4.416 ευρώ που εισπράττουν μηνιαίως ως αποζημίωση γενικών εξόδων.

Επιπλέον απολαμβάνουν εισιτήρια πρώτης θέσης αλλά και μια επικούρηση ύψους 313 ευρώ ανά ημέρα για τη διαμονή τους όταν εργάζονται στις Βρυξέλλες και στο Στρασβούργο.

Απ’ το 2009 οι ευρωβουλευτές είναι υποχρεωμένοι να προσκομίζουν αποδείξεις για έξοδα ταξιδίου, αλλά το επίδομα των 313 ευρώ που παίρνουν για διαμονή και διατροφή στην έδρα του Ευρωκοινοβουλίου το εισπράττουν χωρίς ερωτήσεις ή κατάθεση εγγράφων.

Με τη σημερινή απόφασή του, το ΓΔΕΕ υπενθυμίζει ότι τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε μπορούν να αρνηθούν την πρόσβαση σε έγγραφο του οποίου η γνωστοποίηση θα έθιγε την προστασία της ιδιωτικής ζωής και της ακεραιότητας του ατόμου, ο δε κανόνας αυτός πρέπει να εφαρμόζεται σύμφωνα με τη νομοθεσία της Ένωσης σχετικά με την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Βάσει της νομοθεσίας αυτής, ως δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα νοείται κάθε πληροφορία που αναφέρεται σε φυσικό πρόσωπο του οποίου η ταυτότητα είναι γνωστή ή μπορεί να εξακριβωθεί. Εν προκειμένω, όλα τα ζητηθέντα έγγραφα περιέχουν πληροφορίες που αφορούν φυσικά πρόσωπα των οποίων η ταυτότητα είναι γνωστή (δηλαδή τους ευρωβουλευτές), ο δε χαρακτηρισμός των πληροφοριών αυτών ως δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δεν μπορεί να αποκλειστεί απλώς και μόνο επειδή οι εν λόγω πληροφορίες συνδέονται με δημόσια δεδομένα που αφορούν τα πρόσωπα αυτά.

Το ΓΔΕΕ υπενθυμίζει, ωστόσο, ότι μπορεί να παρασχεθεί πρόσβαση στα έγγραφα που περιέχουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα εάν ο αιτών αποδείξει την αναγκαιότητα της διαβίβασης και εάν δεν συντρέχουν λόγοι να υποτεθεί ότι η διαβίβαση αυτή μπορεί να θίξει τα έννομα συμφέροντα του υποκειμένου των δεδομένων. Το ΓΔΕΕ φρονεί ότι η πρώτη από τις δύο αυτές σωρευτικές προϋποθέσεις (αναγκαιότητα της διαβίβασης των ζητηθέντων δεδομένων) δεν πληρούται εν προκειμένω. Συγκεκριμένα, οι αιτούντες δεν απέδειξαν με ποιον τρόπο η διαβίβαση των επίμαχων προσωπικών δεδομένων θα ήταν αναγκαία για την εξασφάλιση επαρκούς ελέγχου των δαπανών που πραγματοποίησαν τα μέλη του Κοινοβουλίου προκειμένου να ασκήσουν τα καθήκοντά τους, ιδίως δε για την αντιστάθμιση των προβαλλόμενων ανεπαρκειών των υφιστάμενων μηχανισμών ελέγχου των δαπανών αυτών.

Ομοίως, η βούληση διεξαγωγής δημόσιας συζήτησης δεν αρκεί για να αποδειχθεί η αναγκαιότητα της διαβίβασης των προσωπικών δεδομένων, στο μέτρο κατά το οποίο ένα τέτοιο επιχείρημα συνδέεται μόνο με τον σκοπό της αίτησης πρόσβασης στα έγγραφα.