Οι μνήμες και τα ντοκουμέντα του παρελθόντος έχουν κορυφαία σημασία, καθώς μέσα από αυτά καταφέρνει ο άνθρωπος να ανασυστήσει την ιστορία του και να επιτύχει την αυτογνωσία του. Κοινωνίες, πόλεις, έθνη και λαοί, για να έχουν μέλλον, οφείλουν να έχουν και μνήμη.
Για τον λόγο αυτό, ο δήμος μας, σε συνεργασία με τους μικρασιατικούς φορείς και συλλόγους της πόλης, διοργανώνει από τις 14 έως τις 30 Σεπτεμβρίου έναν κύκλο εκδηλώσεων τιμής και μνήμης για τη Μικρασιατική Καταστροφή. Οι προσφυγικοί και πολιτιστικοί σύλλογοι της πόλης έχουν βάλει τη δική τους ξεχωριστή σφραγίδα στη δημιουργική αυτή διαδρομή, υπηρετώντας με συνέπεια και αρτιότητα την παράδοση του μικρασιατικού ελληνισμού.
Οι εκδηλώσεις έχουν σημείο αναφοράς τον διωγμό των Μικρασιατών προσφύγων από τα πατρογονικά χώματα. Οι άνθρωποι αυτοί διέπρεψαν και μεγαλούργησαν, αφήνοντας ανεξίτηλη τη σφραγίδα τους στη διαμόρφωση του νεοελληνικού πολιτισμού. Και κατάφερε αυτή η μάζα των ανθρώπων να γίνει πόλη. Κατάφερε να δημιουργήσει κοινωνικά μορφώματα, μορφές αλληλεγγύης και αλληλοϋποστήριξης. Κατάφερε να ανασυγκροτήσει την κοινότητα και να δημιουργήσει στα μέλη της το αίσθημα της συλλογικής ταυτότητας.
Ανθρωποι που ξεκινούν την εγκατάστασή τους κάτω από άθλιες συνθήκες, καταφέρνουν να επιβιώσουν, να δημιουργήσουν υποδομές, να βελτιώσουν τις κατοικίες τους, να αναβαθμίσουν τους όρους διαβίωσής τους, να δημιουργήσουν πολιτισμό. Αυτό το μικρό θαύμα που συντελέστηκε έχουμε το ιερό χρέος να το θυμόμαστε και να αποδίδουμε τις οφειλόμενες τιμές. Μόνο όταν το χθες και το σήμερα βρίσκονται σε γόνιμο και αληθινό διάλογο, μπορούμε να αισιοδοξούμε ότι θα ξεδιπλωθεί ένα αύριο που θα «πατάει» σε στέρεες βάσεις.
Ο δήμος μας, ως ελάχιστη συμβολική κίνηση για την ανάδειξη της αξίας που έχει η διατήρηση της μνήμης στις ψυχές των ανθρώπων της πόλης μας και συνεισφέροντας αποφασιστικά στην εμπέδωση της συλλογικής συνείδησης, άλλαξε την πρόσοψη του παλαιού δημαρχείου της Νίκαιας στη συμβολή των οδών Γερβασίου και Γρεβενών. Η «Μικρασιάτισσα Μάνα» κοιτά τα παιδιά της, περιμετρικά ο ξεριζωμός των προσφύγων «αγκαλιάζει» το κτίριο. Επειτα από 96 χρόνια… σε κεντρικό σημείο της πόλης, οι τοίχοι του δημαρχείου «κουβαλούν» και αφηγούνται την ιστορία, μέσα από τη ματιά και το ταλέντο του καλλιτέχνη γκράφιτι Γιώργου Δημουλά #SimpleG. Στόχος μας, με τέτοιες πολιτιστικές πρωτοβουλίες, να αναδειχθεί η μακραίωνη παράδοση του υπερτρισχιλιετούς ελληνικού πολιτισμού στα ιωνικά παράλια.
Είναι έναυσμα να ανασύρουμε όλα όσα μας διαμόρφωσαν στο διάβα του ιστορικού χρόνου. Κι αυτά που μας κάνουν υπερήφανους κι αυτά που μας πληγώνουν. Κι αυτά που σηματοδοτούν περιόδους δόξας και ανάτασης κι αυτά που σηματοδοτούν περιόδους λαθών και ήττας. Ας μην ξεχνούμε ότι πρωταρχική ανάγκη του ανθρώπου ήταν και είναι η αναζήτηση της ταυτότητάς του. Στην πορεία αυτή, οι μνήμες και τα ντοκουμέντα του παρελθόντος έχουν κορυφαία σημασία καθώς μέσα από αυτά καταφέρνει να ανασυστήσει την ιστορία του και να επιτύχει την αυτογνωσία του.
Η Νίκαια, αν και γέννημα της προσφυγικής ανάγκης, στην ιστορική της διαδρομή από το 1922, διαφύλαξε τον πλούτο των παραδόσεων, καλλιέργησε τον πολιτισμό, τις τέχνες και τα γράμματα και σήμερα είναι μια πόλη σύγχρονη, που πρωταγωνιστεί στα πολιτιστικά δρώμενα. Με αυτό το σκεπτικό της ζωτικής ανάγκης η ιστορία να είναι ζώσα και δρώσα μέσα στο παρόν, θα προχωρήσουμε και στη δημιουργία Μουσείου Μικρασιατικού Ελληνισμού, σε συνεργασία με όλα τα προσφυγικά σωματεία της πόλης. Ως δημοτική αρχή, θα εξακολουθήσουμε να κάνουμε το όραμα πράξη, δίνοντας απαντήσεις στις προσδοκίες μιας πόλης που έχει προσφέρει πολλά και βρέθηκε στην πρωτοπορία όλων των εθνικών και κοινωνικών αγώνων της νεότερης ιστορίας μας.
* Δημάρχου Νίκαιας- Αγ. Ι. Ρέντη, Πρόεδρος ΠΕΔΑ
