Πρόωρα πανηγύρια Τραμπ

Οι συνεχείς εκβιασμοί του Ντόναλντ Τραμπ, σε συνδυασμό με τη χρόνια ενδοτικότητα του απερχόμενου προέδρου Ενρίκε Πένια Νιέτο, έπιασαν τόπο κι έτσι, ύστερα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις, Μεξικό και ΗΠΑ ανακοίνωσαν χτες ότι κατέληξαν σε μια νέα προκαταρκτική διμερή συμφωνία για το εμπόριο, που θα αντικαταστήσει (;) τη «Βορειοαμερικανική Συμφωνία Ελευθέρων Συναλλαγών», πιο γνωστή ως NAFTA.

Ωστόσο οι δύο πλευρές λογαριάζουν χωρίς τους… ξενοδόχους, αφ’ ενός τον νικητή των πρόσφατων μεξικανικών εκλογών, τον… ανυπάκουο Αντρές Μανουέλ Λόπες Ομπραδόρ, και αφ’ ετέρου τον Καναδό πρωθυπουργό (και υπερασπιστή της αυθεντικής, τριμερούς NAFTA, που ισχύει εδώ και 24 χρόνια) Τζάστιν Τριντό, οι σχέσεις του οποίου με τον Τραμπ βρίσκονται στο ναδίρ μετά τη δημόσια σύγκρουσή τους στην τελευταία, επεισοδιακή σύνοδο κορυφής του G7.

Ο Τραμπ, που ήδη από την προεκλογική περίοδο είχε ορκιστεί να «πετάξει στα σκουπίδια» τη NAFTA, την οποία θεωρεί «καταστροφική» για τα αμερικανικά συμφέροντα, φυσιολογικά πανηγυρίζει για το νέο διμερές «ντιλ»: έτσι, έσπευσε χτες να δηλώσει ότι «τερματίζει» την ισχύουσα NAFTA και ότι η νέα συμφωνία θα αποκαλείται απλά «Συμφωνία ΗΠΑ-Μεξικού».

Είπε ακόμη, χωρίς να προχωρήσει σε λεπτομέρειες, ότι πρόκειται για μια «πραγματικά καλή συμφωνία και για τις δύο χώρες» και ιδίως για την αυτοκινητοβιομηχανία και τους αγρότες, τονίζοντας με έμφαση ότι το Μεξικό «υποσχέθηκε να αρχίσει να αγοράζει αμέσως όσο περισσότερα αγροτικά προϊόντα είναι δυνατόν».

Ως γνωστόν, ο κλιμακούμενος εμπορικός πόλεμος με την Κίνα και άλλες χώρες έχει ήδη οδηγήσει στην ακύρωση της εισαγωγής τεράστιων ποσοτήτων αμερικανικής σόγιας και άλλων γεωργικών προϊόντων, και ο Τραμπ αναζητεί εναγωνίως νέους αγοραστές, εν όψει και των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ τον ερχόμενο Νοέμβρη. Ο Αμερικανός πρόεδρος ποντάρει άλλωστε ιδιαίτερα στις ψήφους των αγροτών και των βιομηχανικών εργατών, τους οποίους έχει πείσει ότι με την κατάργηση της NAFTA θα ξαναβρούν τις χαμένες εδώ και χρόνια, καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας τους.

Στην πραγματικότητα, βέβαια, η μετακίνηση ολόκληρων εργοστασίων στο Μεξικό και άρα η απώλεια εκατομμυρίων θέσεων εργασίας εντός ΗΠΑ, που «διευκολύνθηκε» από τη NAFTA του Κλίντον, ήταν μια συνειδητή επιλογή της αμερικανικής ελίτ, που εκμεταλλεύτηκε με αυτόν τον τρόπο τα φτηνά εργατικά χέρια αλλά και τη γενικευμένη κυβερνητική διαφθορά των Μεξικανών γειτόνων της, για να μεγιστοποιήσει τα κέρδη της. Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα για τον λαϊκιστή μεγιστάνα.

Αν και οι λεπτομέρειες της νέας προκαταρκτικής συμφωνίας δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί, η αλήθεια είναι πως οι Μεξικανοί διαπραγματευτές –μεταξύ των οποίων ο υπουργός Εξωτερικών Λουίς Βιδεγαράι και ο υπουργός Οικονομικών Ιλδεφόνσο Γκουαχάρδο– βιάζονταν να υπογράψουν τη νέα συμφωνία πριν από το τέλος του Αυγούστου, ώστε να προλάβει η απερχόμενη κυβέρνησή τους να επικυρώσει τη συνθήκη στο Κοινοβούλιο και να δημιουργήσει τετελεσμένα γεγονότα προτού αναλάβει τα καθήκοντά του ο νέος πρόεδρος του Μεξικού, την 1η Δεκεμβρίου.

Τα πετρέλαια

Ο Ομπραδόρ έχει ξεκαθαρίσει –πρόσφατα έστειλε και σχετική επιστολή προς τον Τραμπ– πως διαφωνεί με τον Νιέτο και το επιτελείο του σε σειρά ζητημάτων που αφορούν τη νέα συμφωνία, ιδίως σχετικά με το προτεινόμενο (από τις ΗΠΑ, φυσικά) «άνοιγμα» του μεξικανικού πετρελαϊκού κλάδου στις επενδύσεις από αμερικανικές εταιρείες. Ανοιγμα το οποίο είχε στο παρελθόν αποκαλέσει «προδοτικό» και «κλοπή του εθνικού πλούτου του μεξικανικού λαού».

Τι θα γίνει όμως με τον τρίτο εταίρο, τον Καναδά; Ο Τραμπ έγραψε στο twitter ότι μίλησε ήδη τηλεφωνικά με τον Τριντό και ότι είναι έτοιμος να ξεκινήσει άμεσα συνομιλίες μαζί του: «Δεν είχαμε ξεκινήσει (διαπραγματεύσεις) με τον Καναδά ακόμη, θέλαμε να δούμε πρώτα αν ήταν εφικτή μια συμφωνία με το Μεξικό… Αν ο Καναδάς θέλει να διαπραγματευτεί δίκαια, θα το πράξουμε. Μπορούμε να κάνουμε μια ξεχωριστή συμφωνία με τον Καναδά ή να τους εντάξουμε στη συμφωνία με το Μεξικό», τόνισε.

Ομως, αναλυτές εκτιμούν πως η αισιοδοξία του Τραμπ είναι αβάσιμη: οι Καναδοί έχουν ξεκαθαρίσει ότι «χωρίς την υπογραφή τους, δεν μπορεί να υπάρξει νέα NAFTA».

Ναι μεν η υπουργός Εξωτερικών τους, Κρίστια Φρίλαντ, έκοψε στη μέση χθες την περιοδεία της στην Ευρώπη και μεταβαίνει σήμερα εκτάκτως στην Ουάσινγκτον για να ξεκινήσει τον νέο γύρο διαπραγματεύσεων, αλλά ο εκπρόσωπός της, Ανταμ Οστεν, διευκρίνισε χθες με νόημα πως «θα υπογράψουμε μια νέα NAFTA, μόνον αν είναι καλή για τον Καναδά και τη μεσαία τάξη του».