Πέντε μέρες μετά την πυρκαγιά της Ανατολικής Αττικής, που μέχρι στιγμής έχει κοστίσει τη ζωή σε 87 ανθρώπους, ο Αλέξης Τσίπρας ανέλαβε την πολιτική ευθύνη για την εθνική τραγωδία. «Σας κάλεσα λοιπόν σήμερα», είπε απευθυνόμενος προς τους υπουργούς, «πρώτα από όλα γιατί θέλω να αναλάβω ακέραια, ενώπιον του υπουργικού συμβουλίου και ενώπιον του ελληνικού λαού, την πολιτική ευθύνη για την τραγωδία. Θεωρώ ότι κάτι τέτοιο είναι αυτονόητο για τον πρωθυπουργό της χώρας. Και σας καλώ να την αναλάβετε κι εσείς, όσο βαρύ κι αν είναι. Γιατί είναι επίσης αυτονόητο για την κυβέρνηση της χώρας».
Εάν ο ελληνικός λαός περίμενε μια συμβολική -γιατί μόνο τέτοια θα μπορούσε να είναι- «συγγνώμη» από πλευράς πρωθυπουργού και κυβέρνησης, αυτή δεν ακούστηκε. Προτιμήθηκε η ανάληψη της «πολιτικής ευθύνης», η οποία ως γνωστόν δεν οδηγεί σε άμεσες και ορατές πολιτικές συνέπειες, ωστόσο αφήνει την αίσθηση της ανάληψης του πολιτικού κόστους μιας κατάστασης -εν προκειμένω τραγικής- κυρίως σε ρητορικό και ηθικό επίπεδο.
Δυστυχώς, έπρεπε να πεθάνουν μέχρι σήμερα 87 άνθρωποι για να ειπωθεί η φράση: «Αν χρειαστεί να “σπάσουμε αυγά”, να δουλέψουν μπουλντόζες, να υπάρξει σύγκρουση, ας γίνει» – φράση που είπε σε μια αποστροφή του λόγο του ο Αλέξης Τσίπρας. Στη συνείδηση αρκετών πολιτών το «σπάσιμο των αυγών» έπρεπε να έχει γίνει ήδη, πριν φτάσουμε στο σημείο να βιώσει η χώρα αυτή την εθνική τραγωδία. Να μη χρειάζεται, δηλαδή, οι μπουλντόζες να μαζεύουν αποκαΐδια, αλλά να γκρεμίζουν παράνομα κτίσματα και οι πάσης φύσεως υπεύθυνοι να έχουν οδηγηθεί στη Δικαιοσύνη.
Σε κάθε περίπτωση ζήτησε τη συνδρομή όλων, και της αντιπολίτευσης, ώστε να «προχωρήσουμε με ταχύτητα και αποφασιστικότητα στην κατάρτιση ενός εθνικού σχεδίου, που θα αντιμετωπίζει τις οικιστικές στρεβλώσεις δεκαετιών».
Περί αυτοκριτικής
Στη συνέχεια ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στα όσα έγιναν τις τελευταίες μέρες στο πεδίο της φωτιάς, λέγοντας πως «αν πρέπει να κάνουμε αυτοκριτική, αυτή δεν αφορά τις επιχειρησιακές πλευρές της κολοσσιαίας προσπάθειας διάσωσης. Αυτή η συζήτηση θα γίνει, όταν έρθει η ώρα, από τους αρμόδιους, τους ανθρώπους της πρώτης γραμμής, που και ξέρουν και μπορούν και θέλουν να αποτιμήσουν το έργο των μηχανισμών διάσωσης και να επισημάνουν πιθανά λάθη και παραλείψεις».
Εξέφρασε την άποψη πως η αυτοκριτική γενικά και αόριστα δεν έχει νόημα, αντιθέτως επιβάλλεται μια «έμπρακτη έκφραση αυτοκριτικής», την οποία όπως είχε δεν έχει κανένα πρόβλημα να επωμιστεί.
Από τον πρωθυπουργό ειπώθηκαν και άλλα πράγματα, κυρίως όταν έκανε μια αναδρομή στο παρελθόν, για τα όσα «εγκλήματα» έχουν συμβεί, μέσω παράνομων παρεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον, άναρχης και παράνομης δόμησης και άλλων τέτοιων παραδειγμάτων που έγιναν με την ανοχή των εκάστοτε κυβερνήσεων.
Αναφερόμενος στα ευρήματα τα οποία αποδίδουν σε εμπρησμούς τις πυρκαγιές, τόσο στην Κινέτα όσο και στην Ανατολική Αττική, σημείωσε πως «δεν πρόκειται να μπούμε σε παιχνίδι σεναρίων, ούτε να κρυφτούμε πίσω από θεωρίες συνωμοσίας, όπως γινόταν παλιότερα», υποβαθμίζοντας έτσι το αφήγημα περί «ασύμμετρου φαινομένου», το οποίο είχε επικαλεστεί τη Δευτέρα κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο κέντρο επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής.
Υπερασπιζόμενος τις επιλογές του να μην «πάρει κεφάλια», ο πρωθυπουργός μίλησε για διάφορους κριτές και «πολέμαρχους του καναπέ», υποστηρίζοντας πως «οι αποκεφαλισμοί, την ώρα της μάχης, που είχαν γίνει κανόνας σε προηγούμενες τραγωδίες, δεν είναι πράξη πολιτικής γενναιότητας, αλλά πολιτικής δειλίας». Πρόσθεσε, μάλιστα, πως «αφού η μάχη αυτή τελειώσει, αφού και η τελευταία εστία κινδύνου εκλείψει, τότε θα υπάρξει η ψύχραιμη αποτίμηση, και πιθανή απόδοση ευθυνών. Διαφορετικά, ξεπέφτουμε σε κυνήγι μαγισσών και προσπάθεια ανεύρεσης αποδιοπομπαίων τράγων».
Αμεση ήταν η αντίδραση της Ν.Δ. στην ομιλία του Αλέξη Τσίπρα: «Χρειάστηκε να περάσουν τέσσερις ολόκληρες μέρες από την εθνική τραγωδία για να συνειδητοποιήσει ο κ. Τσίπρας τις αυτονόητες πολιτικές ευθύνες που έχει ως πρωθυπουργός. Στην πολιτική, ωστόσο, οι ευθύνες, για να έχουν κάποιο νόημα, πάντα συνοδεύονται είτε με παραιτήσεις, είτε με αποπομπές. Αλλιώς είναι ανούσια επικοινωνιακά τεχνάσματα. Σε κάθε περίπτωση ο κ. Τσίπρας οφείλει να απαντήσει στα δύο αμείλικτα ερωτήματα που έχουν πια όλοι οι πολίτες:
● Γιατί η κυβέρνησή του δεν έλαβε κανένα μέτρο πρόληψης, ενώ όλοι γνώριζαν τις ακραίες καιρικές συνθήκες που θα επικρατούσαν στην Ανατολική Αττική;
● Και κυρίως: Γιατί, όταν τους ξέφυγε η πυρκαγιά, δεν ενημέρωσαν αμέσως τους πολίτες να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, με συνέπεια να θρηνούμε μέχρι στιγμής 86 θύματα;»
▪ Από την πλευρά του το Κίνημα Αλλαγής επέμεινε στην απομάκρυνση της κυβέρνησης: «Οποιος αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη, δεν το κάνει ενώπιον του υπουργικού του συμβουλίου, αλλά ενώπιον του ελληνικού λαού. Η παραίτηση είναι μονόδρομος».
▪ «Ανάληψη ευθύνης μόνο στα λόγια και δίχως παραιτήσεις ή αποπομπές δεν υπάρχει. Πρόκειται για καθαρή υποκρισία» σχολίασε και το Ποτάμι.
