Τα τραγούδια της… «ανύπαρκτης γλώσσας», της σλαβομακεδονικής δηλαδή, που, σύμφωνα με τον ιστορικό και δημοσιογράφο της «Εφ.Συν.» Τάσο Κωστόπουλο, μιλούσε ένας στους τρεις κατοίκους της ελληνικής Μακεδονίας το 1912 («Η απαγορευμένη γλώσσα: Κρατική καταστολή των σλαβικών διαλέκτων στην ελληνική Μακεδονία», Βιβλιόραμα), ακούστηκαν τη Δευτέρα στο Ηρώδειο, μαζί με τραγούδια άλλων γλωσσών της Βόρειας Ελλάδας: αρβανίτικα, πομάκικα, ποντιακά, τούρκικα των Καραμανλήδων προσφύγων της Καππαδοκίας, σεφαραδίτικα των Εβραίων της Βόρειας Ελλάδας, βλάχικα μονοφωνικά και βλάχικα πολυφωνικά, στην παράσταση «Τα μυστικά της Εγνατίας» του Νίκου Κυπουργού για το Φεστιβάλ Αθηνών.
Από τη μια γλώσσα στην άλλη, παραλλαγές και κοινά θέματα, τραγούδια χαράς να γίνονται τραγούδια λύπης, το «γιλεκάκι που φορείς» να γίνεται «πανταλόν» στα σεφαραδίτικα.
Την κάθε ενότητα τραγουδιών την προλόγιζαν αφηγήσεις ντόπιων, που αγωνιούν για την επιβίωση της μητρικής τους γλώσσας που «ξεφτάει», που θυμούνται με τι βία και καταστολή έγινε η γλώσσα τους «μειονοτική» ή… «ανύπαρκτη»: την μπάρα που υποχρέωνε τους χωριανούς της μειονότητας να δείξουν ταυτότητα για να πάνε στην Ξάνθη, τον ντροπιαστικό όρκο στον οποίο ανάγκαζαν οι τοπικές αρχές τους Σλαβομακεδόνες ότι δεν θα ξαναμιλήσουν τη γλώσσα τους, τους χαμένους στο Ολοκαύτωμα Εβραίους παππούδες και γιαγιάδες που άφησαν χωρίς νανούρισμα τα εγγόνια τους.
Δεν μπορεί παρά να προσυπογράψει κανείς το «μπράβο» στους συντελεστές και στο Φεστιβάλ Αθηνών, που αντήχησε στο Ηρώδειο, όπως και την επισήμανσή του Γιώργου Σαρηγιάννη (ιστολόγιο «Το τέταρτο κουδούνι») πως πρέπει να επαναληφθεί η συναυλία, καθώς τα ΜΜΕ δεν ενημερώσαμε σωστά και έγκαιρα.
Ερευνα και καλλιτεχνική επιμέλεια: Ν. Κυπουργός και Ελ. Κουνάδη, επιστημονική επιμέλεια: Μ. Τερζοπούλου και Λ. Εμπειρίκος, σκηνοθεσία: Ν. Χατζόπουλος, παραγωγή: Μ. Σάρδης.
-320x213.png)
