«Οι “Ικέτιδες” του Αισχύλου αποτελούν την παλαιότερη σωζόμενη τραγωδία που θέτει ζητήματα δημόσιου, ιδιωτικού και διεθνούς δικαίου, θέματα εξωτερικής πολιτικής, ηθικούς και πολιτειακούς προβληματισμούς, με τρόπο θεατρικά διαλεκτικό και συγκρουσιακό.
Είναι το αρχαιότερο διασωθέν δράμα και το πρώτο στην ιστορία της ανθρωπότητας που θέτει, πέραν της προσφυγιάς, τα θέματα της βίας κατά των γυναικών, της αναζήτησης ασύλου, αλλά και του δικαιώματος της γυναίκας στην αυτοδιαχείριση».
Αυτό το έργο, σε αυτό το πλαίσιο (όπως το έθεσε πολύ συγκεκριμένα η Κατερίνα Χαραλαμποπούλου, που συμμετέχει στο Δίκτυο Αλληλεγγύης), αποφάσισε να ανεβάσει η ομάδα του Αλληλέγγυου Θεάτρου Ηλιούπολης.
Το Αλληλέγγυο Θέατρο δημιουργήθηκε το 2017, ως ακόμα ένας τρόπος να βοηθήσουν οι άνθρωποι του Δικτύου Αλληλεγγύης Ηλιούπολης ανθρώπους που έχουν βιοποριστικό πρόβλημα.
Το Δίκτυο αυτό ιδρύθηκε από πολίτες που ανήκουν στη δημοτική κίνηση Ηλιούπολης και βοηθά με συλλογή τροφίμων (έως σήμερα έχουν συγκεντρωθεί 4,5 τόνοι) συνανθρώπους μας (μετανάστες αλλά και Ελληνες) που χρειάζονται αυτή τη βοήθεια.
Το εισιτήριο των παραστάσεων είναι πάντα τρόφιμα.
«Ξεκινήσαμε με κάποια άγνωστα μονόπρακτα του Τένεσι Ουίλιαμς, που δεν έχουν ανέβει ποτέ στην Ελλάδα. Συνεχίσαμε με Παπαδιαμάντη» μας λέει ο Βαγγέλης Βαροτσάκης, σκηνοθέτης της ομάδας. «Και φέτος, καθώς είμαστε όλοι ευαισθητοποιημένοι σε σχέση με τους πρόσφυγες και βλέπουμε και αυτή τη φασιστική “σκοτεινιά” στην Ευρώπη, ανεβάσαμε το “Αθηνά Χατζηεσμέρ”, την ιστορία του μικρού κοριτσιού που εκτελέστηκε λίγες μέρες πριν από την απελευθέρωση της Αθήνας από τους Γερμανούς, και τώρα σειρά έχουν οι “Ικέτιδες” του Αισχύλου».
↳ Στα δεξιά, η Νένα Τσαντάκη ως Θεραπαινίδα. Μία εξαιρετική παρουσία και ιδιαιτέρως συγκινητική η ερμηνεία της στη σκηνή. Χορός (με σειρά εμφάνισης): Βίκυ Τσίπη, Μαρίνα Σαμαρά, Κατερίνα Χαραλαμποπούλου, Κατερίνα Σιαφάκα, Κέλλυ Περμαθούλη, Λίλη Γαλιατσάτου, Βικτώρια Αδάμ, Θεανώ Δήμα
Στο σπουδαίο αυτό έργο η ανθρώπινη ελευθερία και το δικαίωμα στη ζωή ερευνώνται στο πλαίσιο του ηθικού και του δίκαιου.
«Προτιμήσαμε το έργο του Αισχύλου και όχι το ομώνυμο του Ευριπίδη, καθώς το πρώτο μιλάει καθαρά για πρόσφυγες» εξηγεί ο κ. Βαροτσάκης. «Γυναίκες από τα παράλια της Αιγύπτου, οι Δαναΐδες, φτάνουν, μετά από ένα κοπιαστικό ταξίδι, ως ικέτιδες στο Αργος, απ’ όπου κατάγονταν, ζητώντας άσυλο. Η πρόγονός τους ήταν η Ιώ, ένα πρόσωπο της μυθολογίας, ένα νεαρό κορίτσι πολύ όμορφο, που η ομορφιά της έγινε κατάρα και μοιραία οδηγήθηκε στην καταστροφή. Η Ιώ, με τη μορφή μιας αγελάδας, πέρασε στα Επτάνησα (γι’ αυτό και το πέλαγος λέγεται Ιόνιο) και μετά στην Ασία (γι’ αυτό και ο Βόσπορος ονομάστηκε έτσι, από το πέρασμα του βοός) και φτάνει σε μια πόλη που ονομάστηκε Ιόνη. Και εδώ είναι το τρομερό: αυτή η πόλη είναι η σημερινή Γάζα!».
Οι Δαναΐδες, οι κόρες του Δαναού, μη θέλοντας να παντρευτούν με το ζόρι στην Αίγυπτο, φτάνουν με πολλές ταλαιπωρίες στα μέρη της προγόνου τους, στο Αργος.
Αυτές είναι οι «Ικέτιδες» του Αισχύλου, ένα βαθιά δημοκρατικό και βαθιά φεμινιστικό έργο.
«Δεν είναι τυχαίο πως ο Πελασγός, ο βασιλιάς του Αργους, ζητάει τη γνώμη του λαού του για το αν θα δεχθεί τους νέους πρόσφυγες στην πόλη. Ακούγονται επιχειρήματα, γίνεται διάλογος και στο τέλος, καθώς οι πρόσφυγες θεωρούνται ιερό πρόσωπο, γίνονται δεκτές. Ούτε είναι τυχαίο πως μόνο η Ελλάδα είχε στη θεολογία της έναν θεό της προσφυγιάς, τον Ξένιο ή Ικέσιο Δία» λέει ο σκηνοθέτης της παράστασης.
Και συνεχίζει: «Αρα μέσα από αυτό το έργο ο Αισχύλος δείχνει πως ακόμα και το προσφυγικό ζήτημα είναι ζήτημα δημοκρατίας. Και εδώ ερχόμαστε στο σήμερα: πόσο η δημοκρατία μπορεί να χειριστεί αυτά τα πράγματα χωρίς παρεμβάσεις; Πόσο δημοκρατικές είναι οι κοινωνίες που δεν αποδέχονται τους πρόσφυγες και τους μετανάστες;».
«Το θέατρο για μένα είναι πάντα πολιτικό. Ακριβώς γιατί ξεκινάει από τον πολίτη. Δεν είναι τυχαίο πως δημιουργήθηκε σε δημοκρατικό καθεστώς και συνδέθηκε μαζί του. Οι Αθηναίοι έφηβοι ήταν ο Χορός. Νέοι που έμπαιναν μέσα στην εκπαίδευση, που ήταν μέσα στην πόλη και τη συνδημιουργούσαν. Ετσι και σήμερα, οι σημερινοί πολίτες, εμείς που συμμετέχουμε σε αυτήν την παράσταση, θέλουμε να θυμίσουμε σε όλους πως “ο ξένος και ο άγνωστος θέλει καιρό για να κριθεί”. Ολα τα λέει ο Αισχύλος. Αυτά πρέπει να τα θυμίζουμε σε όλους, ειδικά σε όσους λέμε πως οι ξένοι μάς παίρνουν τις δουλειές, βιάζουν τις γυναίκες μας κ.λπ., κ.λπ.».
Στο Αλληλέγγυο Θέατρο όλοι οι ηθοποιοί είναι ερασιτέχνες (το οποίο όμως δεν φανερώνεται παρά μόνο αν κρίνει κανείς από το περίσιο πάθος που δίνουν στις ερμηνείες τους), κανένας δεν αμείβεται.
«Είμαστε και είμαι της σχολής της αρχαίας Αθήνας, αν μπορούμε να το πούμε έτσι, που ήταν τιμή να παίζεις στο θέατρο, όπως και να χορηγείς τις παραστάσεις. Οποιος δεν το έκανε, θεωρούνταν ιδιώτης, αυτό που όλοι ξέρουμε από την αγγλική γλώσσα ως “idiot”. Θεωρούνταν τότε μεγάλη προσβολή να μη μετέχεις στα κοινά (και τις τέχνες) της πόλης» λέει ο κ. Βαροτσάκης. «Ετσι κι εμείς, έχουμε κάποιους ανθρώπους φίλους που μας βοηθάνε ως χορηγοί και πραγματικά μας έχουν σταθεί ως πολύ καλοί φίλοι».
Η παράσταση ξεκινάει με ένα φιλμάκι, που θα προβληθεί πάνω σε ένα κατάρτι πλοίου, βασισμένο σε λόγια του Μπρεχτ αλλά και εξώφυλλα της «Εφημερίδας των Συντακτών» για τους μετανάστες.
«Το θέατρο είναι γέφυρα» καταλήγει ο Γ. Βαροτσάκης. «Γέφυρες χρειαζόμαστε και όχι τείχη ανάμεσα στους ανθρώπους. Στο έργο εγώ δίνω μια γραμμή, τα παιδιά δίνουν την ψυχή τους και όλοι μαζί θέλουμε να αναδείξουμε πως “όποιος ικέτη σεβάστηκε, απ’ το θεό το βρήκε”, ακριβώς δηλαδή αυτό που είπε ο Αισχύλος πριν από 2.500 χρόνια. Τότε που πίστευαν πως οι θεοί προστατεύουν τους πρόσφυγες και όσους τους βοηθούν και όταν δεν το έκαναν οι πολίτες, τότε η θεϊκή τιμωρία ήταν το νερό -ένας κατακλυσμός, μια πλημμύρα- ως μέσο εξαγνισμού. Το νερό πάντα θέλει να δείξει την καθαρότητα της ψυχής. Ας μείνουμε λοιπόν με την καθαρότητα αυτού του νερού μες στις ψυχές μας και ας μην αφήνουμε το νερό να πνίγει τους πρόσφυγες».
Info
Οι «Ικέτιδες» του Αισχύλου, σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Βαροτσάκη και μετάφραση Κώστα Γεωργουσόπουλου, θα παρουσιαστούν στο Θέατρο Αλσους Ηλιούπολης «Δημήτρης Κιντής», Παρασκευή 29 και Σάββατο 30 Ιουνίου, στις 21.15. Είσοδος ελεύθερη με ευγενική συνεισφορά τροφίμων για το Δίκτυο Αλληλεγγύης ΗΛΙΟΥ-πολις.
