Η τέταρτη τριμερής συνάντηση κορυφής Κύπρου-Ελλάδας-Ισραήλ πραγματοποιείται σήμερα στη Λευκωσία με τη συμμετοχή του προέδρου Νίκου Αναστασιάδη και των πρωθυπουργών Αλέξη Τσίπρα και Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο Ελληνας πρωθυπουργός θα έχει και διμερείς συνομιλίες με τους ηγέτες της Κύπρου και του Ισραήλ, ενώ θα υπογραφούν και σημαντικές συμφωνίες, μεταξύ των οποίων συμφωνία για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης από ναυτικά ατυχήματα και μνημόνιο συνεργασίας για ζητήματα νέων τεχνολογιών.
Σύμφωνα με διπλωματικές πληροφορίες, στην ημερήσια διάταξη της τριμερούς περιλαμβάνονται, πέραν της ενεργειακής συνεργασίας, το Μεσανατολικό, οι εξελίξεις στη Συρία, ο ρόλος του Ιράν, αλλά και ο ρόλος της Τουρκίας, σε σχέση με το Κυπριακό, το Αιγαίο, τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ενα από τα βασικά θέματα της συνόδου κορυφής θα είναι η σταθερότητα στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και η ενεργειακή συνεργασία, με έμφαση –σύμφωνα με δηλώσεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού στο υπουργικό του συμβούλιο την Κυριακή– «στη σκοπιμότητα δημιουργίας του κοινού αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου (EastMed) Ισραήλ, Κύπρου, Ελλάδας, προς την Ιταλία».
Οι ηγέτες θα συζητήσουν την προώθηση του αγωγού EastMed, ένα έργο πολύ σημαντικής γεωπολιτικής σημασίας για τη χώρα μας και αναμένεται να τεθεί το ενδεχόμενο υπογραφής διακυβερνητικής συμφωνίας μεταξύ των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων εντός του 2018, καθώς και η αξιοποίηση του αγωγού ως εφαλτηρίου για τη στενότερη συνεργασία των τριών χωρών στον τομέα της ασφάλειας.
Στην ελληνική αποστολή συμμετέχουν οι υπουργοί Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς, Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης Νίκος Παππάς, Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιώργος Σταθάκης και ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σωκράτης Φάμελλος.
Ο Νίκος Κοτζιάς βρίσκεται από χθες στη Λευκωσία και είχε συνάντηση με τον Κύπριο ομόλογό του Νίκο Χριστοδουλίδη, με τον οποίο συζήτησε τα επόμενα βήματα στο Κυπριακό, περιφερειακά ζητήματα, με έμφαση στις εξελίξεις στα Δυτικά Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο, τις ευρωτουρκικές σχέσεις, καθώς και τις τριμερείς συνεργασίες που έχουν αναπτύξει από κοινού οι δύο χώρες.
Ο Κοτζιάς για Τουρκία
Μετά τη συνάντησή του με τον κ. Χριστοδουλίδη, ο κ. Κοτζιάς τόνισε ότι «η Ελλάδα πάντα ονειρεύεται και ελπίζει σε μια ευρωπαϊκή Τουρκία, γιατί θα σήμαινε μια Τουρκία χωρίς κατοχή ξένων εδαφών, μια Τουρκία που δεν θα επιζητά να δίνει εγγυήσεις και να έχει παρεμβατικά δικαιώματα σε τρίτες χώρες.
Μια Τουρκία που θα σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα στο εσωτερικό της, που δεν θα επεμβαίνει –όπως στο Αφρίν– σε τρίτες χώρες, άρα μία Τουρκία ευρωπαϊκή, με την οποία θα έχουμε φυσιολογικές σχέσεις και φυσιολογικά σύνορα. Εάν στόχος μας είναι η Κύπρος ως κανονικό κράτος, ο άλλος στόχος, πιο δύσκολος, είναι φυσιολογικές σχέσεις. Σε αυτό πορευόμαστε μαζί και συζητήσαμε για τρόπους και δρόμους για να επηρεάσουμε περισσότερο τους “παίκτες”, με την έννοια των διεθνών σχέσεων, που εμπλέκονται σε αυτή τη διαδικασία».
Για το θέμα του πλαισίου του γ.γ. του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, σχετικά με το Κυπριακό, όπως διατυπώθηκε στο Κραν Μοντανά, ο κ. Κοτζιάς υπενθύμισε ότι τόσο ο ίδιος όσο και ο πρόεδρος Αναστασιάδης το σχολίασαν επί μακρόν εκείνο το βράδυ, «πριν τινάξουν οι τρίτες πλευρές τη συζήτηση στον αέρα».
Ο κ. Γκουτέρες, εξήγησε ο κ. Κοτζιάς, προσπάθησε να συνοψίσει τη συζήτηση «στη βάση και των αρχών του ΟΗΕ, ότι δεν μπορούν τρίτα κράτη να παρεμβαίνουν σε κράτη-μέλη του ΟΗΕ, ότι αυτά είναι ξεπερασμένα, αντιδημοκρατικά, ενάντια στο διεθνές δίκαιο, ότι πρέπει να αποσυρθούν τα παράνομα στρατεύματα της Τουρκίας, και αυτό που υπολείπεται θα πρέπει να το δουν οι ηγέτες σε μια κατ’ ιδίαν συζήτηση και όχι οι υπουργοί Εξωτερικών, δηλαδή ο κ. Αναστασιάδης και οι πρωθυπουργοί των δύο κρατών, και ότι η Συνθήκη Εγγυήσεων πρέπει να καταργηθεί».
Για το ίδιο θέμα, ο Νίκος Χριστοδουλίδης εξέφρασε την ελπίδα να γίνει άμεσα η αποστολή του απεσταλμένου τού γ.γ. του ΟΗΕ, χωρίς προϋποθέσεις και όρους, και να δώσει αποτελέσματα που θα οδηγήσουν σε επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό.
Είχαν προηγηθεί δηλώσεις του ηγέτη των Τουρκοκυπρίων, Μουσταφά Ακιντζί, ο οποίος υποστήριξε ότι δεν τίθεται θέμα συμφωνίας για το Κυπριακό με μηδέν στρατό και μηδέν εγγυήσεις, όπως θέλει η Ελληνοκυπριακή πλευρά.
